1918 hélt Háskólinn í Nebraska í Omaha einstaka sýningu sem beindi sjónum að hjólagerðarmanninum (Wheewright), meistara í iðngrein sinni sem var lífsnauðsynleg fyrir samgöngur í upphafi 20. aldar.
Þessi viðburður, sem var festur á filmu á einstakri ljósmynd sem nú er varðveitt í Þjóðskjalasafninu, heiðraði þá flóknu færni sem fólst í því að smíða og viðhalda tréhjólum – ómissandi hluta af lífi bænda, landnema og dreifbýlissamfélaga um allt miðvestrið.
Hlutverk hjólagerðarmannsins
Hjólagerðarmaður sérhæfði sig í að smíða og gera við tréhjól fyrir vagna og önnur hestavagnafarartæki.
Starf þeirra krafðist einstakrar nákvæmni og sérþekkingar.
Sterkt hjól var ekki bara þægindi – það var lífæð fyrir samgöngur og verslun áður en bílar urðu allsráðandi.
Tréhjól þurftu að þola erfitt landslag, allt frá grýttum fjallastígum til leðjukenndra sléttuvega.
Hvert hjól var verkfræðilegt undur, smíðað úr endingargóðum harðviði fyrir pílára og naf, og oft með járngjörðum til að auka styrk.
Þessi færni gekk í arf milli kynslóða og tryggði að þekkingin á smíði áreiðanlegra hjóla varðveittist.
1918 Umbreytingatími
Þegar sýningin var haldin árið 1918 voru bílar að verða vinsælli en hestvagnafarartæki voru enn ómissandi fyrir marga.
Dreifbýlissamfélög, sérstaklega í miðvestrinu, reiddu sig mikið á vagna við bústörf, vöruflutninga og jafnvel fjölskylduferðalög.
Sýningin varpaði ljósi á hvernig hjólagerðarmenn studdu við þessi samfélög og blönduðu saman hefð og hagkvæmni á tímum örra tæknibreytinga.
Varðveisla sögu og menningar Ákvörðun Háskólans í Nebraska um að sýna handverk hjólagerðarmannsins var framsýn tilraun til að varðveita menningarlegt og sögulegt gildi þessarar iðngreinar.
Viðburðir sem þessir fræddu almenning um mikilvægi hefðbundinnar færni og heiðruðu þá iðnaðarmenn sem lögðu grunninn að vexti og landnámi Bandaríkjanna í vesturátt.
Arfleifð handverksins
Arfleifð hjólagerðarmannsins minnir okkur á hugvit og útsjónarsemi fyrri tíma bandarískra iðnaðarmanna.
Færar hendur þeirra mótuðu hjólin sem fluttu landnema vestur, fluttu vörur á markað og tengdu saman samfélög.
Í dag hjálpa sýningar eins og sú sem haldin var í Omaha okkur að meta og læra af þessum tímalausu iðngreinum.
Þegar við virðum fyrir okkur handverkið sem fangað var á ljósmyndinni frá 1918 heiðrum við ekki aðeins hjólagerðarmenn fortíðarinnar, heldur alla þá sem hafa varðveitt þekkingu og listfengi hefðbundinna iðngreina fyrir komandi kynslóðir.
Heimild: Historical Memories Facebook
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Ljósmyndin, sem tekin var af Solomon D. Butcher, fangar frumkvöðlaanda og hrjóstrugt landslag bandaríska vestursins á þessu tímabili.
Lítilfjörlegt heimili Todd-fjölskyldunnar endurspeglar áskoranir og seiglu fyrstu landnemanna þegar þeir unnu að því að koma sér upp nýju lífi á landamærunum.
Sodtown (torfbærinn) var þyrping af bráðabirgðareistum, grófgerðum torfbyggingum á krossgötum fjögurra hlutahorna í Cherry Creek Township, og varð fyrsta blómlega byggðin í norðausturhorni Buffalo-sýslu árið 1879.
Sodtown var þekkt fyrir Sodtown-símafyrirtækið.
Fyrirtækið hófst árið 1904 með því að tveir bændur notuðu gaddavírssímalínu.
Þegar mest var var Sodtown-símafyrirtækið með 130 síma
Hinn alræmdi torfbær
Mánudagur, 2. ágúst 2021
Sögur frá No Man’s Land-safninu – Hinn alræmdi Sod Town Rannsakandi – Sue Weissinger. Fréttamaður – J. L. Wells
No Man’s Land-safnið í Goodwell er helgað varðveislu sögu Oklahoma Panhandle. Bæirnir í Cimarron-, Texas- og Beaver-sýslum eru vel þekktir, en margir bæir eru hins vegar ekki lengur á kortum og gætu flokkast sem
draugabæir.
Sod Town í Beaver-sýslu er algjörlega horfinn, en á níunda áratug 19. aldar hefði mátt kalla hann
alræmdan.
Í bókinni History of Beaver County: Vol. II segir:
Af öllum bæjum í No Man’s Land hlýtur Sod Town að hafa verið sá harðskeyttasti, illræmdasti og villtasti, með fleiri fylleríisslagsmálum á krám en nokkur annar bær í Oklahoma Panhandle.
Þar var engin kirkja né pósthús.
Skólinn var torfkofi sem aðeins var notaður í fjóra mánuði á ári.
Carl Coke Rister sagði í bók sinni, No Man’s Land, að Sod Town hafi verið tvær mílur norður af Texas-landamærunum og hálfa mílu vestur af ósum Coon Creek.
Hann sagði að rústir og rusl hafi legið um allt svæðið og að brotnar dyr og gluggar hafi verið í illa lyktandi holunum (byggingunum).
Í bókinni Recollections of No Man’s Land – the Memoirs of Fred Carter Tracy var Sod Town lýst sem safni torfhúsa við efri hluta Kiowa Creek nálægt Lockwood-pósthúsinu.
Eitt frægt atvik varðaði ungan landnema frá Ochiltree-sýslu í Texas, (Benjamin) Smith Ellis, sem sótti um land þar 1886.
Hann vann með Chancy Fisk og rak einnig almenna verslun nálægt Sod Town.
Tracy minntist þess þegar meðlimur gengis reyndi að ræna verslun Ellis.
Ungi afgreiðslumaðurinn þóttist ætla að sækja peningaskúffuna en dró í raun fram sexhleypu.
Mennirnir tveir skiptust á skotum í návígi en hittu hvorugan.
Ræninginn hljóp að dyrunum og Ellis hljóp að rifflinum sínum.
Hann skaut á manninn þegar hann klifraði yfir torfvegg.
Um morguninn fannst lík ræningjans.
Rister skrifaði í sögubók sinni að ræninginn hafi verið Wash Stevens, leiðtogi Parsons-gengisins.
Rister bætti við að Ellis hafi setið aftast í verslun sinni alla nóttina með Winchester-riffilinn yfir hnjánum.
Chitwood-bræðurnir voru gengi hrossaþjófa sem réðust á landnema og stálu bestu hrossum þeirra.
Talið var að hrossin hafi verið flutt til Sod Town.
Strákarnir áttu krá, billjarðsal og svefnskála og er talið að þeir hafi notað bæinn sem yfirvarp fyrir hrossaþjófnaðinn áður en þeir fóru með dýrin til Nýju-Mexíkó til að selja þau.
Póstburðarmaður Lockwood-pósthússins sagði sjálfskipuðum varðsveitum frá athæfum Chitwood-bræðranna.
Varðsveitirnar fóru að fylgjast með Sod Town og skipulögðu nefndir frá Blue Grass, Neutral City og Gate City til að gera sameiginlega árás á Sod Town.
Þeir voru staðráðnir í að handsama Chitwood-gengið og ákváðu tíma til að hittast.
Aðeins mennirnir frá Blue Grass komu á réttum tíma, en þeir náðu Kit Chitwood (sem var fatlaður) og föður hans, sem í raun voru ekki hrossaþjófar.
Chitwood-feðgarnir virðast hafa sloppið.
1890, þegar No Man’s Land varð Oklahoma-svæðið, féll Sod Town fljótlega í gleymsku.
No Man’s Land-safnið gefur einnig út bækur til að varðveita sögu Panhandle.
Bók Fred Tracy er dásamleg heimild um líf frumherjanna.
Tracy gat skrifað um Sod Town vegna þess að sem ungur maður var hann þar og reið jafnvel með sjálfskipuðu varðsveitunum sem leituðu að Chitwood-bræðrunum.
Tracy skrifaði endurminningar sínar 1950 og þær voru ritstýrðar af dr. V. Pauline Hodges og gefnar út 1998.
Hægt er að kaupa bókina á safninu ásamt mörgum öðrum frábærum bókum.
Tracy var valinn ásamt T. O. James til að sækja stjórnlagaþing Oklahoma sem fulltrúar frá Beaver-sýslu, Oklahoma-svæðinu.
(Á þeim tíma var allt svæðið Beaver-sýsla.)
Það voru Tracy og James sem komu sér saman um landamæralínurnar sem skiptu Beaver-sýslu í þrjár sýslur og um nöfn sýslnanna.
Hvorum fulltrúa voru sendar leiðbeiningar um að útvega skrifborð með hjörum á lokinu.
Safnið hefur bæði skrifborð Tracy og James til sýnis.
Safnið er opið þriðjudaga til laugardaga, 10:00–12:00 og 13:00–16:00 – lokað á sunnudögum, mánudögum og almennum frídögum.
Vinsamlegast notið grímu.
Fylgist með safninu á Facebook@NoMansLandMuseum.
Heimild: Historical Views á Facebook og https://dawsonpower.com
Emily Glazer skrifaði í Wall Street Journal um tökur „The Hatful Eight”!
Skrif Emily Glazer í Wall Street Journal
Kurt Russel og Jennifer Jason í hlutverkum sínum.
Í komandi kvikmynd Quentin Tarantino,, The Hateful Eight“ kallaði upphafsatriðið á að vagn færi yfir vætusamt Wyoming-landslag. Fyrir kvikmyndagerðarmennina var þetta vandamálið.
Hvar kaupir þú póstvagn?
Einn staður er rétt fyrir utan Letcher í S.D., 171 íbúi, þar sem Doug Hansen rekur 13 manna samsetningarlínu, smíðar og gerir við hestvagna.
Hans iðn gæti virst lenda á milli skips og bryggju en í raun er mikill uppgangur í viðskiptum.
Hann ætlar að smíða eða endurgera um 100 hestvagna á þessu ári og starfar við hlið búsins þar sem hann ólst upp. „Ég var forvitinn um týndu listirnar,“ segir Hansen.
Hanson segir að það taki hann að jafnaði um ár að koma sérsniðnum vagninum til skila og þeir séu á kjörverði eins og lúxusbíll.
Þessi 56 ára gamli smiður er þekktur meðal áhugamanna um gamla vestrið, hann nýtur þess að panta í bak og fyrir, sem mun halda honum uppteknum langt fram á árið 2016.
Eitt af sköpunarverkum Hansens er að flytja á laugardag á árlegum fundi Berkshire Hathaway í Omaha í Nebraska, þar sem aðdáendur og fjárfestar frá öllum heimshornum munu fagna 50 ára afmæli Berkshire undir stjórn Warren Buffetts.
Í sviðsvagninum, sem Wells Fargo & Co., ein stærsta hlutabréfaeign Berkshire, sér um, verða John Stumpf, forstjóri bankans, og Sharon Osberg, brúarfélagi Buffetts.
Buffett segist hafa leyst af hólmi sæti sitt í fjórum sætum til að skapa pláss fyrir tvær frænkur sínar sem voru „mjög spenntar“ fyrir tilboðinu.
Hansen er einnig hæstánægður.
„Það er mikill heiður að fá að kaupa eitthvað úr verslun frá ökrum Suður-Dakóta,“ segir hann, „og enda í því að vera hápunktur á Wall Street, ef svo má að orði komast.“
Hann segir að Touring Concord-vagn, sem Hansen smíðaði, hafi eitt sinn ferjað Vilhjálm Bretaprins og eiginkonu hans, Kate hertogaynju af Cambridge.
Fuji Safari Park í Japan pantaði smáhestavagn sem hægt var að draga með smáhestum til að flytja börn um hluta garðsins með vestrænu þema.
Milli viðskiptavina Hansens má einnig finna milljarðamæringinn Joe Ricketts sem stofnaði miðlunarfyrirtækið TD Ameritrade.
Ricketts bað Hansen um að smíða fyrir sig fjólubláan „sýningarvagn“ sem svipaði til póstvagns.
Ricketts sendi honum fjólubláa rúðustrikaða skyrtu sem hann var viss um að myndi gera vagninn sinn glæsilegan á Calgary Stampede, árlegu kanadíska ródeómóti.
Hansen var mótfallinn: Fjólublátt farartæki væri ekki sögulega nákvæmt.
Ricketts bað litaráðgjafa tískuhússins að skipta sér af og eggaldinliturinn fékk að ráða.
Hansen prófaði sig áfram með liti í marga mánuði.
Fjórtán málningarhjúpur gáfu loks viðunandi lit, nálægt eggaldini. „Þetta var konunglegt,“ segir hann. „Þetta var ríkt.“
„The Hateful Eight“ Auglýsingabútur myndband!
Vagninn kostaði um 50.000 dollara og virkaði eins og keppnisgripur.
Sex hesta keppnisgripurinn vann Calgary Stampede keppnina árin 2010 og 2011.
Ricketts, sem á fjölskylduna Chicago Cubs, segist dreyma um að biðja Hansen um að smíða fyrir sig „matreiðsluvagn“, handhægt eldhús sem kúabændur nota úti á túni, og „hirðavagn“ fyrir gesti næturlangt.
Ricketts, sem á fjölskylduna Chicago Cubs, segist dreyma um að biðja Hansen um að smíða fyrir sig „matreiðsluvagn“, handhægt eldhús sem kúabændur nota úti í auðninni, kúrekavagn (chuckwagon), og „fjárhirðingjavagn“ fyrir gesti næturlangt.
Hansen segir að stundum haldi fólk að hann sé fullur af bulli þegar hann lýsir starfi sínu. Flestir telja að hestvagnaiðnaðurinn hafi horfið af plánetunni fyrir meira en hundrað árum, segir hann.
Það hefði kannski horfið úr Suður-Dakóta ef Hansen hefði ekki lært hestamennsku frá afa sínum, leðursmíði frá móður sinni og hvernig á að nota suðu- og trésmíðaverkfærin á búgarðsverkstæði föður síns. „Auðlindir fyrir skapandi iðnaðarmann voru á puttanum á mér,“ segir Hansen.
Um 1970 deildu gamlir menn fréttum af viðgerðum á hjólum hestvagna.
Fljótlega bárust fréttir af því að Hansen gæti gert við hestvagna og nágrannar fóru að koma með verkefni.
Hann sótti fornverkfæri á flóamarkaði og bjó önnur til þau eftir þörfum. Í fyrstu sagðist hann hafa rukkað um 10 dollara á tímann.
Verk hans seljast nú á hærra verði en nýr Chevy Silverado með dæmigerðan hámarkshraða um 12 mílur á klukkustund.
Hann er meðal fárra vagnsmíðamanna sem stunda starf sem skilar ánægju og skemmtun.
Jimmy Wilson í Paradise í Texas tók við rekstri tengdaföður síns og er nú í samstarfi við Amish „hjólasmið“ í Montgomery í Indiana.
Þeir sérhæfa sig í hefðbundna Concord.
„Kadillakks kagga allra vagnanna“ segir Wilson en verðmiðinn er allt niður í lágar sex stafa tölur.
Wells Fargo er einnig viðskiptavinur, segir Wilson. Fyrirtækið í San Francisco, sem er stærsti banki landsins að markaðshlutdeild, eyðir miklum fjármunum í að hampa sögulegri tengingu vörumerkis síns við bandaríska vestrið.
Þar eru 24 eftirlíkingar af vagninum, 16 frumgerðir og 14 verktakar sem stjórna póstvagninum í skrúðgöngum og viðburðum fyrirtækja, segir Beverly Smith, yfirmaður söguþjónustu Wells Fargo.
Bankinn vill ekki gefa upp hversu miklu hann eyðir í póstvagnasýningar en í fyrra voru þau yfir 800.
Tarantino er annar viðskiptavinur sem hefur verið mjög hátt skrifaður.
Eftir að hafa gert fjölda kvikmynda sem spanna glæpi, hrylling og stríð, sneri leikstjórinn sér að kvikmyndum í vestrænum stíl og byrjaði á kvikmyndinni Django Unchained árið 2012.
Fyrir „The Hateful Eight“ skoðuðu Tarantino og starfsmenn hans um 20 sviðsmyndir póstvagnahugmynda og komu sér upp líkani sem hann smíðaði og hefur vísundamálað á hliðina, segir Rusty Hendrickson, yfirhandritshöfundur myndarinnar sem The Weinstein Company gerir ráð fyrir að komi út síðar á þessu ári.
Póstvagninn (leikmunurinn) úr ,,The Hateful Eight“
Sumum áhafnarmeðlimum fannst blóðrauði vagninn með gulum afskurði „of fallegur“ en hann stóð af sér margra kílómetra torfæru í Telluride í Colorado. Stjörnuleikarnir Kurt Russell og Samuel L. Jackson léku í kvikmyndinni.
Tarantino hreyfði ekki svip við 90.000 dollara verðmiðanum, segir Hendrickson, og dásamaði póstvagninn.
Fjölskylda við yfirbreidda vagninn sinn í Nebraska 1886
MiðbærSalisbury, Maryland 1906
Dayton Flathead Lake Montana
Nautalestin 1877. Nautalestir eru heiti þessa fyrirbæris þó svo notuð hafi verið geld karldýr. Skiluðu sér 8 – 12 mílur á dag. Ef teymið dró fjóra vagna hefðu Uxarnir getað dregið 12.000 plús pund af farmi. Kúskurinn gekk með vögnunum enda höfðu þeir engin sæti. Fljúgandi hál leðja gerði ferðalagið stórhættulegt niður brekkur. Valentine verslunin á myndinni var með stígvél útstillt hangandi á útvegg til vinstri, skór til hægri. Tveggja hæða hótelið hafði aðeins einn stromp fyrir augað og því gátu hótelgestir ekki reiknað með upphituðu herbergi. Crook City, Suður-Dakóta var einn af bæjunum sem spratt upp fljótt eftir að Black Hills-leiðangur George Custer árið 1874 sem hafði fundið gull á svæðinu. Myndin er eftir F.J. Haynes. Mynd fengin að láni á OLD WEST LEGENDS, Outlaws, Gunfighters, Lawmen Facebook
Portland Michigan
Dodge City, Kansas á sjöunda áratug nítjándu aldar.
Strætisaugnablik Georgetown seint á 19. öld. Sögð lituð af Duhem Bræðrum. Mynd fengin að láni hjá Heartfelt History Facebook.
Nebraska kornakur. Ár ekki vitað. Fannst í tunnu með gömlum myndum í Lincoln-forngripaverslun. Kannski getur einhver hjálpað mér að skilgreina myndina? Gæti verið hvar sem er á þessari rólegu, trjálausu sléttu. Konan með vopnin er engin „late lepjandi“ borgarstelpa, Colt 45 segir það. Pabbi hennar virðist vera í fremsta vagninum. Þau eru með sex sinnum tvo hesta og múlrekadregna hliðarvagna sem eru barmafullir uppskeru dagsins. Heimild:
Suðurstræti (South Street), New York 1901. Heimild: Postcards from old New York Facebook.
Gamla New York 1890 „Erie“ járnbrautin (957 Broadway) var miðasala hér síðan um 1869. Framtíðarsvæði Flatiron Building (1902). Á bak við það á St Germain Hotel (Broadway og 22 nd St) er blikkandi rafmagnsmerki með marglitum ljósum hér í mörg ár, sem ýtir undir „Swept by Ocean Breezes.“ Mark Twain var 1895 viðskiptavinur Oriental Hotel (1880-1916) í Coney-eyju. Manhattan Beach Hotel (1877-1912) stóð einnig við Coney-eyju. Í vinstri miðju er „American Art Galleries“ á Broadway og 22. St (NE Corner). Ljósmyndari óþekktur. Fengið að láni frá The Old New York Page Facebook. Friðrik Kjartansson skráði. Þýðing: Vélþýðing.is Yfirlestur: Yfirlestur.is
Helena Montana 1874. Fengin að láni af Old West Remembered Facebook.
Fjölskylda og yfirbreiðslusegl-vagninn þeirra ásamt hestum í Kansas, 1908 Heimild: Mynd fengin að láni frá Old Photos Facebook
Vagnar að aka inn í El Paso á síðasta áratug 19. aldar. Sérstakt að sjá nautgripi valsa um stræti. Stórmerkileg mynd.
SendiferðavagnGrand Union Tea Co. 1897.Mynd fengin að láni frá The Antique Carriage Collectors Club á Facebook.1915 opnaði fyrirtækið stærðarhús með höfuðstöðvar í Brooklyn 68 stræti Heimild: https://www.brownstoner.com/
Michigan í upphafi 1900. Hugsanlega notaður til að vökva, spreyja yfir trén einhverra hluta vegna, einhver ræktun í trjátoppunum.
Pat Hamlin á Facebook. Guli miðinn sem fylgdi sagði að þetta væri á Möltu. Einu gömlu hótelin í Vestrinu sem ég finn hingað til eru í Montana, Kalispell, en það er múrsteinahlaðið. Ég held 1 Ave. Annað hótel var skráð í Conrad, Montana en ég get ekki fundið neitt þar. Hvað veist þú um þetta? Á myndinni lengst til hægri er Buggy hestvagn, léttavagn.
Uppboðssamkoma á lifandi búpeningi nálægt Merrill í Oregon.
fengin að láni frá Old West History & Cultures Facebook. Þýðing og skráning Friðrik Kjartansson.
