8 fjaðra vagn með fjórar C-fjaðrir og fjórar sporöskjulaga blaðfjaðrir
Viktoría er franskur vagn að uppruna nefndur eftir Viktoríu drottningu árið 1844.
Hann var fyrst fluttur inn til Englands af prinsinum af Wales (aka Edward VII, elsti sonur Viktoríu og Alberts) árið 1869 þegar C-Spring sporöskjulaga kerfinu var bætt við hönnunina.
Victoria C-Spring vagninn okkar var notaður af 20th Century Fox í kvikmynd sinni A Little Princess frá 1939 með Shirley Temple í aðalhlutverki.
Það hefur meira að segja stafir kvikmyndafyrirtækisins verið málaðir undir sætinu!
Komdu og láttu fara með þig alla daga frá 10:00 til 16:00 og lærðu allt um spennandi heim 19. og snemma 20. aldar hestaflutninga!
Sannarlega tilkomumikil og einstök fornleifauppgötvun í Austur-Króatíu.
Þýðing úr https://www.total-croatia-news.com/ sem er fréttamiðill í Króatíu.
Eins og Goran Rihelj/hr. Turizam skrifaði þann 16. október 2019.
Kynntu fornleifafræðingar frá Vincovci-borgarsafninu og fornleifafræðistofnun Zagreb, niðurstöður rannsókna sem þeir hafa stundað á fundarstaðnum í Stari Jankovci (Vukovar-Srijem) í gær Í Tumulus er fjörutíu metrar í þvermál og um fjörutíu metra hátt grafhýsi, stórt.
Þar hafði verið grafinn tveggja hjóla rómverskur vagn ásamt hestum.
Rannsóknir á þessu hófust upphaflega 2017 og er þetta fyrsti meiri háttar fundurinn að því marki að við höfum aldrei fundið neitt sambærilegt í Króatíu hingað til.
Sá siður að grafa undir moldarhaugum eða hrúgum var einstök leið í graftrarsiðum og tengdist aðeins ríkum fjölskyldum sem gegndu áberandi hlutverki í stjórnsýslu, félagsmálum og efnahagslífi Pannóníuhéraðs.
Með því að staðsetja jarðhaug meðfram mikilvægustu umferðargötu Rómaveldis, vildi aðalsfjölskyldan sýna fram á stöðu sína auðæfi sín þar sem ferðamannaleiðir tengdust Apennaskaga við Pannóní og Balkanskaga ásamt litlu Asíu.
Mikilvægust er uppgötvun rómverska vagnsins með beinagrindur dráttarhestanna spenntar fyrir vagninn.
Það er fyrsti fornleifauppgröftur í fornum grafreit með slíkum vögnum í Króatíu.
Segir safnvörður Boris Kratofil-safnsins í Vinkovci.
Gröfin hefur verið rannsökuð, segir Kratofil.
Hún er talin vera frá 3. öld eftir Krist.
Yngsta dæmið um þessa gerð útfaravenjur.
Flókið ferli hefur verið við skjalfestingu niðurstaðnanna, sem mun að lokum skila sér í enduruppstillingu á fastri sýningu Borgarsafnsins í Vinkovici.
Fundarstaðurinn hefur kveikt áhuga fagstétta um alla Króatíu og margir fornleifafræðingar alls staðar af landinu hafa komið til að sjá fornleifarnar í Stari Jankovci með eigin augum.
Tilkomumikill og einstakur fundur í Króatíu, þar sem í fyrsta sinn í okkar landi er þessi flókni útfararsiður frá tímum fornaldar rannsakaður og skjalfestur fornfræðilega.
Núna tekur við langur ferill uppsetningar og varðveislu sem gerir heildargreininguna á því sem fundist hefur.
Vonandi vitum við meira um fjölskylduna og meðlimi hennar sem voru grafnir á þessu svæði frá því fyrir 18.000 árum.
Við höfum líka áhuga á hestunum, það er að segja hvort ræktun þeirra fór fram á þessu svæði eða öðrum svæðum heimsveldisins.
Svo vantar fleiri svör um mikilvægi þessarar fjölskyldu.
Við munum klára þetta í samvinnu við innlendar og fjölmargar evrópskar stofnanir.
Sagði Marko Dizdar forstjóri fornleifarannsókna stofnunarinnar.
Vinkovci er elsta borg Evrópu þar sem yfirráðasvæði hennar hefur verið stöðugt í rúm 8.300 ár.
Vinkovci hefur haldið mörgum leyndarmálum sínum neðanjarðar og síðan 1982 hefur allt svæðið sem tilheyrir Vinkovci verið lýst verndað fornleifasvæði.
Minna er vitað um tvo rómverska keisara, Valens og Valentinian sem fæddust í Vinkovci.
Ljósmyndin, sem tekin var af Solomon D. Butcher, fangar frumkvöðlaanda og hrjóstrugt landslag bandaríska vestursins á þessu tímabili.
Lítilfjörlegt heimili Todd-fjölskyldunnar endurspeglar áskoranir og seiglu fyrstu landnemanna þegar þeir unnu að því að koma sér upp nýju lífi á landamærunum.
Sodtown (torfbærinn) var þyrping af bráðabirgðareistum, grófgerðum torfbyggingum á krossgötum fjögurra hlutahorna í Cherry Creek Township, og varð fyrsta blómlega byggðin í norðausturhorni Buffalo-sýslu árið 1879.
Sodtown var þekkt fyrir Sodtown-símafyrirtækið.
Fyrirtækið hófst árið 1904 með því að tveir bændur notuðu gaddavírssímalínu.
Þegar mest var var Sodtown-símafyrirtækið með 130 síma
Hinn alræmdi torfbær
Mánudagur, 2. ágúst 2021
Sögur frá No Man’s Land-safninu – Hinn alræmdi Sod Town Rannsakandi – Sue Weissinger. Fréttamaður – J. L. Wells
No Man’s Land-safnið í Goodwell er helgað varðveislu sögu Oklahoma Panhandle. Bæirnir í Cimarron-, Texas- og Beaver-sýslum eru vel þekktir, en margir bæir eru hins vegar ekki lengur á kortum og gætu flokkast sem
draugabæir.
Sod Town í Beaver-sýslu er algjörlega horfinn, en á níunda áratug 19. aldar hefði mátt kalla hann
alræmdan.
Í bókinni History of Beaver County: Vol. II segir:
Af öllum bæjum í No Man’s Land hlýtur Sod Town að hafa verið sá harðskeyttasti, illræmdasti og villtasti, með fleiri fylleríisslagsmálum á krám en nokkur annar bær í Oklahoma Panhandle.
Þar var engin kirkja né pósthús.
Skólinn var torfkofi sem aðeins var notaður í fjóra mánuði á ári.
Carl Coke Rister sagði í bók sinni, No Man’s Land, að Sod Town hafi verið tvær mílur norður af Texas-landamærunum og hálfa mílu vestur af ósum Coon Creek.
Hann sagði að rústir og rusl hafi legið um allt svæðið og að brotnar dyr og gluggar hafi verið í illa lyktandi holunum (byggingunum).
Í bókinni Recollections of No Man’s Land – the Memoirs of Fred Carter Tracy var Sod Town lýst sem safni torfhúsa við efri hluta Kiowa Creek nálægt Lockwood-pósthúsinu.
Eitt frægt atvik varðaði ungan landnema frá Ochiltree-sýslu í Texas, (Benjamin) Smith Ellis, sem sótti um land þar 1886.
Hann vann með Chancy Fisk og rak einnig almenna verslun nálægt Sod Town.
Tracy minntist þess þegar meðlimur gengis reyndi að ræna verslun Ellis.
Ungi afgreiðslumaðurinn þóttist ætla að sækja peningaskúffuna en dró í raun fram sexhleypu.
Mennirnir tveir skiptust á skotum í návígi en hittu hvorugan.
Ræninginn hljóp að dyrunum og Ellis hljóp að rifflinum sínum.
Hann skaut á manninn þegar hann klifraði yfir torfvegg.
Um morguninn fannst lík ræningjans.
Rister skrifaði í sögubók sinni að ræninginn hafi verið Wash Stevens, leiðtogi Parsons-gengisins.
Rister bætti við að Ellis hafi setið aftast í verslun sinni alla nóttina með Winchester-riffilinn yfir hnjánum.
Chitwood-bræðurnir voru gengi hrossaþjófa sem réðust á landnema og stálu bestu hrossum þeirra.
Talið var að hrossin hafi verið flutt til Sod Town.
Strákarnir áttu krá, billjarðsal og svefnskála og er talið að þeir hafi notað bæinn sem yfirvarp fyrir hrossaþjófnaðinn áður en þeir fóru með dýrin til Nýju-Mexíkó til að selja þau.
Póstburðarmaður Lockwood-pósthússins sagði sjálfskipuðum varðsveitum frá athæfum Chitwood-bræðranna.
Varðsveitirnar fóru að fylgjast með Sod Town og skipulögðu nefndir frá Blue Grass, Neutral City og Gate City til að gera sameiginlega árás á Sod Town.
Þeir voru staðráðnir í að handsama Chitwood-gengið og ákváðu tíma til að hittast.
Aðeins mennirnir frá Blue Grass komu á réttum tíma, en þeir náðu Kit Chitwood (sem var fatlaður) og föður hans, sem í raun voru ekki hrossaþjófar.
Chitwood-feðgarnir virðast hafa sloppið.
1890, þegar No Man’s Land varð Oklahoma-svæðið, féll Sod Town fljótlega í gleymsku.
No Man’s Land-safnið gefur einnig út bækur til að varðveita sögu Panhandle.
Bók Fred Tracy er dásamleg heimild um líf frumherjanna.
Tracy gat skrifað um Sod Town vegna þess að sem ungur maður var hann þar og reið jafnvel með sjálfskipuðu varðsveitunum sem leituðu að Chitwood-bræðrunum.
Tracy skrifaði endurminningar sínar 1950 og þær voru ritstýrðar af dr. V. Pauline Hodges og gefnar út 1998.
Hægt er að kaupa bókina á safninu ásamt mörgum öðrum frábærum bókum.
Tracy var valinn ásamt T. O. James til að sækja stjórnlagaþing Oklahoma sem fulltrúar frá Beaver-sýslu, Oklahoma-svæðinu.
(Á þeim tíma var allt svæðið Beaver-sýsla.)
Það voru Tracy og James sem komu sér saman um landamæralínurnar sem skiptu Beaver-sýslu í þrjár sýslur og um nöfn sýslnanna.
Hvorum fulltrúa voru sendar leiðbeiningar um að útvega skrifborð með hjörum á lokinu.
Safnið hefur bæði skrifborð Tracy og James til sýnis.
Safnið er opið þriðjudaga til laugardaga, 10:00–12:00 og 13:00–16:00 – lokað á sunnudögum, mánudögum og almennum frídögum.
Vinsamlegast notið grímu.
Fylgist með safninu á Facebook@NoMansLandMuseum.
Heimild: Historical Views á Facebook og https://dawsonpower.com
Í Alaska og Kanada voru Elgir furðu vinsælir og næstum venjubundin.
Uppfært 27. mars 2026.
Elgir náðu furðu langt í vinsældum en hestar hafa verið venjubundnir til að draga vagna ásamt öðru í gegnum aldirnar.
Aðferðafræði og sálfræði þess að beita uxum fyrir vagn
Venjubundin dýr á eftir koma uxar, múldýr og asnar.
Allir voru þeir nokkuð venjubundin þegar draga átti farartæki.
Hvernig á að stjórna Uxum fyrir vagni
Hér eru nokkur minna þekkt dýr sem notuð voru til að draga farartæki í Ameríku og Evrópu á 19. öld. og snemma á 20. öld.
Í Alaska og Kanada voru elgir furðu vinsælir, sérstaklega þar sem erfiðara var að finna hesta eða komast út á þessum einangruðu og villtu stöðum.
Í óbyggðum Ameríku voru vísundar og elgur tamdir að vissu marki.
Svo áttum við sebrahesta vinsæla meðal yfirstéttarinnar í Evrópu og Bretlandi.
Frá 1890 til 1940 var augljóslega einbeitt viðleitni elítunnar til að temja sebrahesta frá Afríku.
Sebrahestar voru þjálfaðir til að draga farartæki og jafnvel til reiðar, allt þó ekki til mikillar velgengni.
Um 1940 höfðu flestir aðalsmenn gefist upp á að temja sebrahestinn og létu sér nægja að láta hann eftir villtan og óstýrilátan eins og náttúran ætlaðist til.
Konungleg skjalasöfnin 27. mars 2021 · Ljósmynd af fílavagni sem tilheyrði hans hátign maharadjanum Saheb af Alwar með mörgum Evrópubúum í vagninum og á fílunum.
Þetta var tveggja hæða skrúðgönguvagn sem hannaður var til að flytja 50 manns og var dreginn af fjórum fílum.
Tilgátumynd um hestateymi Salomons konungs og einn af vögnum hans.
Við finnum Salomon í söngvum Salomons smíða giftingarvagna úr sedrusviði með súlum úr gulli, sennilega haldandi uppi tjaldi. Við sjáum ljóðræna lýsingu skáldsins Nahum. Bergmálið hefur þagnað. Um framtíð ríkisins. „Til hljóðsins af vögnunum skröltandi upp og niður strætin og þeir fagna hver í mót öðrum undir hvíslandi hljóðum svipunnar, skrölt hjólanna, stökk hestanna og stökkvandi vagnanna;“ Til annarra ummæla á öðrum stað í sama riti: „Hófadynur hesta, harðahlaup hesta, hraðakstur vagna, og vagnagnýr hjólanna“; Allt segir frá því sem menn sáu þegar þeir komu fram á spámann eyðimerkurinnar með vagna og hávaða frá hinni fjölmennu borg.
Á safni í New York er hjól af egypskum stríðsvagni sem fannst í múmíugröf við Dashour sem Henry Abbott læknir fann. Það er 99,06 sentimetrar á hæð, nafið er 36,83 sentimetrar á lengd og 12,7 sentimetrar í þvermál og var það unnin úr tré. Meðfylgjandi öxull úr viði sem var renndur niður til endanna og mældist frá 7,62 sentimetrum til 5.94 sentimetra í ummál. Óvenjuleg stærð og lengd þessara nafa er mjög áberandi í svo litlu farartæki sem egypski vagninn er. Pílárarnir eru sex talsins. Ummál 3,35 sentimetra næst (hjólbarða hringnum) félögunum. Pílárarnir breikkar svo inn að nafinu. Næst félögunum en næst nafinu er ummál Píláranna 5,08 sentimetrar og 35.052 sentimetrar að lengd. Félagarnir (hjólbarðinn) er tvöfaldur innri og ytri hringur. Innri félagarnir í hringnum skeytast ekki saman eins og þeir gera í dag (1877) en eru tengdir hálft í hálft inn á hver annan um 7,62 sentimetra. Félagarnir 3,81 sentimetra þykkir á báða vegu. Ytri hringur félaganna (ytri hjólbarðinn) er samsettur úr 6 félögum en þeir eru samsettir með tappa og eru stungnir allan hringinn með götum. Skinnband gætu hafa þrætt þessi göt. Hringirnir var vafðir saman. Heildarhæð á tvöföldum hjólbarðaprófílnum 8,636 sentimetrar. Heildarbreiddin á hjólbarðaprófílnum 3,81 sentimetri.
Af fornum höggmyndum, sem varðveittar eru frá Níníve og Babýlon og sumar eru í British Museum, sjáum við að stríðsvagnar voru notaðir áfram á stóru sléttunum til veiða og í hernaðarskyni. Stríðsvagnar Assýringa voru stærri en egypskir og áttu að flytja þrjár eða fleiri manneskjur. Þeir virðast líka langtum þyngri í sniðum.
Grikkir notuðu vagna og í umsátrinu um Tróju, sem Hómer hefur gert ódauðlega í kvæði sínu, er sagt að allir helstu hermenn beggja stríðsaðila hafi farið í stríð og barist af vögnum sínum. En er árin liðu notuðu Grikkir ekki lengur stríðsvagna heldur voru það aðeins keppnir og kappræður á almannafæri, stórhlaup og skemmtanir. Ereþeus konungur í Aþenu er sagður vera fyrstur manna til að beita fjórum hestum fyrir hvern vagn. Eftir það var orðið algengt að nota fjóra hesta á hverjum vagni í keppnisgreinunum. Grískir stríðsvagnar voru allir sveigðir fyrir framan og frekar stærri og á hærri hjólum en í Egyptalandi. Sjá mynd 1 og 2.
Rómverska þjóðin tók upp hestvagninn eftir því sem hún varð valdameiri og höfðu vagnar einnig verið í notkun um árabil í nágrannaríkinu Eþíópum, sem var þá nálægt því að vera þeirra eigið land á Ítalíuskaganum. Eþíópar urðu fyrstir til að setja húdd/skerm yfir opinn hestvagn, tveggja hjóla vagn. Þeir skreyttu vagninn ásamt húddinu með þessum fallegu línum og skrautlegum áprentuðum sem við þekkjum úr leirkeragerðinni. Rómverski vagninn var aðallega notaður í borgum á hátíðum og ríkisviðburðum en ekki til daglegra nota. Í Páfagarði í Róm er enn til fallegt líkan af einum slíkum. Afrit af því og hestunum, sem teiknuðu það, er að finna í safninu í South Kensington. Sjá mynd 1 og 2.
Egypskur-burdarvagn-Litter
Heródótos (450 f.Kr.) og aðrir ritarar segja frá farartækjum Scythians til forna. Þetta voru menn af þjóðflokki manna sem bjuggu í grennd við Kaspíahaf og ráfuðu um með stórar nautgripahjarðir og hesta. Scythians notuðu grófgerðan, tveggja hjóla vagn. Vagninn var eins og pallur. Á hann var sett einhvers konar býflugnahús úr hesliviði alsett dýrahúðum eða reyr. Er þeir stöðvuðu þessi býflugnahús voru þá teknir af kerrunum og lagðir á jörðina til mannfólkið gæti búið í þeim. Líktist þessi skjóltjöld Romanfólksins.
Stríðsvagnar Persa voru stærri og þunglamalegri en þeir sem voru áður. Þeir virðast hafa verið notaðir til að búa til eins konar skotturn á vagninn, og úr honum gátu ýmsir kappar skotið eða kastað spjótum. Vagnarnir voru með bogadregið járn sem líktist sverðum standandi út úr öxl trésins. Persar áttu einnig bifreiðar sem notaðar voru við líkfylgd og konungur eða aðalsmaður sá í hópi manna þar sem hann gekk um á eins konar hásæti er steig mörg þrep upp á við.
Persar og stríðsvagnar þeirra með sverðin út úr hjól-nöfnunum!
Dacians, sem bjuggu í Wallachia á bökkum Dónár og hluta Ungverjalands, lögðu Rómverja undir sig í kringum árið 300. Vagnar þeirra eru höggnir á minnisvarða Rómverja og minna einna helst á persnesku vagnana. Þeir eru á tveim hjólum og dregnir af tveim hestum. Lögun er sambærileg við stóran ferhyrndan kassa eða kistulaga kassa og á honum er minni kassi sem er samsettur úr sætum fyrir farþegana. Hjólin eru sex talsins og víkka í endana á felgunum. Þannig vagn er túlkaður á Terra Kotta-undirstöðu í British Museum.
Alexander mikli, konungur í Makedóníu, herjaði á Asíu og hélt til Indlands. Hann kom í móti honum á bökkum Indíusar, er Porus konungur átti að herja á. Í her hans voru allmargir fílar, vagnar nokkur þúsund, og á hverjum vagni sex manns. Sagnfræðingurinn bendir á að það hafi verið erfitt fyrir farartækin að komast hratt yfir á mjúkri jörð og/eða í rigningarveðri. Alexander var á heimleið frá Indlandi til Persíu þegar hann fór á átta hestum á vagni sem var dreginn af hestum. Á þessum vagni var reistur pallur og tjaldi þakið yfir hann. Vagninum fylgdi mannfjöldi á vögnum sem hlaðnir voru teppum og purpurarauðum yfirbreiðslum. Stundum voru þær eins og skeljar í laginu eða eins og vöggur yfirbyggðar trjágreinum. Ég hef séð teikningu af persneskum vagni þar sem líkið er látið snúast fyrir ofan hjólin og sveiflast eins og stór vagga sem notuð er um borð í skipi.
Breskur stríðsvagn með opið framan á öfugt við rómverska.
Teikning no. I, táknar bæjarvagn, almennt talinn umfram alla aðra sem kjóla1– eða dómvagn2.
Er vagninn sérstaklega skreyttur af þessu tilefni, þó að hann sé almennt notaður í öðrum tilgangi, þó að hann sé almennt notaður í öðrum tilgangi.
Þessi vagn er af Frökkum kallaður Coupe3, enda í raun niðurskorinn vagn; hluti af framendanum er skorinn í burtu og aðeins eitt sæti eftir.
Áhrifin eru ánægjuleg; línurnar á framendanum falla hver í aðra í tignarlegum sveigjum, og minnkandi hlutinn fyrir ofan gefur pláss fyrir lampann án þess að trufla útlínurnar.
Að öðru leyti líkist vagninn bæjarvagninum sem áður er lýst.
Hægt að gera sömu breytingar í þeim tilgangi að ferðast, þegar vagninn verður að póstvagni (post chase). — Á þessari teikningu mun glöggur áhorfandi uppgötva nokkra galla.
Undirfjöðrin að framan er of lágt niður og fjarlægðin er of mikil á milli efri og neðri beygjunnar.
C-fjaðririn að framan rís ekki tignarlega úr rokkernum4 sínum.
Lykkjan að framan er ekki fínlega mjókkuð og er illa sett á yfirbygginguna.
Afturhluti C-fjaðranna er líka gallaður og botninn á undirstöðu kúsksætisins (Salisbury-boot) hefur enga ákveðna línu.
Neðsti bogaferill yfirbyggingarinnar er líka ójafn.
„Salsbury boot“ er strikað kringum með gulu. Uppstigið er með tveimur þrepum til að vagnstjórinn fái aðgang að kassasætinu.
Svipaður vagn er smíðaður, án undirfjaðra og með hreyfanlegan fram- og afturenda hangandi í C-fjöðrunum; farþegar og farangur hvíla allt á C-fjöðrum.
Á afturendanum er pallur fyrir tvo þjóna og á framendanum er pallur, sem getur borið kystil að innan.
Á þaki yfirbyggingarinnar getur verið farangursbox (imperial)5 og í fremri enda vagnsins er fest stór aurhlíf klædd japönsku leðri; á milli þess og hússins er staðsetning fyrir kúskinn.
Þetta formar að öllu leyti venjulegan póst Chariot (Post Chaise).
Lamparnir eru svartir og færanlegir og hlíf yfir glerið á daginn.
Til notkunar í langferðum er hægt að færa sæti til og skipta út hamarsklæðissæti og fylgihlutum.
Ef ekki er hægt að liggja endilangt inni í húsinu er hægt að taka neðri hluta framhliðarinnar af og lengja framendann í pall sem kallast svefnhús.
Imperial-vagninn var merktur innsigli um vald ættarinnar og var aðeins notaður við mikilvægustu atburði. Í fyrsta lagi var hann teiknaður af sex hvítum hestum frá Kladrub-keisarafola. Breyttist það snemma á 19. öld í átta. ↩︎
Við erum enn ekki alveg viss um nákvæmlegan uppruna dalmatíuhundsins sem er líklega ekki í Dalmantíu.
Hann kom seint til sögunnar miðað við alla mannkynssöguna eða um 1790.
Áreiðanlegustu heimildirnar benda til þess að þær séu upprunnar í austurhluta Miðjarðarhafs þaðan sem þær dreifðust til Indlands og yfir Evrópu.
Hreinræktaður Dalmantíuhundur
Sumir benda á að þeir hafi gert þetta á ferðalögum með roman fólkinu.
Nafnið gefur okkur upprunatengingu til Dalmatíu, sögulegs svæðis Króatíu á austurströnd Adríahafs, en vísindamenn hafa komist að því að svo var ekki.
Dalmantíuhundar hafa sterka veiðieðlishvöt og eru frábær kostur til veiða á rottum og meindýrum.
Þeir hafa verið notaðir sem fuglahundar, slóðrakningarhundar, sóknarhundar eða á galta- og/eða hjartarveiðar.
Dalmatíuhundar eru kannski þekktastir fyrir hlutverk sitt sem fylgdardýr slökkviliða og lukkudýr í eldhúsum.
Dramatísk merking þeirra og greind hafa gert þá farsæla sirkushunda í gegnum tíðina.
Þar sem Dalmatían og hestar eru mjög samhæfðir var auðvelt að þjálfa hundana í að hlaupa á undan hestvögnum til að hjálpa til við að ryðja brautina og leiðbeina hestunum og slökkviliðsmönnum fljótt að eldunum.
Slökkviliðslukkuhundur með varanlegan heiðurssess í liðsheildinni.
Upplýsingar um og úr myndbandinu.
Ég náði tali af Stacy Henderson Foster á nýlegri AKC-staðfestingarsýningu.
Tíkin hennar, Fancy, vann tegundina þann daginn og það er engin furða því hún er gullfalleg.
Í þessu myndbandi sest ég niður með Eleanor Green Winters, sem ræktaði Fancy, og hún segir mér allt um Dalmatíuhunda.
Hinir yndislegu og áberandi svörtu eða lifurbrúnu dílar Dalmatíuhundsins prýða einn sérstæðasta feld í dýraríkinu.
Undir dílunum er tignarlegur og vel skapaður brokkari sem er á milli 48 og 58 cm á herðakamb. Dalmatíuhundar eru vöðvastæltir og byggðir til að þola álag; kröftugir afturhlutarnir veita drifkraftinn á bak við mjúkt og áreynslulaust brokkið.
Dalmatíuhundurinn var upphaflega ræktaður til að gæta hesta og vagna og eitthvað af gamla verndareðlinu er enn til staðar.
Þeir eru hlédrægir og virðulegir, geta verið frábitnir ókunnugum og eru áreiðanlegir varðhundar.
Með sínu fólki eru Dalmatíuhundar gáfaðir, tryggir og ástríkir heimilishundar.
Þeir eru sterkir og virkir íþróttamenn með mikið úthald – dásamlegir félagar fyrir hlaupara og göngufólk.
Dalmatían eru oft taldir vera góðir varðhundar og þeir gætu hafa nýst slökkviliðum sem varðhundar til að vernda eldhús og búnað þess.
Slökkvivagnar voru áður dregnir af hröðum og öflugum hestum, freistandi skotmark fyrir þjófa, svo Dalmatían voru haldnir í eldhúsinu til að hindra þjófnað.
Jafnvel í dag er Dalmatían-hundurinn lukkudýr slökkviliðsins og þú getur jafnvel fundið lifandi dæmi í nánast hvaða stórborg sem er um allan heim.
Sjónvarpið, eða RÚV, sýnir þætti sem heita Neyðarvaktin sem fjalla á vandaðan hátt um líf slökkviliðsmanna og á stöðinni er hreinræktaður Dalmantíuhundur.
Það er ekki tilviljun.
Heimild: https://ccdalmatians.com.au/historyorigin-of-the-dalmatian/ You Tube og Dogumentary TV
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Skráning: Friðrik Kjartansson
Yfirlestur: malfridur.is
Minning
Þýtt og unnið í minningu hundsins hennar dóttur minnar sem lifir alla tíð í hjörtum okkar. Líka til minningar um Aragon sem varð 17 ára og þriggja mánaða.
Hún var samt bara hálf Dalmatía en eiginleikar Dalmantíunnar komu sterkir í gegnum Kollíblönduna. Konan mín Unnur Vikar er í einu af aðalhlutverkunum.
Nafn vagnsins er Cabriolet og er upprunnið í Frakklandi einhvern tímann á sautjándu öld.
Fjögra hjóla Amerískur Cabriolet
Gozzandini
Gozzadinigreifisegir í verki sínu um hestvagna á fornöld að Cabriolet hafi verið kynntur á Ítalíu 1672.
Greifinn lýsti fyrstu hönnun vagnsins sem hefði verið svipuð í laginu og Gig, með bogadregna yfirbyggingu sem hvíldi á tveimur dráttarsköftum á tveimur hjólum á öndverðum hestaenda vagnsins.
G.A. Thrupp hélt að þessi gerð farartækis gæti verið frá ýmsum stöðum veraldar, t.d. Carriole frá Noregi, Calesso frá Napolí og Volante frá Kúbu.
Þegar Cabriolet kom til Englands var vagninn eftirmynd skeljaryfirbyggingar skýldur með niðurfellanlegu húddi/skerm ásamt því að vera búinn litlum sætum. Carriage of Britain
Gig
Hackney Cabriolet
Curricle
Eðlilega undirgekkst hönnunin breytingar á tilverutíma sínum og Cabriolet frá nítjándu öld var ekki ólík Curricle eða Gig.
Að mestu leyti voru vagnarnir byggðir fyrir eina eða tvær persónur og voru þeir varðaðir með leðurhúddi/skerm yfir sætið ásamt háum bogadreginni hlíf framan.
Fallega bogadregin yfirbyggingin var búin bogadregnum dráttarsköftum staðsettum neðst til beggja hliða yfirbyggingarinnar, svo gengu sköftin aftur og tengdust C-fjöðrum.
Þjónapallur var aftast. Önnur hönnun/gerð Cabriolet var fjögurra hjóla prívatvagn, þekktur undir nafninu Pæton til styttingar.
Cab (leigurvagn) kom fram 1823 frá David Davies sem var fyrstur til að koma leyfisháðum leiguvögnum á stræti London en þeir fengu fræga nafnið Hackney Cabriolets.
Þeir vagnar voru tveggja hjóla útgáfa af Cabriolet með sæti fyrir kúskinn.
Frásögn af Britannica
Cabriole (franska: „caper“) vegna þess hve létt og skoppandi hreyfingin var.
Síðar voru cabriolet-vagnar smíðaðir með fjórum hjólum.
Þegar þeir voru notaðir sem leiguvagnar voru þeir oft með aukasæti eða hliðarsæti fyrir ökumanninn.
Seinna var orðið cabriolet, stytt í „cab“, notað yfir hvaða leiguvagn sem var, eins og hackney-vagn.
Samantekt
Árið 1830 var cabriolet vinsæll, tvíhjóla vagn fyrir einn hest.
Uppruni: Frakkland.
Táknmynd: Varð táknmynd fágaðs heimsborgara, sérstaklega á Englandi.
Þróun: Þróaðist úr eldri tveggjahjólahönnun með yfirbreiðslu yfir í fágaðri útgáfur.
Einkenni: Léttleiki og mjúkar hoppandi hreyfingar.
Notkun: Leyfði farþegum að njóta útiverunnar.
Heimild: Horse -Drawn Vehicles Since 1760 höfundur: Arthur Ingram
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Málverkið sem sýnt er heitir „The Plot 11“ eftir Harold von Schmidt og sýnir landnema sem nota blakkakerfi til að flytja vagn upp bratta brekku. Von Schmidt, sem fæddist árið 1893, var bandarískur teiknari þekktur fyrir myndskreytingar sínar af villta vestrinu.
Heimild: True Fans of Western Art – Official á Facebook
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Yfirlestu: malfridur.is (Málstaður)
Í október 1876 ályktaði Charles Goodnight að Palo Doro Canyon yrði frábær heimabúgarður.
Viðráðanlegt var að flytja nautgripina yfir gilið í einu lagi. Þröng skriða eða skor var notuð til að láta eldhúsvagnanna síga niður.
Kúrekarnir hans stóðu frammi fyrir því stóra verkefni að koma vagninum, nautgripum og birgðum niður 213 metra vegg í gilið.
Þegar mennirnir létu vagninn síga niður bröttu hlíðina, notuðu þeir múldýrin með því að hlaða þau með þungum birgðum og ráku nautgripina niður á gilbotn.
Til þess að láta vagninn síga var notuð blokk og festur. Blokkin og stífufestingar gátu þannig þolað óhóflega þungt hlass.
Slíkar stífufestingar voru oft notaðar til að hjálpa vögnum að komast yfir ár líka. Oft var þetta kölluð Manila-lína ( reipi ).
En hættulegra en uxagripadregna vagna var að fara yfir Klettafjöllin ( Rocky Montains ) með hesta og uxavagna og láta þá síga niður brattann til að komast leiðar sinnar.
1800 ára gamall Þrakíuvagn með beinagrindum af hestum fannst í Karanovo í Búlgaríu.
1800 ára gamall Þrakíuvagn með beinagrindum af hestum fannst í Karanovo í Búlgaríu, fornminjafræðilegt sambýli þorpsins Karanovo.
Hópur fornleifafræðinga undir forystu Veselin Ignatov, Istoricheskis massans Nova Zagora, sem er safn í Búlgaríu, uppgötvaði 1.800 ára gamlan hestvagn árið 2008.
Vagninn var þakinn bronsi og hafði verið skreyttur með atriðum úr þarakískri goðafræði sem nú er erfitt að sjá.
Óvíst er um nákvæman aldur en vagninn getur verið nær 1.800 ára.
Vagninn er á fjórum stórum hjólum, 1,2 metrar í þvermál, skreyttur ríkulega með silfurhúðuðum smámyndum af Eros og goðsagnaverum á ferðinni.
Beinagrindur af tveimur hestum og hundi fundust við hliðina á vagninum.
Sagan á bak við 1800 ára gamlan Þrakaríuhestvagninn
Eftir Owen Jarus, útgefin 13. október 2017
Myndin af fornum Þrakíuvagni við hlið beina tveggja hesta og hunds hefur skjótt risið upp á topp Reddit í dag, 13. október, og er meira en 65.000 manns líkað við söguna.
En hvað er svona spennandi við uppgötvunina og hver var grafinn innan vagnsins?
Hópur fornleifafræðinga undir forystu Veselin Ignatov, Istoricheskis massans Nova Zagora, sem er safn í Búlgaríu, uppgötvaði 1.800 ára gamlan trévagn árið 2008.
Frönsk greftrun. Mynd fengin að láni á Wikipedia.
Hann var þakinn bronsi og hafði verið skreyttur með atriðum úr Þrakíugoðafræði sem nú er erfitt að sjá. Óvíst er um nákvæman aldur hennar og hún getur verið nær 1.800 ára.
Árið 2009 fundu Ignatov og teymi hans einnig múrsteinsgrafhýsi, sem í eru leifar manns sem var klæddur í, að því er virðist, brynju, nálægt vagninum.
Maðurinn var grafinn með nokkrum hlutum, þar á meðal gullpeningum, gullhringjum og silfurbikar sem sýnir mynd af gríska guðinum Eros (ígildi Rómverja var Cupid).
Vagnagrafir eru grafhýsi þar sem hinum látna var komið fyrir ásamt vagni sínum, yfirleitt með hestum og öðrum eigum. Þegar einstaklingur er grafinn með hesti sínum (án vagns) er það kallað hestagröf. Mynd fengin að láni á Wikipedia.
Hann hefði verið aðalsmaður eða hugsanlega jafnvel höfðingi sem bjó í Þrændalögum til forna, í því sem nú er Búlgaría. (Í myndum: Chariot Burial) á bronsöld
Algengt er að slíkar vagnagrafir séu í Búlgaríu.
Sú venja að aðalsmenn séu grafnir nálægt vögnum virðist hafa hafist í Búlgaríu fyrir um 2.500 árum, skrifaði Ignatov í grein sem birtist árið 2007 í tímaritinu Archaeologia Bulgarica.
Hann tók fram að iðkunin væri sérstaklega vinsæl á tímum Rómaveldis sem stóð yfir frá því fyrir hartnær 1.500 til 2.100 árum.
Þótt íbúar sumra annarra héraða Rómaveldis hafi einnig stundum grafið aðalsmenn sína nærri stríðsvögnum var þessi háttur langvinsælastur og langvinnastur í Þrakíu,“ skrifaði Ignatov í tímaritsgreinina.
Í öllum tilvikum tákna vagnarnir orðstír, völd og vald,“ skrifaði Ignatov og tók fram að vagnarnir væru líklega ætlaðir til notkunar fyrir hinn látna í framhaldinu.
Þegar vagninn var grafinn hefðu hrossin sem drógu vagninn líklega verið drepin.
Dýrafórnir, s.s. svín, hundar, kindur og hjartardýr, hefðu verið færðar guðunum, ásamt fóðurgjöfum (s.s. víni), skrifaði Ignatov.
Skreyting í grafhýsinu sýnir tvo til þrjá hesta, Drómeta og vagna
Stundum voru vagnarnir sjálfir teknir í sundur eða brotnir í sundur áður en þeir voru grafnir, skrifaði Ignatov.
Þar sem vagnar eru algengir í Búlgaríu og stundum með verðmæta hluti með reyna landtökumenn að finna þá og selja á svörtum markaði, að því er Ignatov tekur fram.
Þetta þýðir að fornleifafræðingar í Búlgaríu keppast oft við að uppgötva og grafa upp vagna áður en þeir finna þá og ræna þá.
Þar sem fornleifafræðingarnir grófu upp þessi farartæki áður en þjófar komu að þeim er hægt að sýna gersemarnar opinberlega á safni og myndum sem sýna vagnförina er miðlað opinberlega á Reddit og öðrum samfélagsmiðlum.
Heimild: Frumgrein á Live Science. Þýðandi og samantekt: Friðrik Kjartansson Yfirlestur: malfridur.is
Égvissiþetta ekki þegarégvaknaði í morgunað Hansom hefðikomiðmeðaðragerðafvagni, ensvona er það, lesameiraogmeiraogmaðurlærirmeiraogmeira; einfalt, ekki satt.
Ekki finnégmyndafþessumvagnisvoégséviss um að um réttamyndséaðræða, enég held áframaðleitaog set inn myndefégrekst á hana.
Clark an Aberdeen vagnasmiðurhannaði 1885 fjögrahjóla Hansom.
Þessivagnhafðiákveðnayfirburði:
Yfirbyggingin var í laginueinsogvenjulegur Hansom meðkúsk– sætið fest aftan á vagninnen var snúiðvið á undirvagninum, svokúskurinn sat yfirhestunum á meðanfarþegarnirsnéruaftur.
Þessi Hansom gat veriðnotaðuropinneðalokaður.
Yfirbyggingunni gat veriðsnúiðviðtilaðuppfyllaþað. Aðeinsfáeinfarartækiafþessarigerðrúlluðu London á stuttutímabilienalmenningilíkaðivíst ekki þesskonarfarartækiogsíðanhafaþeirhorfiðgjörsamlega.
Heimildir: Modern Carriages 1905 bls 3
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
Hansom leiguvagninn er hannaður og prófaður hjá Hinckley sem fékk líka einkaleyfi fyrir honum 1834 af Joseph Hansom, arkitekt frá York.
Þessi Hansom stundaði þróun vagnsins í Hincley, í Leicesterskíri á Englandi.
Upphaflega var vagninn kallaður Hansom öruggi taxinn.
Hann var hannaður með hraða og öryggi í huga, lágur þyngdarpunktur svo hann væri öruggari í beygjum og fyrir horn og jafnvægi milli hests og vagns.
Hansom orginal hönnunin var endurbætt af John Chapman verkfræðing (1801-1854) en vagninn hélt þó nafni fyrsta skapara síns.
Þróun heitisins leiguvagn
Enska orðið Cab er stytting af Cabriolet sem endurspeglar hönnun vagnsins.
Hann tók við af Hackney Carriage og þróaðist svo í farartæki til leigu með tilkomu taxa-mælirs sem mældi ferðirnar.
Sú breyting varð svo enn aftur fyrir breytingu og varð taxicab leiguvagn/bifreið.
Útbreiðsla
Hansom-leiguvagnarnir nutu vaxandi vinsælda vegna hversu fljótir þeir voru í förum og nógu léttir til að vera dregnir af einum hesti sem gerði túrinn ódýrari en á fjögurra hjóla vagni.
Hansom ók auðveldlega í gegnum umferðarteppur hestvagna nítjándu aldar.
Þegar Hansom var sem vinsælastur voru um 7.500 eintök í notkun og vinsældir þeirra dreifðu sér um borgir og bæi Stóra-Bretlands og líka til Írlands, Dublinar t.d. einnig um Evrópu, sérstaklega til Parísar, Berlínar og St. Pétursborgar.
Svo voru Hansom-vagnarnir líka kynntir í USA á nítjándu öld en enduðu á að vera vinsælastir í New York City.
Hönnunin
Leiguvagn sem var kallaður flugan the fly, rúmaði tvo farþega (þrjá ef troðið var) og kúskurinn (vagnstjórinn) sat í fjaðrandi sæti aftan á farartækinu.
Farþegarnir gátu kallað skipanir til kúsksins gegnum lúgu á þakinu aftanverðu; svo gátu þeir borgað fargjaldið líka í gegnum sömu lúgu, sem svo læsti hurðum framan á vagninum með útbúnaði.
Á sumum Hansom-vögnunum gátu kúskarnir stjórnað með sérstökum búnaði jafnvægi vagnsins til að minnka álag á hestana.
Farþegarnir voru náttúrulega í skjóli gagnvart veðrum og vindi í vagnhúsinu, en fætur ásamt fötum gátu verið varir gegn drulluskvettum með litlum hliðarfeldum hurðum sem gáfu þeim skjól.
Seinni útgáfur Hansom-vagnanna voru útbúnar með gluggum ofarlega og yfir dyrunum.
Svo var bretti/hlíf (Dashboard) til varnar farþegunum vegna grjótkasts frá hófum hestanna.
Heimsfrægur á Íslandi
Við Íslendingar þekkjum vel útlit þessara farartækja eftir að við kynntumst Sherlock Holmes á skjánum.
Hann og Watson eru stöðugt á ferð og flugi í Hansom-hestvagni um London og allar trissur á því svæði í frægum sjónvarpsþáttum og kvikmyndum, þannig að þessi vagn varð á meðal frægustu hestvagna heims, held ég að megi fullyrða með nokkru öryggi.
Hentar hvort sem er einum eða pari, tekur upp í 15 veiðihunda.
Er með dráttarstöng og svanahálsasköftum.
Smíðaður nálægt 1900.
Dökkgrænn.
Tilbúinn til keppni.
Léttur og fínn.
Hentar bæði smáhestum og venjulegum hestum í Englandi.
Hjól frá Warner.
Hafður verið sýningarvagn undanfarin þrjú tímabil í „Private Driving & Attelege“-klúbbnum.
Fínir lampar.
Verð £ 6000.
„Lamingtons-hestavagn“ vísar til hestavagnsins sem Lord Lamington, ríkisstjóri Queensland, notaði þegar hann kom til að setja þing Queensland árið 1899. ↩︎
Á hlaðinu heima í Nebraska 1890. Fengið að láni frá Old Photos á Facebook.
Nýbýlisfjölskylda í Nebraska 1888. Heimild: Fengið að láni frá Old Photos Facebook
Í fjóra áratugi sat fyrrverandi forstöðumaður heimastjórnar, Solomon D. Butcher, fyrir hjá fjölskyldum forstöðumanna og búfénaði þeirra fyrir framan fátæk heimili þeirra í miðhluta ríkisins.
Árið 1886, tveimur árum eftir að William H. Moore Sr. og fjölskylda hans fluttu frá Elkhart-sýslu í Indiana til heimahaganna nálægt Sargent í Custer-sýslu. Butcher ljósmyndaði Hoosiers-hjónin fyrrverandi á heimili þeirra.
Bóndabær í Nebraska, Custer Co 1887.Stórmerkileg mynd.
Fyrir það fyrsta sjáum við hús sem er hlaðið úr torfi og sennilega einhverju grjóti á svolítið annan hátt en Íslendingar gerðu á þessum árum.
Svo sjáum við plóg sem hefur líklega verið með nauðsynlegustu amboðunum ásamt hestunum, uxum og kúm.
Eitthvert af þessum dýrategundum dró plóginn, sem var undirstaða matvælaræktunar og framleiðslu að minnsta kosti fyrir fjölskylduna.
Við sjáum svo Hverfistein svo hægt væri að halda biti í öllum þeim verkfærum sem þyrftu bit.
Síðast en ekki síst, ásamt myndarlegu heimilisfólki, sjáum við hestvagninn, lífæðin fyrir fjölskylduna til þéttbýlisins.
Á hestvagninum virðast vera tunnur sem ábyggilega eiga að innihalda matvæli sem búið er að rækta eða þá aðföng úr þéttbýlinu.
Heimild: Mynd fengin að láni á Old America Photos Facebook.
Steingerðar leifar rómversks tveggja hjóla hestvagns í Króatíu
Vinkovci er bær í Austur-Króatíu og í nágrenninu er lítið þorp, Stari Jankovaca, en svæðið var undir yfirráðum Rómverja 300–400 eftir Krist.
Fornleifafræðingar grófu upp heillega steingervinga af tveggja hjóla vagni, þekktur á latínu sem Cisium = léttur hjólavagn, ásamt steingerðum beinagrindum af hestum.
Hestarnir og vagninn voru saman í rými sem greinilega var nokkurs konar haugur þekktur úr greftrunarsiðum víkinga að leggja til höfðingja í skipum sínum sem eru sjaldgæfir greftrunarsiður meðal Rómverja.
Vel efnuð fjölskylda mun hafa greftrað hesta og vagn með þessum hætti samkvæmt fræðimönnum en auðmenn þessara tíma voru stundum greftraðir með þessari aðferð með hestunum sínum.
Sviðstjórinn Boris Katofil útskýrði fyrir þarlendum fjölmiðlum að sá siður að grafa í kumli (forngrafhaugur) væri óvenjuleg aðferð þarna suður af Pannoinan-vatnasvæðinu.
Boris bætti við: Siðurinn er í tengslum við afar auðugar fjölskyldur sem hafa gegnt áberandi hlutverki í stjórnsýslunni, félagslegu og efnahagslegu í samfélaginu í héraðinu.
Fundurinn er talinn vera frá þriðju öld e.Kr. en teymi vísindamanna vinnur að því að staðfesta aldurinn.
Marko Dizdar sagði þetta einstaka uppgötvun í Króatíu.
Hann sagði: Það næsta sem unnið verður að er langt ferli hreinsunar og varðveislu fundarins samhliða rannsóknum og skilgreiningum.
Við höfum meiri áhuga á hestunum, hvort sem þeir eru ræktaðir hér eða koma frá öðru heimsveldi, sem mun segja okkur meira um hversu mikilvæg og auðug þessi fjölskylda var.
Við finnum út úr því með samvinnu við innlendar stofnanir sem og fjölda evrópskra stofnana.
Heimildir: https://en.wikipedia.org/wiki/Hansom_cab
