Tag: 1900

Læknisbuggy frá 1890 í frábæru standi með tímalausan sjarma #12Læknisbuggy frá 1890 í frábæru standi með tímalausan sjarma #12

0 Comments

Læknisbuggy frá 1890 – fallega gerður upp 2000 og að mestu leyti upprunalegur.

Í frábæru ástandi með tímalausum sjarma.

Vagninn er búinn Sarven-nöfum sem komu fram 1857 og breyttu miklu.

Tilvalinn fyrir skrúðgöngur, myndatökur eða til sýnis.

Falleg vinna á bólstruninni og blæjunni (the hood)

Verðhugmynd: 2.500 dollarar eða besta boð.

Óþekktur framleiðandi. Staðsettur í Augusta, Georgíu, USA.

Hvað er læknis Phæton-léttvagn?

Phæton er lítill og léttur vagn sem auðvelt er að þekkja á opnu yfirbyggingunni með fjórum stórum hjólum.

Hann er mjög hraðskreiður – sumir segja hættulega hraðskreiður.

Nafnið kemur úr grískri goðsögn um hina alræmdu og hörmulegu ökuferð Phætons, sonar Helíosar, sem reyndi að aka sólkerru föður síns og kveikti næstum í jörðinni í leiðinni.

Á 19. öld og í byrjun þeirrar 20. fóru læknar enn í vitjanir og þurftu á hraðskreiðu farartæki að halda.

Þeir komust að því að Phæton-léttvagn gat komið þeim fljótt til sjúklinga sinna.

Þannig varð einfaldur og léttur Phæton-vagn, yfirleitt dreginn af einum hesti, þekktur sem Phæton-vagn læknis eða, með almennari orðum, læknisvagn.

Í janúar 2013 óskaði Sögufélag Alpine eftir framlögum til að kaupa læknisvagn og samfélagið brást rausnarlega við.

Þá sagði Don Walker, afkomandi Fredrics og Bevie Walker í þriðja lið, að hann ætti vagn í geymslu sem væri alveg eins og sá sem við ætluðum að kaupa, nema hvað hann tengdist sögu Alpine nánum böndum.

Don gaf því vagninn og þá komumst við að því að hann var í sannarlega ótrúlegu góðu ástandi en þarfnast endurgerðar.

Við komumst líka að því að hann hafði verið notaður daglega á Willows-dvalarstaðnum og farið að minnsta kosti eina ferð til Oregon og til baka.

Svo kom í ljós að þessi Phaeton-léttvagn læknis var smíðaður af Larkins and Company á Howard Street 631 og 633 í San Francisco.

Milli 1865 og 1900 vann Larkins and Company fern gull- og níu silfurverðlaun fyrir framúrskarandi handverk frá Vélfræðistofnun San Francisco.

Með vaxandi vinsældum bifreiðarinnar fór Larkins and Company út í bílasmíði en hélt áfram að gera við gamla vagna.

Að lokum hættu þeir alveg að vinna við hestvagna.

Nú eru sjálfboðaliðar safnsins okkar að endurgera vagninn af kostgæfni með því að fjarlægja ryð og gamla málningu, fylla í og gera við sprungur í viðarhlutum og undirbúa að mála vagninn aftur í litum sem passa við upprunalegu litina.

Efni í sætisáklæði og

blæju (hood)

verða endurnýjuð af staðbundnum sérfræðingi sem sérhæfir sig í áklæðum fyrir fornbíla.

Síðasta smáatriðið, ef fjármagn leyfir, verður að setja fínar rendur á hjólin og vagnbúnaðinn til að passa við rendurnar sem við fundum þegar við fjarlægðum málningarlög varlega til að afhjúpa upprunalegu smáatriðin.

Þið getið séð handverkið okkar á hátíðinni Sögudagar Alpine þann 7. júní frá kl. 11 til 14.

Sjálfboðaliðar verða á staðnum til að sýna ykkur

verk í vinnslu

og við verðum með skyggnusýningu sem sýnir hvað við höfum verið að gera.

Á þessum ókeypis sögudagaviðburði verða einnig Ford Model T bílar, lifandi tónlist, vestragamanleikrit, kynning á býflugnarækt, ís með sósu, matur og fleira.

Á þessum viðburði getur þú líka gengið í Sögufélag Alpine – en þú þarft ekki að vera hundrað ára gamall eins og vagninn okkar.

Heimild: Söguleg ráðgáta Alpine – leyst!




Heimild: Wendy Weishaupt. Horsedrawn Equipment Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Cutter í Pólandi körfu með sjarmörCutter í Pólandi körfu með sjarmör

0 Comments

Til sölu á vegum kunningja míns í Póllandi!

Myndband um Cuttersleða neðst!

Uppfært 17. April 2026.

Cutterinn er frá því um 1900 og ekki uppgerður.

Hann er bara vel með farinn og vel varðveittur.

Hafið þið nokkuð tekið eftir tveimur litlum „húdd“ ornimentum efst á fóthlífinni?

Slík ornament eru/voru algeng, sérstaklega á Cutter.

Það þarf að stilla luktirnar en þær vísa svolítið hvor í sína áttina.

Sjáið litla sætið (eins og stórt reiðhjólasæti) aftast.

Var samt algengt aftan á sleðum yfirleitt.

Á þessari mynd sjáum við líka bremsuna, handfang í fjærhliðinni með tréhnúð á endanum eins og grístöng/handstöng og bogadregið járnið niður úr botninum beggja megin.

Mjög sérstakur framsvipur en samt þægilegur.

Járnverkið er bara snyrtilegt og ágætlega unnið.

Vel bólstrað sæti með armhvílum og púðum á armhvílunum og liturinn er passandi.


Núverandi eigandi þegar þetta er skrifað 23.09.2025: Maciej Musiał

Myndband

Lýsing og frásögn um Cutter sleða hjá Northwest Carriage Museum USA.
Albany Cutter Vis-a-Vis er sleði sem var hannaður af James Gould og smíðaður af Goddard Carriage Co. í Boston, Massachusetts.

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Flutningavagnar í Jerome, góðmálmaþorpi í Kleópötrufjalli ArizonaFlutningavagnar í Jerome, góðmálmaþorpi í Kleópötrufjalli Arizona

0 Comments

Stofnendur bæjarins voru frændfólk Winston Churchill, fyrrverandi forsetaráðherra Bretlands.

Jerome, Arizona, um 1900, ævintýralega staðsett í hlíðum Kleópötrufjalls.

Seint á 19. öld leiddi uppgötvun á auðugri koparnámuæð í Kleópötrufjalli til stofnunar Jerome, námuþorps sem samlagaði sig við bratta landslagið í miðju Arizona.

Bærinn var nefndur eftir Eugene Murray Jerome, fjárfesti frá New York og einum af fyrstu fjármögnunaraðilum United Verde Copper Company.

Hann var frændi Jennie Jerome, betur þekkt sem Lady Randolph Churchill, móður Winstons Churchill, forsætisráðherra Bretlands.

Upphaf Jerome var hógvært en líflegt.

Meðal fyrstu bygginga bæjarins var tveggja hæða hús sem hýsti bæði vínveitingastað og vændishús rekið af litríku konunni Noru „Butter“ Brown.

Raunverulega uppsveiflan hófst 1883 þegar United Verde Copper Company hóf fulla starfsemi.

Náman varð fljótt fjárhagsleg útungunarstöð og skilaði daglegum tekjum á bilinu 1.500 til 2.000 dollara sem var auðæfi á þeim tíma.

Frederick A. Tritle, ríkisstjóri Arizona, átti verulegra hagsmuna að gæta í rekstrinum, sem á nokkrum áratugum skilaði kopar, silfri og gulli að verðmæti yfir milljarð dollara.

Pósthús var stofnað árið 1885 og árið 1890 hafði íbúafjöldinn aukist verulega, með yfir 300 starfsmenn í námunum, bræðsluverunum og flutningaþjónustunni.

Fyrstu áratugir Jerome voru jafn hættulegir og þeir voru hagsælir.

Bærinn öðlaðist frægð sem „syndugasti bær Vestursins“, þekktur fyrir vínveitingastaði sína, spilavíti og vændishús.

Jerome í nútímanum. Aðalstrætið.

Röð eyðileggjandi eldsvoða árin 1894, 1897 og 1898 lagði stóra hluta Jerome í rúst og kostaði nokkur mannslíf.

Þessar hörmungar leiddu til strangari eldvarnarreglna, stofnunar slökkviliðs á staðnum og breytingar yfir í eldþolnari byggingarefni eins og múrsteina og grjót.

Lestarsamgöngur náðu til Jerome árið 1895 í gegnum United Verde & Pacific Railway, sem sveigði sig í gegnum krefjandi landslag til að tengja námubúðirnar við nærliggjandi miðstöðvar.

Flutningaerfiðleikarnir á málmgrýti og birgðum juku aðeins á dulúð þessa fjarlæga gullgrafarabæjar.

Jerome var formlega stofnaður sem bær árið 1899 og varð fljótt fjórði stærsti bær Arizona-svæðisins.

Upphaf fyrri heimsstyrjaldarinnar leiddi til gríðarlegrar eftirspurnar eftir kopar, sem knúði áfram aðra bylgju þenslu.

Innflytjendur frá ýmsum Evrópulöndum: Írlandi, Ítalíu, Þýskalandi, Póllandi og Króatíu, streymdu til Jerome og gerðu það að einu fjölmenningarlegasta samfélagi á svæðinu.

Þótt námuiðnaðurinn hafi að lokum hnignað—koparframleiðslan náði hámarki á þriðja áratugnum og féll skarpt á sjötta áratugnum—neitaði Jerome að hverfa.

Í dag stendur bærinn enn sem sögulegur áfangastaður og líflegt listasamfélag, vitnisburður um arfleifð seiglu, framtaks og endurnýjunar.


Heimild: History Shortcut Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Útfararvagn #7Útfararvagn #7

0 Comments

Ef að líkum lætur er uppgerðarvinnan að byrja!


Eigandi segir frá

Nú er hafist handa við að gera upp þennan útfararvagn frá árinu 1900, frá bænum Alle í Ajoie. Jura í Sviss.

Fyrsta verkefnið áður en við tökum hann í sundur er að rétta af framvagninn sem er skakkur eftir nokkra árekstra.

Reyndar, þegar ég sé ástandið á hjólunum, velti ég fyrir mér hvort kúskur þessi hafi ekki átt að aka til baka frá erfidrykkjum eftir jarðarfarir vegna

ofþreytu!

Mér sýnist hann hafa rekist á alla kantsteina í þorpinu, jafnvel beislið er rispað utanvert.








Heimild: The Antique Carriage Collectors Club: LeCharron.ch´s Post Facebook.

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur. malfridur.is

Strætismynd frá Panama, NY á póstkortiStrætismynd frá Panama, NY á póstkorti

0 Comments

Nafnið var innblásið af klettamyndunum

Ódagsett mynd af póstkorti sem sýnir götumynd í Panama, NY.

Saga Panama-þorps

Þorpið Panama var opinberlega stofnað árið 1861.

Nafnið „Panama“ var fyrst notað opinberlega þegar bandaríska pósthúsið var stofnað árið 1826.

Nafnið var innblásið af klettamyndunum sem minntu snemmbúa á þær sem sáust á Panamaskaganum.

Talið er að Moses Cushman Marsh, fyrsti póstmeistari þorpsins og rekstraraðili verslunarfélags á staðnum, kunni að hafa átt þátt í nafngiftinni vegna fyrri viðskipta sinna á Kúbu og hugsanlegra ferða yfir Panamaskagann.

Fyrstu landnemar

Einn af merkum fyrstu landnemum í Panama var George Hawkins.

Fæddur árið 1802 í Oneida-sýslu, New York, keypti George lóð 50 í þorpinu árið 1825.

Um 1827 giftist hann Rhode Powers, sem fædd var árið 1806.

Hjónin unnu saman að því að ryðja land sitt og byggja upp lífsviðurværi.

George Hawkins lést árið 1883 og Rhoda fylgdi á eftir árið 1900. Þau eru grafin í Panama Union-kirkjugarðinum og deila einnig legsteini.

Fjölskyldubakgrunnur

Faðir Rhodu Powers, Simeon Powers, gegndi mikilvægu hlutverki í trúarlífi Panama á fyrstu árunum með því að stofna baptistakirkju á svæðinu.

Ættir og bakgrunnur foreldra George Hawkins eru óþekkt, sem bætir dulúð við fjölskyldusögu hans.

Fyrstu ár sögu Panama benda til þeirra algengu áskorana og viðleitni sem 19. aldar landnemar stóðu frammi fyrir við að skapa samfélög og þróa innviði á nýjum svæðum.


Heimild: Historical Memories á Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Oseberg víkingavagninnOseberg víkingavagninn

0 Comments

Eina eintak sinnar tegundar frá víkingatímabilinu!

Skrifað af Nina Kristiansen fréttamanni. Útg. 18. mars 2004. – 04:30

Vagninn fannst í víkingagröf eftir 1.000 ár í leir og mold. (Mynd: Kirsten Jensen Helgeland / Menningarsögusafn / Háskólinn í Ósló)

Síðan 1904 hefur allt verið skráð með bestu fáanlegu tækni!

Sænski fornleifafræðingurinn Gabriel Gustafson leiddi uppgröftinn á Oseberg-skipinu.

Hann hélt dagbók um skipið og hlutina.

Þar hefur hann áhyggjur af þeirri ábyrgð sem hann hefur tekið á sig og af því að rífast við landeigandann.

Gústafson og aðstoðarmaður hans skráðu og teiknuðu það sem þeir fundu: tréstykki, prik, bein, reipi og málm.

Allt var hulið drullu. Mest af því var í þúsund stykkjum. Viðurinn var mjúkur og brothættur.

Mikilvægt var að skrá hlutina nákvæmlega hvar þeir fundust.

Fornleifafræðingarnir voru ekki vissir um að allt myndi lifa af ferðina til höfuðborgar Noregs, Ósló.

Þeir skráðu hvaða hlutar þeir töldu tilheyra hvaða hlutum, stærðir, skreytingar og viðartegund. Þeir gerðu líka skissur.

4. september 1904 fundu þeir hjól, stokka og hluta sem þeir gerðu sér ljóst að tilheyrðu vagni.

Einhver teiknaði með hraða skissu af undirvagninum. Þetta gæti verið fyrsta skjalið um Oseberg-vagninn.

Frá 2. september 1904 uppgröftur. Gustafson teiknaði einnig mun nákvæmari skissur af vagninum. (Mynd: Menningarsögusafn / Háskólinn í Ósló)

Hvað er Osberg-fundurinn?

Oseberg-fundurinn er ef til vill stórkostlegasta víkingaskipsuppgötvunin sem nokkurn tíma verður grafin upp, sagði Hanne Lovise Aannestad fornleifafræðingur í þessari grein.

Það var grafið upp árið 1904 fyrir utan Tønsberg

fundurinn voru flutt til höfuðborgar Noregs, Osló.

Í víkingagröfinni voru beinagrindur af tveimur konum, rúm, verðmæti og vefnaðarvara. Þessi Búddafata fannst í frábæru ástandi.

Upplýsingar um grunnmynd fyrir stefni Osebergskipsins, þar sem vagninn fannst. (Myndskreyting úr Oseberg-fundnum, bindi 1 / Menningarsögusafnið / Háskólinn í Ósló)

Sá eini sinnar tegundar

Oseberg-vagninn er eini vagninn frá víkingaöld sem fundist hefur í Noregi.

Hann var ekki nýr þegar hann var settur í gröfina árið 834 en var gerður fyrir árið 800.

Vagninn er úr beyk og eik og er um tveir metrar á lengd og einn metri á breidd.

Vagninn, sem situr lauslega á undirvagninum, er skreyttur með hausum manna og fólki sem berst við snáka og furðudýr.

Teikningar úr uppgreftrinum voru endurunnar og birtar í tveimur stórum bindum um Oseberg-fundinn.

Tveir listamenn voru einnig fengnir til uppgraftarins þar sem enn voru leifar af málningu á sumum hlutunum.

Þeir bjuggu til teikningar og vatnslitamyndir af skreyttum rúmstokkum, kerum og fígúrum.

Þetta reyndist skynsamleg ákvörðun. Reynt var að bjarga gömlu málningunni en hún lifði ekki við að varðveita viðinn.

En það var dýrt að ráða listamenn,

segir Bjarte Aarseth, yfirverkfræðingur við Menningarsögusafnið við háskólann í Ósló.

Það var jafn dýrt að taka myndir árið 1904.

Allur Oseberg-vagninn hefur nú verið skannaður en skránum hefur verið lýst og afritað á margan annan hátt frá 1904 til dagsins í dag. Hér eru nokkrar þeirra:

Gerði það beinna og flottara

Þegar búið var að grafa upp öll stykki skipsins, vagna, sleða, ker, rúm, fötur og allt annað, enduðu þeir að lokum í söfnun norskra forngripa í Ósló.

Þá var hafist handa við að leysa þá stóru þraut að koma réttum hlutum á réttan stað.

Og gamli viðurinn var endurnýjaður.

Það tók nokkur ár en á endanum var vagninum púslað saman aftur.

Teiknari á safninu bjó til teikningu sem sýnir hlutana bæði í sitthvoru lagi og þegar þeir eru settir saman.

Þessi teikning táknar hugsjónamynd. Búið er að leiðrétta villur og galla á vagninum,

segir Aarseth.

Sem dæmi má nefna að hluti af grindinni er eldri en restin af vagninum.

Það passaði ekki alveg inn á meðan hitt passaði fullkomlega.

Á teikningunni eru bolirnir nákvæmlega eins.

„Kvarðinn sem notaður er er líka mjög grófur,“ segir hann.

Þetta hefur verið vandamál fyrir fólk sem hefur reynt að endurskapa vagninn.

„Margir hafa búið til afrit af vagninum, þar á

meðal fólk í Wisconsin, Minnesota og Washington.

Þeir hafa notað vagninn í skrúðgöngur en líta oft undarlega út,

segir Aarseth.

Margir hafa búið til afrit af vagninum, þar á meðal fólk í Wisconsin, Minnesota og Washington. Þeir hafa notað vagninn í skrúðgöngur en líta oft undarlega út,

segir Aarseth.

Að lokum var vagninn skjalfestur í gegnum svart-hvítar ljósmyndir.

Myndirnar sýna smáatriði og hvernig vagninn er settur saman.

Hins vegar kemur ríkur ljómi viðarins ekki í gegn, né öll smáatriðin.

Maðurinn í miðjunni er tilbúinn að slá manninn á hestbak en er stöðvaður af konunni til vinstri. Brjóstið á manninum er með skrauti sem ekki hefur fundist áður. (Mynd: Kirsten Jensen Helgeland / Menningarsögusafn / Háskólinn í Ósló)

Búið til afrit

Til að draga fram tákn, mynstur og fígúrur notaði safnið einnig aðra aðferð:

Þeir tóku litla pappírsbúta, eins og gamaldags kalkpappír, sem þeir vættu og settu yfir ýmsa hluti. Þeir fjarlægðu þá pappírinn og teiknuðu mynstrið sem var eftir.

Vandamálið var að pappírinn festist við viðinn,

segir Aarseth.

Strax árið 1906 voru tréskurðarmenn fengnir til að gera afrit af hlutunum í gröfinni.

Þær voru eins konar öryggisráðstöfun ef ske kynni að frumritunum yrðu eytt.

Bjarte Aarseth var ráðinn lærlingur á tréskurðarverkstæðið árið 1983.

Hann var meðal annars í þrjú ár við útskera eintak af Oseberg-vagninum.

Þeir eru afrit

,segir hann. Og nú hafa ljósmyndir sífellt betri upplausn. Fyrir neðan er hornið á vagninum.

Þetta er hluti af mynd í hárri upplausn. Hægt er að sjá og stækka myndina sjálfa hér.

Eins brothætt og hrökkbrauð

Að lokum kom í ljós að aðferðirnar sem notaðar voru til að varðveita viðinn 80 árum áður höfðu alvarlegar aukaverkanir.

Skipið og hlutirnir höfðu legið í blautum bláleir í 1.000 ár.

Þegar blautur viðurinn leit dagsins ljós árið 1904 varð Gabriel Gustafson að koma í veg fyrir að hann þornaði.

Hann geymdi hlutina í vatni á meðan hann ráðfærði sig við önnur söfn og gerði tilraunir sjálfur.

Gústafsson kaus að baða viðinn í efnasambandi sem kallast alum.

Það var kannski besti kosturinn árið 1904, en það varð til þess að gömlu hlutirnir voru látnir draga í sig fituniðurbrjótandi sýru1. Innan fárra áratuga varð viðurinn stökkur eins og hrökkbrauð.

2013 byrjaði Bjarne Aarseth að mæla hlutina með þrívíddarskanna, sértækri myndavél og tölvu.

Á þeim tíma varð enn mikilvægara að skrásetja hvern einasta sentímetra af greftrunarfundinum mikla, ef til þess kæmi að þeir myndu molna í burtu og glatast að eilífu.

Þessi tegund af skönnun gengur ekki hratt. Litlir límmiðar, stikur og krossar eru settir utan um eða á hlutinn til að gefa nákvæmar mælingar. Myndavélin tekur myndir með upplausn niður í hundraðasta úr millimetra.

Ef þú ýmyndar þér fermetra af millimetrum, þá mun það fá 1.900 punkta. Oft jafnvel meira,

segir hann.

Nákvæmar mælingar

Vísindamenn hafa nú fengið nákvæmar mælingar sem gera þeim kleift að fylgjast með breytingum á viðnum.

Myndavélin og skanninn skemma ekki viðkvæma hluti.

Nákvæmar mælingar eru líka mjög mikilvægar fyrir þá sem búa til nýju sýningarnar,

segir Aarseth.

Hann hefur lokið við að skanna Oseberg-vagninn. Hægt er að stækka allar upplýsingar svo áhorfendur geti skoðað minnstu smáatriði.

Myndbandið hér að neðan sýnir undirvagn vagnsins sem er settur saman stykki fyrir stykki – alveg eins og upprunalega.

Kveikt og slökkt er á litunum til að sýna ferlið.

Myndband eftir Bjarte Aarseth, Menningarsögusafnið, Oslóarháskóla

Aarseth er mjög hrifinn af tækni Víkinga.

Hver ​​hluti hjólsins er gerður úr hentugustu viðartegundinni.

Beykið í félögunum2 var bleytt í vatni áður en eikarpílárum, sem voru þurrir, var bætt við. Þetta minnkar brúnina í kringum píláranna.

Félagarnir, pílárarnir og nafið eru læst saman sem

Eitt stykki, sem er ótrúlega sterkt,

segir Aarseth.

Þeir völdu besta viðinn og meðhöndluðu hann þannig að hlutarnir passuðu óaðfinnanlega saman án þess að þurfa hnoð eða nagla.

Þetta er hátækni. Það er greinilegt að þeir kunnu þetta handverk,

segirAarseth.

Skraut eða til nota?

Fornleifafræðingar komust fljótt að því að vagninn var eingöngu til skrauts.

Í þriggja binda bókinni um Oseberg-fundinn segir að vagninn henti ekki til að ferðast langar leiðir.

Enn fremur voru engir vegir á þeim tíma.

Það var annaðhvort helgivagn til að bera guðamyndir eða vagn sem drottningin notaði til að sýna sig fyrir fólki á trúarhátíðum, samkvæmt bókinni.

Ein af þeim rökum sem notuð eru til að styðja þá hugmynd að vagninn hafi ekki verið til daglegra nota er að hann geti ekki beygt.

En Aarseth er ekki sammála.

Hann hefur sett hlutina saman stafrænt og telur að hann hafi örugglega verið bæði ökufær og gæti beygt.

Hann er ekki sá eini. Svipaður vagn fannst í sænskri gröf og telja fornleifafræðingar að hann hafi verið í notkun þar.

Auðvelt var að færa vagninn um borð í bát.

Í bókinni På hjul i Norge (Á hjólum í Noregi) frá 1971 er Oseberg-vagninn talinn elsti farartæki Noregs. Höfundarnir, einn þeirra er byggingarverkfræðingur og forstöðumaður Vísinda- og tæknisafns Noregs, töldu að vagninn gæti farið margar leiðir í Noregi.

Bjarte Aarseth var snemma að tileinka sér aðferð þrívíddarskönnunar með skipulögðu ljósi og er nú leitað til hennar þegar aðrir í menningarsögugeiranum eru að fara að vinna með brothætta hluti og erfiða fleti. (Mynd: Nina Kristiansen)

Óþekkt tákn

Skannaði Oseberg-vagninn gerir okkur kleift að ákvarða hver hefur rétt fyrir sér.

Við getum endurbyggt með því að nota nákvæmar mælingar eða einfaldlega þrívíddarprentað litla eftirmynd.

Fólk getur prentað út hlutana og sett þá saman í heilan vagn,

segir Aarseth.

Skannanir í mjög mikilli upplausn sýna einnig ný smáatriði í skreytingunum.

Nýlega fann Aarseth skraut á bringu útskorins manns á vagnyfirbyggingunni.

Ég hringdi í húsvörð og spurði hvort hann hefði séð að maðurinn væri með tákn á brjósti sér.

En hann hafði aldrei tekið eftir því áður

,segir hann.

Þrívíddarskönnun býður upp á ný tækifæri fyrir vísindamenn og almenning.

Nýja víkingaaldarsafnið verður opnað eftir tvö ár; það er nú lokað vegna endurbóta.

Fyrir þá sem búa of langt í burtu eða vilja kafa ofan í öll smáatriði hefur skönnun gert skipið og hlutina aðgengilegri.

Aarseth sjálfur hefur búið til andlitsgrímu.

Hann þrívíddarprentaði eitt af mörgum andlitum úr Oseberg-fundnum og skar út stóra útgáfu úr tré.

Bjarne Aarseth notaði neðsta andlitið á viðarbútnum til vinstri til að skera út andlitsstærð grímu. (Mynd: Nina Kristiansen)

Heimildir: Was the Oseberg Viking wagon drivable? New methods are constantly uncovering new details about Norway’s oldest vehicle

Skráði: Friðrik Kjartansson

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Miðeind)

Yfirlestur: malfridur.is (Miðeind)


  1. litlaust beiskt efnasamband sem er vökvað tvöfalt súlfat úr áli og kalíum, notað í lausn til lækninga og í litun og sútun. Niðurbrot fitusýra er ferlið þar sem fitusýrur eru brotnar niður í umbrotsefni þeirra og mynda á endanum asetýl-CoA, inngangssameindina fyrir sítrónusýruhringinn, aðalorkugjafa lifandi lífvera, þar á meðal baktería og dýra. Þegar það er notað sem bræðsluefni (bindiefni) í litun, festir það litarefni við bómull og önnur efni, sem gerir litarefnið óleysanlegt. Alum er einnig notað í súrsun, í lyftiduft, í slökkvitæki og sem astringent efni í læknisfræði ↩︎
  2. Ysta hring hjólsins (hjólbarðanum) er skipt niður í nokkra hluta sem heita hver fyrir sig: „Félagi.“. ↩︎

Nátengt efni

Oseberg víkingsleðinn!

Þýdd grein og myndir!

Oseberg víkingasleðinn lýsing smáatriða

Frásögn/grein og myndir!

Örsýn í líf romanfólksins 1900Örsýn í líf romanfólksins 1900

0 Comments

Grein eftir Liam Henry

Innsýn í líf rómanfólksins í London snemma á 20. öld Ímyndaðu þér líflegar götur London í upphafi 1900, fullar af hestvögnum, iðandi mörkuðum og gangandi vegfarendum að flýta sér í dagleg viðskipti sín.

Innan um þetta kraftmikla borgarlandslag hefði rómanfólkið staðið upp úr sem litrík og grípandi sjón þegar þau fóru um í hefðbundnu hestvagni sínum. Þessar fjölskyldur, með sínar rótgrónu menningarhefðir og einstaka lífshætti, færðu keim af sveitinni og gamaldags sjarma inn í nútímavæðandi hjarta Englands.

Heimili á ferðalagi: Hinn fallegi Vardo-vagnhýsi Roman-fjölskyldunnar, þekktur sem vardo eða romanvagn, var miklu meira en bara farartæki.

Þau voru skreytt með skærum litum og ítarlegum mynstrum, þau voru flutningsheimili og listaverk. Hver vardo var unnin af ástúð, oft máluð með skærrauðum, grænum og gulum litum og skreytt flóknum útskurði og táknum.

Þetta var ekki bara skraut – hver hönnun bar merkingu og tengdi fjölskylduna við arfleifð sína.

Að sjá rómönsk vagnhýsi var til að fá innsýn í menningu þeirra og handverk, sem voru stolt á ferð.

Sérstakur klæðaburður og gamaldags hefðir Roman-fjölskyldan var klædd í hefðbundnar flíkur sem settu enn meiri lit á útlitið.

Björt pils, sjöl og klútar, ásamt handgerðum skartgripum, endurspegluðu ríkar hefðir þeirra og persónulegan stíl.

Þessi föt voru ekki bara falleg heldur hagnýt, hentug fyrir lífið á veginum og úr endingargóðum efnum sem þola slit daglegra ferðalaga.

Í London snemma á 20. öld, þar sem tískan hallaðist að dökkum, þögguðum litum og einfaldari stílum, hafði klæðnaður roman-fjölskyldunnar fangað athygli margra vegfarenda.

Lundúnabúar gætu aftur á móti hafa fundið fyrir blöndu af forvitni og hrifningu þegar þeir horfðu á þessa fjölskyldu ganga um daglega – elda, deila sögum og sinna hestunum sínum – jafnvel innan um líflegar, troðfullar götur borgarinnar.

Annar lífsstíll í hjarta London.

Á tímum þegar samfélagið var að verða sífellt uppbyggt og þéttbýliskennt stóð rómanskur lífsstíll sem vitnisburður um annars konar frelsi.

Margar Roman-fjölskyldur tóku að sér lífið á veginum og ferðuðust á milli bæja og borga.

Á meðan sumir Lundúnabúar glímdu við langan vinnutíma í verksmiðjum eða skrifstofum, fylgdi Roman-fólkið takti sem endurspeglaði náttúruna og breyttar árstíðir.

Þrátt fyrir erfiðleikana við að búa í borg sem stundum gat verið mótdrægin héldu romanskar fjölskyldur fast við sjálfsmynd sína.

Romanfólkið hélt áfram að iðka siði sína, segja sögur sínar og miðla gildum sínum.

London var suðupottur menningarheima en fáir hópar varðveittu arfleifð sína eins greinilega og samfélag romanfólksins.

Jafnvel á stórum og síbreytilegum stað eins og London, fundu þeir leiðir til að halda sambandi við rætur sínar.

Borgin mætir hefð Ferð Roman-fjölskyldnanna um London snemma á 20. öld var einstök blanda af menningu – skurðpunktur fornra hefða og nútíma borgarlífs.

Fyrir börnin sem horfðu á þau líða hjá eða fullorðna fólkið sem staldraði við í amstri dags til að horfa á litríku vagnhýsin, buðu romanfólkið upp á augnabliksflótta, innsýn inn í heim sem var bæði öðruvísi og djúpt tengdur takti manneskjulegrar upplifunar.

Nærvera þeirra bætti snertingu af fjölbreytileika og dýpt við félagslegt landslag Lundúna og minnti borgina á að það eru margar leiðir til að lifa og að sérhver menning hefur sína eigin fegurð og visku.

Í heimi þar sem ágreiningur getur oft virst eins og gjá, sýndu Roman-fólkið að fjölbreytileiki auðgar skilning okkar á hverju öðru og hjálpar til við að draga upp fyllri mynd af sögunni.

Þetta augnablik, fangað í tíma, talar um varanlegt mikilvægi þess að tileinka sér einstaka arfleifð okkar og læra hvert af öðru

Wikipedia

Romanfólkið fyrir helförina!

Nátengt efni!

Órómantískir Romanar

Arfleið Róman-fólksins að lokinni heimsstyrjöldinni seinni


Heimild: Liam Henry á Facebook skrifaði

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Vagn vínflutninga #1Vagn vínflutninga #1

0 Comments

Vagninn er kallaður Pipeno-vagninn og er til vínflutninga en uppruni á nafni vínsins er í Dutchman’s-pipe (Aristolochia durior) sem vex í Chile og Mið-Ameríku.

Vagninn er hins vegar staðsettur í Valencia á Spáni og til sölu! Ekki er minnst á smíðaár vagnsins en líklegt er að hann sé smíðaður um 1900 til 1910 samkvæmt mínum rannsóknum.

Hugvitsamlega er gengið frá lyftibúnaðinum! Vagninn er vel við haldinn.

Hjólin eru frekar mikið ,,diskuð” end bera þau þungar byrðar í guðveigum.

Sæti hér fremst og líklega er U-laga flatjárnið til að hvíla/spyrna fótunum í.


Heimild: Raúl Bernabeu Rodriguez á Facebook og Britannica

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Float #3Float #3

0 Comments

Mjólkurflutningavagn nærri Cambridge!

Á tíunda áratug síðustu aldar voru mjólkursendingarvagnar (Float) eins og sú sem er nálægt Cambridge í Stóra-Bretlandi algeng sjón í mörgum dreifbýli og úthverfum.

Mjólkursendillinn, oft sýndur með hestvagni, ferðaðist hús úr dyrum og afhenti ferska mjólk beint heim til viðskiptavina.

Þetta var nauðsynleg þjónusta á þeim tíma þar sem mjólk var yfirleitt ekki fáanleg í matvöruverslunum eða verslunum og mörg heimili treystu á daglegar sendingar til að tryggja að þau ættu ferskar mjólkurvörur.

Í vagninum, sem oft var prýddur trékössum eða málmílátum, voru flöskur eða mjólkurbrúsar (curns of milk) og var afgreitt snemma á morgnana, oft áður en íbúarnir voru vakandi.

Mjólkursendingarvagninn snemma á 20. öld táknar einfaldari tíma þegar staðbundin þjónusta var óaðskiljanlegur hluti af stórri hefð fyrir heimsendingu á ýmsum vörum, allt frá brauði til kola, og gegndu lykilhlutverki í að viðhalda samfélagslífinu.

Mjólkurmaðurinn, sem kunnugleg persóna, varð oft hluti af daglegri rútínu hjá mörgum fjölskyldum sem skildu eftir tómar flöskur sínar úti við dyraþrepið til að fylla á aftur daginn eftir.

Persónuleg tengsl milli mjaltaþjónsins og viðskiptavina hans voru eitt af einkennandi einkennum þessarar þjónustu og það hjálpaði til við að efla samfélagstilfinningu í smærri bæjum og þorpum.

Um 1920 og 1930 byrjaði mjólkurflutningskerfið að sjá breytingar með tilkomu vélknúinna farartækja, sem leystu hestvagnanna af hólmi á mörgum sviðum.

Hins vegar er myndin af mjólkurkerrunni frá 1910 enn táknræn framsetning á bresku lífi snemma á 20. öld.

Það er áminning um tíma þegar mjólk og aðrar vörur voru sendar beint heim, þjónusta sem var bæði hagnýt og endurspeglun á samheldnu eðli samfélaga fyrir víðtækan uppgang stórmarkaða og nútímaþæginda.


Heimild: Manga Store Facebook

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Coca Cola sendiferðavagn #2Coca Cola sendiferðavagn #2

0 Comments

Uppfært 4 mars 2026

coca_cola
Svarthvít ljósmynd af Landan Smith á Coca-Cola-sendiferðavagni sem dreginn er af múldýrum. Óþekktur maður stendur við hlið vagnsins. Vagninum er lagt fyrir framan Mack’s Saloon á moldarvegi.

Coca-Cola afhent með múldýrum í Chattanooga, 1905

1905 var Chattanooga iðandi suðurríkjaborg þar sem framfarir og hefðir fóru saman, eins og afhendingaraðferðirnar báru með sér.

Á steinlögðum götum og moldarvegum voru múldýravagnar algeng sjón.

En þetta var enginn venjulegur sendiferðavagn – hann var skreyttur hinu þekkta Coca-Cola-merki og flutti flöskur af þessum vinsæla gosdrykk til fyrirtækja á svæðinu.

Þessi sjón fangaði einstaka blöndu af gömlum flutningsmáta og uppgangi nútímaverslunarvara.

Svarthvít ljósmynd frá þessum tíma, sem varðveitt er í Ríkisbókasafni og skjalasafni Tennessee, sýnir Coca-Cola vagn dreginn af múldýrum sem lagt er fyrir framan Mack’s Saloon.

Landan Smith, maðurinn sem sá um þennan verðmæta farm, situr efst á vagninum með höndina á taumunum.

Við hlið hans stendur óþekktur maður, ef til vill viðskiptavinur eða samstarfsmaður, sem endurspeglar samofið líf íbúa Chattanooga.

Rykugur moldarvegurinn og timburframhlið krárinnar kalla fram tíma þegar lífið gekk hægar en verslun var að færast í aukana.

Í upphafi 20. aldar var Coca-Cola í hraðri útrás um suðurríkin, þökk sé nýstárlegri átöppunartækni sem var frumkvöðlastarf í Chattanooga árið 1899.

Þessi ljósmynd markar lykilatriði í sögu drykkjarins og sýnir hvernig hann var afhentur á krár, veitingastaði og verslanir með múldýravögnum, sem gerði Coca-Cola aðgengilegt öllum.

Starf Landans Smith hefði ekki aðeins krafist þess að hann stjórnaði múldýrunum heldur einnig að hann tryggði að glerflöskurnar kæmust heilar á leiðarenda.

Að sjá myndir af vagninum á ferð um bæinn hefði verið kunnuglegt og blandað saman iðnaðarvexti Chattanooga við sveitablæinn sem einkenndi stóran hluta svæðisins.

Þessi ljósmynd fangar meira en bara afhendingaratriðin; hún gefur innsýn í skurðpunkt sögu og menningar, þar sem staðbundnar hefðir mættu dögun fjöldamarkaðsvara eins og Coca-Cola.

Hún er áminning um hlutverk borgarinnar í fyrstu dreifingu Coca-Cola og venjulega fólkið sem hjálpaði til við að byggja upp þetta þekkta vörumerki.


Nátengt efni!

Upprunaheimild: Ríkisbókasafn og skjalasafn Tennessee. Old Light Society Facebook

Heimild: History’s Mysteries Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Slökkviliðsvagn með dælu #3Slökkviliðsvagn með dælu #3

0 Comments

Uppfært 8. mars 2026.

Dæla um borð í slökkviliðsvagni til slökkvistarfa í Póllandi.

Smíðaár 1900.

Smíðaland Þýskaland og kostaði 1570 þýsk mörk árið 1900.

Vagninn er númer: 198 í katalog-bæklingnum frá verksmiðjunni.

Vatnspumpan er 120 mm sem sogar um borð vatn ásamt því að sprauta frá sér og er handkröftuð.


Sætin eru svo skápar í leiðinni.




Handfang fyrir dælingu um borð og sprautun á eldinn. Pláss fyrir fleiri en tvær dælupersónur.

Bremsusystemið er öflugt og lipurt.

Tromlan sem geymir slönguna.

Festing fyrir ljósker/lampa sem festist við sætið.

Skápar fyrir öll verkfæri sem þörf er á í útkalli.


Hér sogast vatnið um borð í geyminn.

Tengt efni!

Viðbragðstími hestvagnaslökkviliðs


Heimild: Paweł Gębura Póllandi.

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Skólavagn með nemendur á leið í eða úr skólan í Lexington #1Skólavagn með nemendur á leið í eða úr skólan í Lexington #1

0 Comments

Uppfært 11. mars 2026.

Fayette County, Kentucky, 1900… Áður en það voru skólabílar voru skólavagnar.

Þessi skólavagn er hlaðinn börnum á leið í skóla nálægt Lexington.


Heimild: Háskólinn í Kentucky Fengið að láni á Daily Historical Pictures and Videos Facebook.

Þýðddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Brougham #6Brougham #6

0 Comments

Smíðaður einhvern tímann á 19. öld í Englandi og uppgerður vandlega 1978


Lítill Brougham tveggja manna smíðaður á Long Acre í London


Falleg og hefðbundin tígul eða -demantamunstur og virkilega hlýlegur( deep button). Gott að vera í með fóthitara á veturna. Hefur verið notaður í giftingum og kvikmyndum í nokkra áratugi.


Kostar aðeins kr: 542.000 ísl. Fyrir flutning. Einstaklega vandaður gripur.


Heimildir: Ben Gray á Facebook. Sem er líka eigandi og seljandi að þessum demanti. Myndir fengnar að láni hjá Ben Gray.

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Nátengt efni!

Franskur Coupé #1Franskur Coupé #1

0 Comments

Til sölu í Belgíu í apríl 2023. Á aðeins kr: 1.850.000. Tilheyrði ríkustu fjölskyldu heims þá!


Coupé er staðsettur nálægt Londerzeel í Belgíu. Hann er smíðaður af ríkustu fjölskyldu heims, Rothschild & Ellis.

Þeir framleiddu Renault í byrjun bílaaldar og fram á 20. öldina.

Þeir smíðuðu einnig utan um Mercedes, ásamt fleiri tegundum þann tíma. Æviágrip Rothschild


Þessi Coupé virðist vera upprunalegur ef dæma má af handfangi hurðarinnar og uppstiginu!

Þessi mynd upplýsir okkur um franska bogann í framhornpóstinum sem var sérfrönsk aðferð í vagnasmíði.

Takið eftir að lok er fest neðan í hurðina sem lokar yfir uppstigið og hlífir uppstiginu fyrir drullu og aur á ferðinni.

Svo eru „rimlar“ fyrir hurðargluggunum til að auka næði inni í vagninum og stjórna ljósi og loftun.


Enginn vafi er á því að hann var smíðaður í París. Smíðaár er ekki vitað. Sennilega í kringum 1900.


Vagninn er ekki uppgerður heldur er honum vel viðhaldið. Bastkarfan aftan á kemur vel út og hefur hátt notagildi. Á þessari mynd sjáum við enn betur hvernig hlífin yfir uppstiginu er frágengin.


Næs baksvipur en glugginn er í stærra lagi miðað við aðra Copué.


Upprunalegir og fallegir lampar. Græni liturinn á vel við þennan virðulega vagn.


Alvöru aðstaða fyrir Kúskinn.

Cumberland Cart bænda vagninn #1Cumberland Cart bænda vagninn #1

0 Comments

Skemmtilegt er að sjá skyldleika milli þessa grips og vagns eftir Thomas Stell sem þið getið séð fyrir neðan aðra mynd með því að smella á!


Vagninn var smíðaður á nítjándu öldinni á Hutton Le Forest Estate nálægt Penrith í Cumverland af vagnasmið (Wheelwrights) af því svæði. Sá vagnasmiður notaði tré frá því svæði. Vagninn var keyptur af bóndabýli í nágrenninu á níunda áratugnum. Vagninn er 99% upprunalegur, upphafleg heygrind og upphækkunarborð. Gólf vagnsins er upprunalegt líka og í frábæru ástandi. Kannski þarfnast vagninn pínulítillar vinnu til að vera tilbúinn í bústörfin, skemmtiakstur eða sýningu. Staðsetning í Suður Derbyshire.


Grindin ofan á vagninum á þessari mynd er til að flytja laust hey og hefur komið sér vel. Smellið hér þá sjáið þið skyldan vagn smíðaðan af Thomas Stell En þessi greining milli vagnasmiða á sama svæði og/eða milli landsvæða og jafnvel landa ásamt heimsálfum finnst mér skemmtileg!


Ef einhver hefur áhuga er verðið 750 pund.




Vagninn er smíðaður til að bera þungar byrðar


Hækkun á skjólborðunum var líka aukabúnaður eins og heygrindin sem velja mátti um hvort fylgja ætti í kaupunum. Svona er hefð fyrir að geyma vagnana uppi á aftari endanum, hvort sem hann er úti eða inni.


Heimild: Carriage and driving Equipment For Sale or Trade Facebook

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Ferðasölumaður #9Ferðasölumaður #9

0 Comments

Hestvagnar sölumanna voru sérstaklega hannaðir með tilliti til ferða sölumanna starfa og athafna!


Langafi var lyfjamaðurinn bæja á milli um 1900. Ein af mínum kærustu gömlu fjölskyldumyndum af afa. Amma seldi Rawleigh-vörur ásamt hestum og sleðum.


Heimildir: Darin Gray. Historical Pictures Facebook.

Þýðing og skráning: Friðrik Kjartansson.

Yfirlestur: Yfirlestur.is


Rawleigh smyrsli

Coca Cola sendiferðavagn #8Coca Cola sendiferðavagn #8

0 Comments

Coca Cola sendiferða vagn. Jackson, Mississippi. Um 1900. Takið eftir! það sjást engar bremsur á þessum vagni þrátt fyrir að vera að flytja þungt.

Þessi gerð er kallaður Wagon. Heimild: Mynd og texti fengin að láni frá Historic Photographs Facebook

Nátengt efni!

Pæton í sérflokki sýningareintak #7Pæton í sérflokki sýningareintak #7

0 Comments

Unnið til margra meistaratitla!


Sýninga eintak Pæton smíðaður af Mills frá Paddington um 1900. Þessi fallegi og vel þekkti vagn hefur unnið til margra meistaratititla. Gæða eintak með dráttarskafti og álfaháls.
Tilbúinn í að fara sýningarhring. Ekki rugla saman nútíma eftirgerðum.

Svanaháls dráttarsköftin og dráttarskaft (tunga). Einning er þarna stykkið sem festast á við járnverkið að framan svo hægt sé að tengja Tvítréð við þegar tungan er notuð. Ef þið horfið vel þá sjást 4 uppstings bólur/stig ofan á stykkinu. Takið eftir snyrtilegu uppstiginu á Nafi framhjólsins. Svona gera ekki nema bestu vagnasmiðirnir.

Svo eru náttúrlega uppstig í aftursætið ef vel er að gáð.

Einstaklega vandað járnverk og bremsubúnaðurinn nettur en samt sterklegur.

Annað dæmi um vandað járnverk. Fimmtahjólið, býður af sér styrkleika og góðan frágang.

Vagn til veiða #1Vagn til veiða #1

0 Comments

Sýninga og keppnis eintak

Fallegur Stevenson frá Lemington1 veiðihundavagn.

Hentar hvort sem er einum eða pari, tekur upp í 15 veiðihunda.

Er með dráttarstöng og svanahálsasköftum.

Smíðaður nálægt 1900.

Dökkgrænn.

Tilbúinn til keppni.

Léttur og fínn.

Hentar bæði smáhestum og venjulegum hestum í Englandi.

Hjól frá Warner.

Hafður verið sýningarvagn undanfarin þrjú tímabil í „Private Driving & Attelege“-klúbbnum.

Fínir lampar.

Verð £ 6000.











  1. „Lamingtons-hestavagn“ vísar til hestavagnsins sem Lord Lamington, ríkisstjóri Queensland, notaði þegar hann kom til að setja þing Queensland árið 1899. ↩︎

Strætis og víðavagnsmyndir USAStrætis og víðavagnsmyndir USA

0 Comments

Hestvagnar og fólk, það er málið!


Elsie, North Main Michigan


Ískaupmaður í New York


Ískaupmaður í New York


Fjölskylda við yfirbreidda vagninn sinn í Nebraska 1886


Miðbær Salisbury, Maryland 1906


Dayton Flathead Lake Montana


Nautalestin 1877. Nautalestir eru heiti þessa fyrirbæris þó svo notuð hafi verið geld karldýr. Skiluðu sér 8 – 12 mílur á dag. Ef teymið dró fjóra vagna hefðu Uxarnir getað dregið 12.000 plús pund af farmi. Kúskurinn gekk með vögnunum enda höfðu þeir engin sæti. Fljúgandi hál leðja gerði ferðalagið stórhættulegt niður brekkur. Valentine verslunin á myndinni var með stígvél útstillt hangandi á útvegg til vinstri, skór til hægri. Tveggja hæða hótelið hafði aðeins einn stromp fyrir augað og því gátu hótelgestir ekki reiknað með upphituðu herbergi. Crook City, Suður-Dakóta var einn af bæjunum sem spratt upp fljótt eftir að Black Hills-leiðangur George Custer árið 1874 sem hafði fundið gull á svæðinu. Myndin er eftir F.J. Haynes. Mynd fengin að láni á OLD WEST LEGENDS, Outlaws, Gunfighters, Lawmen Facebook


Portland Michigan


Dodge City, Kansas á sjöunda áratug nítjándu aldar.


Strætisaugnablik Georgetown seint á 19. öld. Sögð lituð af Duhem Bræðrum. Mynd fengin að láni hjá Heartfelt History Facebook.


Nebraska kornakur. Ár ekki vitað. Fannst í tunnu með gömlum myndum í Lincoln-forngripaverslun. Kannski getur einhver hjálpað mér að skilgreina myndina? Gæti verið hvar sem er á þessari rólegu, trjálausu sléttu. Konan með vopnin er engin „late lepjandi“ borgarstelpa, Colt 45 segir það. Pabbi hennar virðist vera í fremsta vagninum. Þau eru með sex sinnum tvo hesta og múlrekadregna hliðarvagna sem eru barmafullir uppskeru dagsins. Heimild:


Suðurstræti (South Street), New York 1901. Heimild: Postcards from old New York Facebook.


Gamla New York 1890 „Erie“ járnbrautin (957 Broadway) var miðasala hér síðan um 1869. Framtíðarsvæði Flatiron Building (1902). Á bak við það á St Germain Hotel (Broadway og 22 nd St) er blikkandi rafmagnsmerki með marglitum ljósum hér í mörg ár, sem ýtir undir „Swept by Ocean Breezes.“ Mark Twain var 1895 viðskiptavinur Oriental Hotel (1880-1916) í Coney-eyju. Manhattan Beach Hotel (1877-1912) stóð einnig við Coney-eyju. Í vinstri miðju er „American Art Galleries“ á Broadway og 22. St (NE Corner). Ljósmyndari óþekktur. Fengið að láni frá The Old New York Page Facebook. Friðrik Kjartansson skráði. Þýðing: Vélþýðing.is Yfirlestur: Yfirlestur.is


Helena Montana 1874. Fengin að láni af Old West Remembered Facebook.


Fjölskylda og yfirbreiðslusegl-vagninn þeirra ásamt hestum í Kansas, 1908 Heimild: Mynd fengin að láni frá Old Photos Facebook


Vagnar að aka inn í El Paso á síðasta áratug 19. aldar. Sérstakt að sjá nautgripi valsa um stræti. Stórmerkileg mynd.


Sendiferðavagn Grand Union Tea Co. 1897. Mynd fengin að láni frá The Antique Carriage Collectors Club á Facebook. 1915 opnaði fyrirtækið stærðarhús með höfuðstöðvar í Brooklyn 68 stræti
Heimild: https://www.brownstoner.com/


Michigan í upphafi 1900. Hugsanlega notaður til að vökva, spreyja yfir trén einhverra hluta vegna, einhver ræktun í trjátoppunum.


Pat Hamlin á Facebook. Guli miðinn sem fylgdi sagði að þetta væri á Möltu. Einu gömlu hótelin í Vestrinu sem ég finn hingað til eru í Montana, Kalispell, en það er múrsteinahlaðið. Ég held 1 Ave. Annað hótel var skráð í Conrad, Montana en ég get ekki fundið neitt þar. Hvað veist þú um þetta? Á myndinni lengst til hægri er Buggy hestvagn, léttavagn.


Uppboðssamkoma á lifandi búpeningi nálægt Merrill í Oregon.

fengin að láni frá Old West History & Cultures Facebook. Þýðing og skráning Friðrik Kjartansson.

Daði Sigurðsson fyrrum bóndi segir frá!Daði Sigurðsson fyrrum bóndi segir frá!

0 Comments

Upplifanir og frásagnir um vagnasmíði á Íslandi!


Nýlega var ég að skoða myndir á netinu sem sýna hvernig smíðuð eru vagnhjól úr tré, svokölluð pílárahjól.

Aðferðirnar virðast vera býsna þróaðar og beita smiðirnir mikilli færni við verkið.

Einnig eru verkfæri þeirra mörg hver sérhæfð og talsvert flókin að gerð en byggja á gamalli tækni.

Samt sjást þeir nota nútíma rennibekki og hulsubora sem ekki þekktust áður fyrr.

Járngjarðirnar er nú hægt að rafsjóða saman, en fyrr meir var ekki um annað að ræða en eldsjóða þær. “Vagnamenning” í okkar landi var ekki mikil, byrjaði seint og stóð stutt, varla nema áttatíu ár.

Tæplega notaðir nema tveggja hjóla hestvagnar.

Samt munu menn hafa náð tökum á að smíða svona hjól. Um það veit ég samt grátlega lítið.

Samt þekkti ég mann sem á ungum aldri var sendur úr sinni heimasveit, Hvolhreppi, austur undir Eyjafjöll með léleg vagnhjól sem skyldi endursmíða.

Þessi maður var Jón Ingi Jónsson ( 1911-1996 ) sem lengi var bóndi í minni heimasveit, Fljótshlíð, mikill úrvalsmaður og lagtækur vel.

Hefur hann eflaust orðið að liði við smíðarnar. Smiðurinn var aftur á móti Sigurjón Magnússon í Hvammi ( 1889-1969 ).

Hann var einn þessara manna sem virtist geta smíðað hvað sem var.

Hann var jafnvígur á tré- og málmsmíði og jafnt grófa smíði sem fína og ég þykist vita að honumhafi ekki orðið skotaskuld úr að koma saman vagnhjólum.

Þó hygg ég hann ekki hafa átt nein sérhæfð verkfæri til þeirra hluta en það hefur hann bætt upp með hyggjuvitinu. Kristinn Jónsson, alltaf nefndur vagnasmiður, sem var langafkastamestur við vagnasmíði, taldi að vagnhjól hafi ekki borist hingað til lands fyrr en 1874.

Þó eru óljósar sagnir um að stöku vagnar hafi verið til fyrr en notkun þeirra hefur þá verið það lítil að hún skipti engum sköpum.

Þessi hjól voru gjöf Kristjáns konungs til bænda í Grímsnesinu, Lofts Gíslasonar.

Vitað er að þau voru lengi í notkun.

Torfi Bjarnason í Ólafsdal hóf að smíða vagnhjól 1882 og kenndi nemendum í skóla sínum að smíða og nota vagna.

Þar mun einungis hafa verið um að ræða tveggja hjóla kerrur.

Fólksflutningavagnar á fjórum hjólum komu ekki til sögunnar fyrr en 1900, en þá hófust póstferðir frá Reykjavík að Ægissíðu.

Áðurnefndur Kristinn Jónsson hóf að smíða og gera við vagna 1904.

Hann starfaði eingöngu við það til 1917, en þá smíðaði hann yfir fyrsta bílinn og stundaði það lengi síðan. Rak hann talsvert umsvifamikið verkstæði sem varð með tímanum vel búið tækjum.

Þegar kom fram um miðja tuttugustu öldina munu hestvagnar í notkun hafa verið fleiri en bændabýlin í landinu.

Þá áttu allir bændur orðið vagn, sumir tvo, og stöku bændur fleiri.

Mjög fjaraði undan hestvagnanotkun miðja öldina og þar sem ég þekkti til var notkun þeirra hverfandi eftir 1960.

Á þessum tíma urðu dráttarvélar allsráðandi í búskap og bílar voru talsvert fyrr teknir við hlutverki vagnanna í þéttbýli svo þeir fáu vagnar sem enn eru til séu orðnir safngripir.

Með kærum þökkum til Daða fyrir frábæra frásögn og framlag til þessa verkefnis

Yfirlestur: malfridur.is

Myndskreyting Friðrik Kjartansson

P.S. Ef þú hefur frásögn sama hversu lítil sem hún er er þér velkomið að hafa samband. Rafpóstur: elonfk@gmail.com

Póstvagnar í Norður AmeríkuPóstvagnar í Norður Ameríku

0 Comments

Hulin goðsagnakenndum sögubrotum!


Fólksflutningar á 19 öld. Póstvagn á leið. Heimild: “Echoes From The Past” Facebook

Póstvagn nálgast tollskýlið í Bear Creek á námuveginum-Silverton, Colorado sirka á áratugnum 1890
Heimild: Old American Photos á Facebook.

Nálægt 1900. Wyoming. Ferðast yfir landið og fjöll og firnindi hafa verið lítið ævintýri miðað við okkar daga.
Níu manns gátu troðið sér inn í vagninn og þeir sem af gengu fór upp á þak og ferðuðust þar. Í þessu
tilviki þurfti fólk að láta sér koma linda í 22 daga með stuttum stoppum til að næra sig og skipta út
þreyttum dráttarhestum ásamt úr sér gengnum búnaði. Vagninn var smíðaður af Wells Fargo sést á 3 listum á bogadreginni framhlið vagnsins.

Alþjóðleg Vega -hestvagna skjalasöfn
Höfundur: Hughes Legrad.
Blaðamynd tekin úr úrklippubók J.H. Hyde fylgdi eftir hraðameti sínu í New York-Philadelphia og kemur aftur þann 9.10.1901 með Tantivy. Yfirskriftin sem er límd undir myndina tilgreinir að þetta sé Tantivity vagninn. Það er því pósvagninn Tantivy áður en henni var breytt í ,,Liberty road-coach” af Brewster um 1903.
Það getur ekki verið póstvagninn Columbia sem hafði eitt bogadregið varðmannasæti meðan Tanivy hafði tvö bogadregin varðmannasæti í stíl ,,Guiet & Co” fyrir breytinguna.

Buffalo Bill. Goðsögnin í mynda uppstillingu. Wells Fargo smíðaði þennan póstvagn en ,,fingraför” (Gæti líka verið logo) Fargo stofnað 1852 eru 3 listar á fremri hlið vagnsins vinsta megin við Buffalo Bill 31 ára. Myndin er sögð tekinn 1877. Merkilegast við þessa mynd er fjöðrunarbúnaðurinn sem eru leður borðar í mörgum lögum hringaður fram og aftur undir yfirbyggingunni fyrir aftan Billy. Úlit vagnsins bendir til að hann sé orðin aldraður en samt ekki eldri en 25 ára.
Fengin að láni frá Riccardo Marcassoli á Facebook

1800 og eitthvað í grennd Stocktn virkis hafði póstvagn hafa runnið út af vegslóðanum og næstum farið á hliðina . Myndin sýnir Buffalo hermann kominn til að vakta vagninn ásamt þremur karlmönnum og smávaxinni konu.

Heimildir:
Davick Services on Facebook
True Stories of Amazing People and Places in Texas
Life in Pecos County Texas 1850 – 1950