not | Hestvagnasetrið.org

Oseberg víkingasleðinnOseberg víkingasleðinn

Frikki 0 Comments

Lýsing!

Skrifað af Helen Simonsson
Útgefið 07 July 2018

Einn af fjórum sleðum sem fundust í hinu íburðarmikla skipi sem notað var við greftrun í Oseberg í Noregi, þar sem tvær konur voru grafnar árið 834 e.Kr. í afar ríkulegu umhverfi með fjölda grafhaugsmuna eins og þennan sleða, vandlega útskorna viðarvagn og ýmsa vefnaðarvöru, þar á meðal fínt silki sem hefði verið innflutt.

Þessi greftrun er flokkuð sem konungleg eða að minnsta kosti sem víkingaaldargreftrun hástéttarfólks; að minnsta kosti önnur kvennanna hlýtur að hafa verið mjög háttsettur einstaklingur.

Nákvæmt samband kvennanna tveggja er óþekkt. Skipið sjálft og þessi sleði eru til sýnis á víkingaskipasafninu í Ósló, Noregi.

Heimild: www.worldhistory.org/image/9003/oseberg-sleigh/

—

Ellen Marie Næss fornleifafræðingur og fyrirlesari segir frá í vönduðu myndbandi Oseberg víkingaskipsfundinum, alla söguna!

Safn um víkingaöldina verður opnað 2026/2027 eftir endurbætur!

—

Uppruni grein af: www.vikingtidsmuseet.no

Ríkisstjórn Noregs úthlutar níu milljónum norskra króna til að bjarga víkingasleðunum

Til að bjarga einstöku viðarsleðunum frá Oseberg verður að varðveita þá með aðferð sem er ekki enn til.

Í endurskoðuðum fjárlögum hefur ríkisstjórnin úthlutað níu milljónum norskra króna til rannsóknarverkefnis sem miðar að því að finna varðveisluaðferð til að bjarga þremur stórkostlegu sleðunum úr Oseberg-fundinum.

Ekki er hægt að vanmeta menningarsögulegt gildi sleðanna. Þeir eru einu varðveittu sleðarnir í heiminum frá víkingaöld og á þeim eru útskurðir sem bera vitni um einstakt handverk og segja okkur mikið um flókinn heim víkinganna.

Við uppgröft Osebergsskipsins árið 1904 fundust sleðarnir mölbrotnaðir og hver þeirra hefur verið settur saman úr allt að 1000 brotum. Álúnsölt voru notuð til að varðveita þá.

Hins vegar kom í ljós með tímanum að þessi aðferð við varðveislu reyndist skaðleg og hefur gert sleðana mjög viðkvæma í dag.

Að auki hafa járnteinar sem halda stykkjunum saman tærst. Þetta hefur leitt til þess að sleðarnir eru aðallega haldnir saman af álúnskánum og ytra lagi af lakki og lími.

Viðurinn er að molna og það er brýnt að finna aðferð til að bjarga þeim.

Markmið fjármögnunarinnar er að finna nýja varðveisluaðferð.

Hæsti forgangur

„Að tryggja menningarverðmæti frá víkingaöld er okkar helsta forgangsverkefni.

Við erum nú að byggja frábært Víkingasafn til að vernda einstaka safneign okkar.

Sem hluti af þessu verðum við að tryggja gripina frá Oseberg.“

Þegar ein mikilvægasta fornleifafundurinn í Noregi er í bráðri hættu á að molna niður, verðum við að bregðast skjótt við.

„Það er einmitt það sem við erum að gera núna,“ sagði Oddmund Hoel (Sp), ráðherra rannsókna og æðri menntunar, í fréttatilkynningu frá norsku ríkisstjórninni.

Minni hlutir úr Oseberg-fundinum eru í endurvarðveisluferli, byggðum á niðurstöðum úr tveimur fyrri rannsóknarfösum, en þessar aðferðir er ekki hægt að nota á stóru og flóknu sleðana.

Í komandi þriðja áfanga mun alþjóðlegt rannsóknanet vinna saman að því að finna lausnir til að varðveita víkingasleðana.

„Þessi fjármögnun mun gera okkur kleift að halda áfram að einbeita okkur að varðveislu þessara frábæru og einstöku funda.

Þetta eru stórkostlegar fréttir,“ sagði Susan Braovac, forvörður við Menningarsögusafnið og rannsóknarstjóri verkefnisins „Saving Oseberg“.

Rannsóknarverkefnið er áætlað yfir 6 ár með heildarkostnað upp á 53 milljónir norskra króna.

Nátengt Efni

Oseberg víkingavagninn!

Þýdd grein og myndir!

Meira!

Oseberg víkingasleðinn lýsing smáatriða

Frásögn/grein og myndir!

Meira!

Heimild: www.vikingtidsmuseet.no

Skráði: Friðrik Kjartansson

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og Erlendur.is (Miðeind)

Yfirlestur: malfridur.is (Miðeind)

Lesa áfram ...

Hestasleði barna Ivan keisara #4#8Hestasleði barna Ivan keisara #4#8

Frikki 0 Comments

Vagnsleði keisaradómsins!

Elstu og útbreiddustu rússnesku farartækin voru sleðar.

Allt fram undir lok 17. aldar var algengt að nota sleða í bæjum jafnvel á sumrin.

Í þá daga töldu Rússar að ferðast á sleða væri viskulegra en á hjólum.

Notkun sleða á sumrin voru forréttindi meðlima royalfjölskyldunnar, æðstu kirkjunnar og aðalsmanna í sínu nánasta fylgdarliði.

Vagnsleði þessarar greinar tilheyrði börnum keisarans Ivan Alexeevich. Keypt af Armory Chamber árið 1834 (?) frá Moscow-vagnageymslunni.

Hesthúsaskjöl Prikaz benda á mikla fjölbreytni sleða af rússneskri og erlendri gerð í Kreml Vagnageymslunni á 16. og 17. öld.

Þar voru sérstakir sleðar til gönguferða, hvíldar, herferða, skemmtana og jarðarfara.

Í formi þeirra minntu sleðar á rússneska miðaldabáta með bogadregnum útlínum að framan og aftan.

Sleðavagninn (skemmtarinn) var notaður á veturna í meiri vegalengdir.

Þetta var eins og lítið herbergi með pínulitlum gluggum og frekar breiðum hurðum hlutfallslega.

Frumgerð þess var yfirbyggð farartæki (povozka) snemma á miðöldum.

Keisarinn og fjölskylda hans ferðuðust í „heitum“ povozka¹, bólstruðum að innan með sable².

Fylkingin samanstóð af langri lest.

Kross

povozka innihélt tákn;

sængurföt

povozka koffortin með rúmfötum keisarans, og

birgðir

povozka innihélt föt og nærföt keisarans.

Vetrarskemmtarasleðinn var smíðaður af handverksmönnunum í Kreml-smíðaverkstæðinu í Moskvu á árunum 1689-1692.

Það er ekkert annað safn í heiminum með vagna eins og þennan í safni sínu.

Sleðinn var kallaður

skemmtarinn

vegna þess að hann var notaður í leiki og skemmtanir Ekaterinu, ungrar dóttur keisarans Ivan Alexeyevich, bróður og meðstjórnanda Péturs I.

Lokuð tveggja sæta yfirbygging sleðavagnsins er sett á rauðmálaða sleðameiða.

Yfirbyggingin heldur enn sínu hefðbundna miðaldaformi.

Hann hefur formfasta, nákvæma skuggamynd og ferhyrndar útlínur, en það eru líka barokkeinkenni í innréttingunum.

Þrátt fyrir skemmtilega notkunarmöguleika og smæð vagnsins gefur hann hugmynd um hvernig hátíðarvetrarbúningur 17. aldar leit út.

Hliðar og framhlið á lokaðri yfirbyggingunni eru með gljágluggum með þunnum tin-ræmum, gullhúðuðum koparstjörnum og tvíhöfða erni; áklæðið innan í sleðanum er úr austrænu skarlat taffeta³ frá 17. öld og hliðar yfirbyggingarinnar eru bólstraðar með upphleyptu rauðu leðri með koparnöglum.

Upphleypt lágmyndamynstur er í gluggarúðunum (Gljásteinsskífunum) af laufmyndum, myndum af tignarlegum cerubum⁴, framandi dýrum og fuglum er góð andstæða rauðum bakgrunni.

Þak vagnsins er klætt svörtu leðri.

Þar til nýlega var talið að leðrið sem notað var á sleðavagninn hefði komið frá Spáni á 17. öld.

Hins vegar sýndu síðari rannsóknir að leðrið í áklæðinu var framleitt af Moskvu Kreml-meisturum.

,,Povozka” Sennilegasta niðurstaðan: ↩︎
Feldir af þessu dýri.,,Sabe“ ↩︎
↩︎
Cerub ↩︎

Heimild: Moscow Kremlin Museums: – ‘AMUSEMENT’ WINTER SLEDGE-COACH

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Vagn sem skerpingaraðstaða í Hollandi frá 19. öld!Vagn sem skerpingaraðstaða í Hollandi frá 19. öld!

Frikki 0 Comments

Uppfært 7. mars 2026.

Farkostur og skerpingaraðstaða í Hollandi frá 19. öld!

Verkfæraskápur aftast á vagni brýnarans, einn af tveimur báðum megin.

Verkfæraskápur á afturhluta vagnsins, annar af tveimur.

Hverfisteinarnir. Tveir grófleikar.

Tveir eða fleiri hraðar ásamt fáeinum verkfærum sem mest voru notuð, höfð við höndina

Neðarlega á myndinni sjáum við fótstig sem notað er við að knýja brýningargræjurnar..

Vatnstankurinn, sjálfrennandi vatn yfir hverfi steinanna við brýnslu.

Rennslismagni vatns er stjórnað inn á hverfisteininn

Skrúfstykki var nauðsynlegt þegar bitverkfærin þurftu að vera föst meðan unnið var í bitinu

Olíugeymslan fyrir legurnar, hverfisteinaöxull og lítill steðji.

Hér er setið og græjurnar fótstignar við skerpinguna.

Verðlistinn!

Heimild: Facebook.

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Bozeman-slóðin varð til vegna gullfunda í Montana og þróaðist þaðanBozeman-slóðin varð til vegna gullfunda í Montana og þróaðist þaðan

Frikki 0 Comments

Uppfært 29. mars 2026.

Inngangur

Bozeman-slóðin varð til á tímum mikillar landþenslu vestur á bóginn um miðja nítjándu öld.

Í meginatriðum var Bozeman-slóðin táknræn fyrir hina víðtæku landþenslu Bandaríkjamanna vestur á bóginn á 19. öld.

Hún táknaði bæði þau tækifæri sem margir leituðu að og þær áskoranir og átök sem fylgdu svo hraðri útþenslu inn á áður ósnortin landsvæði.

Bozeman-slóðin var afleggjari af Oregon-slóðinni, styttri leið að nýfundnum gullnámum í Montana-umdæminu. Hún lá í gegnum miðju landsvæðis indíána. Hún varð kveikjan að árekstri menningarheima sem leiddi til stríðsátaka, eyðileggingar og hörmunga. Fyrst sýnt í sjónvarpi í mars 2019.

Bozeman-slóðin var landleið sem tengdi gullæðissvæði Montana við Oregon-slóðina um miðjan sjöunda áratug 19. aldar.

Slóðin var nefnd eftir John Bozeman, sem ásamt félaga sínum, John Jacobs, ruddi stóran hluta leiðarinnar 1863.

Slóðin lá í gegnum það sem nú er Wyoming og þveraði hefðbundin veiðilönd ýmissa frumbyggjaættbálka, aðallega Lakota-Síuxa.

Gull í Montana

Í upphafi sjöunda áratugar 19. aldar fundust umtalsverðar gullnámur í Montana-landsvæðinu, sérstaklega í nágrenni Bannack, Virginia City og síðar Helena.

Þessar uppgötvanir leiddu til straums námuverkamanna og landnema á svæðið, sem voru áfjáðir í að stika út sín svæði og nýta sér efnahagsleg tækifæri.

Þörfin fyrir beina leið frá Oregon-slóðinni að þessum gullsvæðum í Montana varð augljós.

Bozeman-slóðin, eins og hún var rudd af John Bozeman og John Jacobs, lofaði beinni leið að gullsvæðum Montana samanborið við lengri, eldri leiðir.

Slóðin hófst við Norður Platte-ána (nálægt núverandi Douglas í Wyoming) og tengdist Oregon-slóðinni.

Þaðan lá hún í gegnum Powder River-vatnasviðið og norður að Yellowstone-ánni og náði að lokum til gullsvæðanna í Montana.

Hún stytti í raun ferðavegalengd og ferðatíma fyrir marga sem leituðu gæfunnar.

Landnemar og frumkvöðlar

Auk námuverkamanna laðaði Bozeman-slóðin að sér ýmsa einstaklinga og hópa.

Landnemum sem vildu stofna ný heimili og hefja nýtt líf í Montana-landsvæðinu þótti slóðin gagnleg.

Auk þess sáu frumkvöðlar efnahagslega möguleika svæðisins, ekki aðeins í gulli heldur einnig í því að stofna fyrirtæki til að þjónusta vaxandi íbúafjölda.

Þar á meðal voru kaupmenn, verslunarmenn og þeir sem vildu koma á fót þjónustu meðfram slóðinni.

Bandaríkjaher viðurkenndi hernaðarlegt og efnahagslegt mikilvægi slóðarinnar og reyndi að vernda hana og tryggja aðgengi að henni.

Herinn stofnaði virki meðfram slóðinni, svo sem Fort Phil Kearny, Fort C.F. Smith og Fort Reno, með það að markmiði að tryggja örugga ferð ferðalanga fyrir hugsanlegum ógnum, sérstaklega frá frumbyggjaættbálkum sem litu á slóðina sem innrás á landsvæði sín.

Átök við frumbyggja

Leið Bozeman-slóðarinnar í gegnum hefðbundin landsvæði nokkurra frumbyggjaættbálka, sérstaklega Lakota-Síuxa, Norður-Cheyenne og Arapaho, leiddi til verulegrar spennu og átaka.

Þetta baksvið er nauðsynlegt til að skilja stríð Rauða skýsins (Red Cloud).

Helg landsvæði

Bozeman-slóðin lá í gegnum Powder River-svæðið í Wyoming, svæði sem var talið mikilvægt fyrir lífshætti ættbálkanna.

Þetta svæði var ekki aðeins auðugt af auðlindum eins og veiðidýrum (sérstaklega vísundum) heldur hafði það einnig andlega þýðingu fyrir ættbálkana.

Sáttmálabrot

Fyrri sáttmálar, eins og Fort Laramie-sáttmálinn frá 1851, höfðu viðurkennt hluta Powder River-svæðisins sem landsvæði frumbyggja.

Stofnun Bozeman-slóðarinnar og síðari hernaðarviðvera braut í bága við þessa samninga og jók spennuna.

Fyrstu skærur

Þegar landnemar og námuverkamenn tóku að nota Bozeman-slóðina fjölgaði árekstrum milli þeirra og frumbyggjanna.

Þessi fyrstu átök snerust oft um mál eins og stolinn búfénað, árásir á vagnalestir eða hefndaraðgerðir fyrir meint brot.

Stríð rauða skýsins (1866–1868)

Í viðleitni til að vernda ferðalanga á Bozeman-slóðinni ákvað Bandaríkjaher að stofna röð virkja meðfram leiðinni.

Fort Phil Kearny, Fort C.F. Smith og Fort Reno voru meðal þeirra þekktustu.

Hins vegar var bygging og viðvera þessara virkja frekari ágangur á landsvæði frumbyggja og jók spennuna.

Rauða skýið, höfðingi Oglala-Lakota, varð aðalpersónan í andstöðunni við yfirgang Bandaríkjanna.

Hann gerði sér grein fyrir þeirri tilvistarógn sem stafaði af stöðugum straumi landnema og viðveru hersins og safnaði saman ýmsum ættbálkum, aðallega Lakota-Síuxum, Norður-Cheyenne og Arapaho, í sameinaðri andspyrnu gegn herafla Bandaríkjanna.

Markverðar orrustur

Sérstaklega mikilvæg orrusta í stríði Rauða skýsins var Fetterman-bardaginn 1866.

Hersveit 81 hermanna og borgara undir stjórn Williams J. Fetterman, kapteins, elti lítinn frumbyggjaflokk nálægt Fort Phil Kearny.

Þeir voru leiddir í fyrirsát og öll hersveitin var drepin.

Þessi bardagi var mikill sigur fyrir Rauða skýið og bandamenn hans og átakanlegur ósigur fyrir Bandaríkjaher.

1867, nálægt Fort Phil Kearny, varði hópur bandarískra hermanna, sem notuðu nýútgefna afturhlaðna riffla, með góðum árangri vagnkassavirki fyrir mun stærri her stríðsmanna í Vagnkassabardaganum.

Þrátt fyrir að vera í miklum minnihluta gerði varnarstaða hermannanna og hraður skothraði nýju vopnanna þeim kleift að verjast árásarmönnunum.

Fort Laramie-sáttmálinn (1868)

Bandaríkjastjórn gerði sér grein fyrir kostnaði og áskorunum átakanna og hóf sáttmálaviðræður.

Fort Laramie-sáttmálinn sem gerður var 1868 var mikill sigur fyrir Rauða ský og bandamenn hans.

Bandaríkin samþykktu að yfirgefa virkin meðfram Bozeman-slóðinni og viðurkenndu Powder River-svæðið sem yfirráðasvæði frumbyggja.

Þetta lokaði í raun slóðinni fyrir hvíta landnema.

Lok stríðs Rauða skýs markaði eitt af fáum tilvikum þar sem hersveitir frumbyggja unnu marktækan sigur á Bandaríkjaher á 19. öld.

Á árunum sem fylgdu, eftir því sem útþensla Bandaríkjanna hélt áfram og önnur gullæði komu upp, hélst þrýstingurinn og ágangurinn á yfirráðasvæði frumbyggja sem leiddi til frekari átaka.

Arfleifð Bozeman-slóðarinnar

Mikilvægi slóðarinnar var tiltölulega skammvinnt.

Átökin við frumbyggjaættbálkana og Fort Laramie-sáttmálinn sem gerður var í kjölfarið 1868 leiddu til þess að Bozeman-slóðinni var formlega lokað fyrir hvítum landnemum.

Þegar Norður-Kyrrahafs-járnbrautin náði til Montana snemma á níunda áratug 19. aldar hafði slóðin að mestu verið yfirgefin í þágu aðgengilegri og öruggari járnbrautarflutninga.

Bozeman-slóðin er enn tákn um útþensluna vestur á bóginn, árekstur menningarheima og þá baráttu og áskoranir sem bæði frumbyggjar og landnemar stóðu frammi fyrir á þessu tímabili.

Í dag er enn hægt að rekja hluta slóðarinnar og hennar er minnst með sögulegum merkjum og stöðum.

Í heildina er Bozeman-slóðin mikilvægur kafli í sögu bandaríska vestursins, sem lýsir þeirri spennu, metnaði og breytingum sem einkenndu það tímabil.

Heimild: The Bozeman Trail – Chase Brothers Land and Ranch

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Mælieiningar Dauðadalsvagnanna!Mælieiningar Dauðadalsvagnanna!

Frikki 0 Comments

Nýtt!

Tvær mikilvægar teikningar um Dauðadals/Borax vagnana!

Lesa meira!

Staðreyndir vekja undrun!

Milli 1883 og 1889 skiptu tuttugu múldýr spennt fyrir vagna sköpum við að flytja borax frá Death Valley til Mojave, Kaliforníu.

Þessi flutningsaðferð var skipulögð með múldýrum. Múldýrin skiluðu af sér 264 kílómetra eða 165 mílur til að komast að þar sem járnbrautarteinarnir enduðu.

Staðreyndir um vagnana

Hlutverk vagnanna var að flytja 10 „stutt“ tonn af borax í ferð. USA þyngdareining. Jafngildir 20,000 lb avoirdupois eða 9,071,85 kg sem stutt toon (short ton).

Vagnarnir voru með afturhjólum sem stóðu 2.1336 metra (sjö fet) á hæð, með 2,54 sentimetra eða 1 tommu þykkum járngjörðum á hjólum, smíðaðir upp úr gegnheilli eik.

Rýmið um borð var 4.8768 metrar (16 fet) á lengd og 1.8288 metrar (6 fet) á dýpt og hver tómur vagn vó 3.538 kíló (3.53802 tonn).

Vagnlestin, sem spannaði yfir 54.864 metra (180 fet) með múldýr í eftirdragi til vara, samanstóð af þremur vögnum sem urðu að vera til staðar svo hægt væri að fara af stað.

Fremsti vagninn, „Trailer“ og seinast „Back Action“, og allra síðast var vatnsflutningatankurinn.

Stjórnun teymisins og rekstur

Teymisstjórinn var ábyrgðarmaður á stjórn teymisins, notaði langan taum sem kallaður var „Skíthælslína“-1 og langa svartormasvipu.

Hann var venjulega að stjórn við vinstra hjólið og gat teymisstjórinn einnig stjórnað bremsunni frá vagnsætinu niður bratta brekku.

„Skiptirinn“ sem venjulega sat í vagninum stjórnaði bremsunni á mishæðóttu landi.

„Skiptirinn“ var líka með fötu af litlum steinum til að grýta múlhestana til hlýðni. Báðir deildu mennirnir með sér ábyrgð, þar á meðal að undirbúa liðið, sinna þörfum múldýranna og sinna dýralæknis- eða viðgerðarmálum.

Hádegisstopp leyfði að fóðra og vökva múlhestana þótt þeir væru enn beislaðir, og á kvöldin voru múlarnir settir í búr með fóðurkössum.

Ferðalag hvers dags var yfirleitt 10,6 kílómetrar eða nálægt 17 mílum, sem olli því að ferðin aðra leiðina tók um það bil tíu daga. Fyrirtækið sem rak þessa „útgerð“ útvegaði skála á næturstoppum fyrir ökumenn og múldýrin.

Sögulegt samhengi

Söguleg frásögn Remi Nadeau, „Fraktteymi Nadeau í Mojave“, leggur áherslu á yfirburði múlhestanna til notkunar í eyðimörkinni og undirstrikar mikilvæga hlutverk þeirra í að flytja borax með góðum árangri.

Með því að skilja flutninga, forskriftir og rekstrarstjórnun tuttugu múldýra sem var beitt fyrir vagnana fáum við innsýn í þá ótrúlegu viðleitni sem auðveldaði flutning á borax seint á 19. öld.

Norður-Bandaríkja þyngdareining sem jafngildir 2.000 lb avoirdupois (907,19 kg). nafnorð: stutt tonn

Smelltu á Google Ngram Viewer til að sjá nákvæmari tímalínu og stærri!

Dauðadals-vagnarnir!

Google Ngram Viewer

Heimild: History Shortcut á Facebook

Skráði og þýddi: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Hestvögnum fylgdu Dalmantíuhundar með uppruna í austurhluta MiðjarðarhafsinsHestvögnum fylgdu Dalmantíuhundar með uppruna í austurhluta Miðjarðarhafsins

Frikki 0 Comments

Brot úr sögu uppruna Dalmatíuseppanna

Uppfært 4. april 2026.

Hestvagnar höfðu Dalmatíuhunda sem fylgdardýr.

Við erum enn ekki alveg viss um nákvæmlegan uppruna dalmatíuhundsins sem er líklega ekki í Dalmantíu.

Hann kom seint til sögunnar miðað við alla mannkynssöguna eða um 1790.

Áreiðanlegustu heimildirnar benda til þess að þær séu upprunnar í austurhluta Miðjarðarhafs þaðan sem þær dreifðust til Indlands og yfir Evrópu.

Sumir benda á að þeir hafi gert þetta á ferðalögum með roman fólkinu.

Nafnið gefur okkur upprunatengingu til Dalmatíu, sögulegs svæðis Króatíu á austurströnd Adríahafs, en vísindamenn hafa komist að því að svo var ekki.

Dalmantíuhundar hafa sterka veiðieðlishvöt og eru frábær kostur til veiða á rottum og meindýrum.

Þeir hafa verið notaðir sem fuglahundar, slóðrakningarhundar, sóknarhundar eða á galta- og/eða hjartarveiðar.

Dalmatíuhundar eru kannski þekktastir fyrir hlutverk sitt sem fylgdardýr slökkviliða og lukkudýr í eldhúsum.

Dramatísk merking þeirra og greind hafa gert þá farsæla sirkushunda í gegnum tíðina.

Þar sem Dalmatían og hestar eru mjög samhæfðir var auðvelt að þjálfa hundana í að hlaupa á undan hestvögnum til að hjálpa til við að ryðja brautina og leiðbeina hestunum og slökkviliðsmönnum fljótt að eldunum.

Slökkviliðslukkuhundur með varanlegan heiðurssess í liðsheildinni.

Upplýsingar um og úr myndbandinu.

Ég náði tali af Stacy Henderson Foster á nýlegri AKC-staðfestingarsýningu.

Tíkin hennar, Fancy, vann tegundina þann daginn og það er engin furða því hún er gullfalleg.

Í þessu myndbandi sest ég niður með Eleanor Green Winters, sem ræktaði Fancy, og hún segir mér allt um Dalmatíuhunda.

Hinir yndislegu og áberandi svörtu eða lifurbrúnu dílar Dalmatíuhundsins prýða einn sérstæðasta feld í dýraríkinu.

Undir dílunum er tignarlegur og vel skapaður brokkari sem er á milli 48 og 58 cm á herðakamb. Dalmatíuhundar eru vöðvastæltir og byggðir til að þola álag; kröftugir afturhlutarnir veita drifkraftinn á bak við mjúkt og áreynslulaust brokkið.

Dalmatíuhundurinn var upphaflega ræktaður til að gæta hesta og vagna og eitthvað af gamla verndareðlinu er enn til staðar.

Þeir eru hlédrægir og virðulegir, geta verið frábitnir ókunnugum og eru áreiðanlegir varðhundar.

Með sínu fólki eru Dalmatíuhundar gáfaðir, tryggir og ástríkir heimilishundar.

Þeir eru sterkir og virkir íþróttamenn með mikið úthald – dásamlegir félagar fyrir hlaupara og göngufólk.

Dalmatían eru oft taldir vera góðir varðhundar og þeir gætu hafa nýst slökkviliðum sem varðhundar til að vernda eldhús og búnað þess.

Slökkvivagnar voru áður dregnir af hröðum og öflugum hestum, freistandi skotmark fyrir þjófa, svo Dalmatían voru haldnir í eldhúsinu til að hindra þjófnað.

Jafnvel í dag er Dalmatían-hundurinn lukkudýr slökkviliðsins og þú getur jafnvel fundið lifandi dæmi í nánast hvaða stórborg sem er um allan heim.

Sjónvarpið, eða RÚV, sýnir þætti sem heita Neyðarvaktin sem fjalla á vandaðan hátt um líf slökkviliðsmanna og á stöðinni er hreinræktaður Dalmantíuhundur.

Það er ekki tilviljun.

Heimild: https://ccdalmatians.com.au/historyorigin-of-the-dalmatian/ You Tube og Dogumentary TV

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Minning

Þýtt og unnið í minningu hundsins hennar dóttur minnar sem lifir alla tíð í hjörtum okkar. Líka til minningar um Aragon sem varð 17 ára og þriggja mánaða.

Hún var samt bara hálf Dalmatía en eiginleikar Dalmantíunnar komu sterkir í gegnum Kollíblönduna. Konan mín Unnur Vikar er í einu af aðalhlutverkunum.

Lesa áfram ...

Hjólbörur fyrir Baðmull #1Hjólbörur fyrir Baðmull #1

Frikki 0 Comments

Það að geta virt fyrir sér hjólbörur síðan í þrælastríðinu eru forréttindi. Finnst ykkur það ekki? Ekki styrktar með járni. Aðeins úr viði!

Bómullarhjólbörur frá tímum borgarastyrjaldarinnar 1861 til 1865.

Þessi handvagn er alveg úr viði án járnstyrkingar.

Það var notað í bómullarvörugeymslu í því sem þá var þekktur sem bærinn Cottonport, Ouachita Parish, Louisiana.

Cottonport varð síðar West Monroe.

Það varð stærsta bómullarhöfnin við Ouachita-fljótið. Gufuknúinn hjólafljótabátur sem hlaðinn var upp í „rjáfur“ og bómullin var flutt niður til New Orleans.

Myndir og texti fengust að láni hjá Randy Breaux, eiganda þessa stórkostlega sögulega grips.

Yfirlestur: yfirlestur.is

Skráning og þýðingar: Friðrik Kjartansson

Lesa áfram ...

Franskur Coupé #1Franskur Coupé #1

Frikki 0 Comments

Til sölu í Belgíu í apríl 2023. Á aðeins kr: 1.850.000. Tilheyrði ríkustu fjölskyldu heims þá!

Coupé er staðsettur nálægt Londerzeel í Belgíu. Hann er smíðaður af ríkustu fjölskyldu heims, Rothschild & Ellis.

Þeir framleiddu Renault í byrjun bílaaldar og fram á 20. öldina.

Þeir smíðuðu einnig utan um Mercedes, ásamt fleiri tegundum þann tíma. Æviágrip Rothschild

Þessi Coupé virðist vera upprunalegur ef dæma má af handfangi hurðarinnar og uppstiginu!

Þessi mynd upplýsir okkur um franska bogann í framhornpóstinum sem var sérfrönsk aðferð í vagnasmíði.

Takið eftir að lok er fest neðan í hurðina sem lokar yfir uppstigið og hlífir uppstiginu fyrir drullu og aur á ferðinni.

Svo eru „rimlar“ fyrir hurðargluggunum til að auka næði inni í vagninum og stjórna ljósi og loftun.

Enginn vafi er á því að hann var smíðaður í París. Smíðaár er ekki vitað. Sennilega í kringum 1900.

Vagninn er ekki uppgerður heldur er honum vel viðhaldið. Bastkarfan aftan á kemur vel út og hefur hátt notagildi. Á þessari mynd sjáum við enn betur hvernig hlífin yfir uppstiginu er frágengin.

Næs baksvipur en glugginn er í stærra lagi miðað við aðra Copué.

Upprunalegir og fallegir lampar. Græni liturinn á vel við þennan virðulega vagn.

Alvöru aðstaða fyrir Kúskinn.

Lesa áfram ...

Viktoria #1Viktoria #1

Frikki 0 Comments

Uppgerð í upprunalegu ástandi eins og ný!

Súper vel uppgerð Viktoría, í toppstandi, fallega bólstruð.

Lítið og sætt sæti fyrir blómastúlku og dreng í fremri hluta farþegarýmis.

Smíðaár er ekki tilgreint né framleiðandi eða vagnsmiður.

Sérstaklega passlegur vagn í brúðkaup, skrúðgöngur og kynningarviðburði.

Sérstakt verð líka eða £3450.

Er staðsett í Blackpool.

Það vita kannski flestir en Viktoria var skírð eftir Viktoríu fyrrverandi Englandsdrottningu.

Reisn og stíll yfir þessum fallega vagni.

Hér sjáum við niðurfellanlega barnasætið fyrir aftan kúsksætið.

T.d. er Milod með svipað sæti og Pæton svo einhverjar tegundir séu nefndar.

Glæsileiki!

Fer vagninum vel að hafa „húddið“ (blæjuna eða skerminn) uppi.

Hér er Viktorían fyrir uppgerð og hafa sennilega verið notaðir tveir vagnar í að endurbyggja hana því á bílkerrunni er önnur Viktoría.

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Vagn Tutankhamun’s #1Vagn Tutankhamun’s #1

Frikki 0 Comments

Eitt af afrekum 20. aldarinnar í fornleifauppgreftri!

Vagnar voru fyrstu afkastameiri „vélar“ en mannsorkan.

Í gröf Tutankhamuns voru 2 stórir viðhafnarvagnar, annar minni, verulega skreyttur og þrír aðrir léttari gerðir til daglegra nota.

Fellanlegt sóltjald á vagninum #2 Þýdd grein og mynd!

Vagn Tutankhamons Faraó hafði fellanlegan tjald himinn #2

Lesa meira!

Hvernig koma vagnarnir fyrir sjónir?

Í burðargrindinni voru tvö hjól en við þau var tengdur dráttarpóstur sem tveir hestar voru tengdir við.

Farartækin tóku allt fram í verkfræði sem Faróarnir tóku sér fyrir hendur í þeirri fræðigrein.

Vagninn var vel hannaður og glæsilegur að horfa á, gulllitaður og smíðaður úr tré.

Flestir gripirnir voru skreyttir gulli og á hálfeðalsteinum, leirflísum og lituðu gleri.

Hjólin voru hönnuð með nútímalegu móti, úr sveigjanlegu tré sem gat aðlagast ójöfnu yfirborði jarðvegs.

Úr hvaða efni voru vagnarnir?

Smíðin á vögnunum var sambland af handverki sem sjaldan var sameinað í eina iðngrein.

Vegna þess varð að vinna úr margvíslegum efnum eins og tré, bronsi eða eir, gulli, líni og leðri o.s.frv.

Margir hæfir handverksmenn hljóta að hafa tekið þátt í ýmsum stigum smíðinnar.

Vagnarnir á myndunum voru aðallega úr tré og gyllingu.

Í hvað voru vagnarnir notaðir?

Þessir þrír vagnar voru aðallega notaðir til að sýna Faróinn við opinberar athafnir.

Þótt einn vagninn sé ekki jafn glæsilegur og þeir sem hér hefur verið lýst má túlka að hann hafi verið notaður í almennum tilgangi, til dæmis til veiða og í útilegur.

Hvað þýðir þetta eða táknar?

Þetta þýðir að Forn-Egyptar kunnu til verkfræði.

Það táknar að þar sem verkfræði var stunduð til fleiri en einnar aldar var iðnaður háður efnisvali vegna þess að við smíði á vörum skipti ógallað efni mestu máli.

Það má líka lesa úr þessu að stríðsvagnar voru tákn um virðingu, þar sem þeir táknuðu auð og voru notaðir meðal ríkra manna í valdastöðum.

Viðauki

Í Egyptalandi til forna var gullna hásætið tákn valds og sýndi þjóðfélagsstöðu.

Þetta undraverða húsgagn er það forgengilegasta af öllum þeim hásætum sem fundist hafa frá hinu forna samfélagi.

Það fannst í Annexe-héraði í grafhýsi Tutankhamans.

Hann var smíðaður af mikilli leikni og notað í efni eins og gull til að skapa þessa undraverðu list.

Heimild: Golden Chariot – TUTANKHAMUN’S WORLD (weebly.com)

Þýðandi og skrásetjari: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Sarven nafið kom til sögunnarSarven nafið kom til sögunnar

Frikki 0 Comments

Sarven einkaleyfisjárnnafið. Myndir. Bylting sem fór alla leið í hjól bíla á fyrstu áratugum bílaframleiðslu.

Sarven kom nánast til notkunar í vagnasögunni 1857.

Dave í Montana sýnir okkur það sem vita þarf um ,,sarven” nafið!

Heimildir: Engelsk Coach Shop, Youtube

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Aðferð við að aka torfærar brekkur #1Aðferð við að aka torfærar brekkur #1

Frikki 0 Comments

Málverkið sem sýnt er heitir „The Plot 11“ eftir Harold von Schmidt og sýnir landnema sem nota blakkakerfi til að flytja vagn upp bratta brekku. Von Schmidt, sem fæddist árið 1893, var bandarískur teiknari þekktur fyrir myndskreytingar sínar af villta vestrinu.

Heimild: True Fans of Western Art – Official á Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Yfirlestu: malfridur.is (Málstaður)

Í október 1876 ályktaði Charles Goodnight að Palo Doro Canyon yrði frábær heimabúgarður.

Viðráðanlegt var að flytja nautgripina yfir gilið í einu lagi. Þröng skriða eða skor var notuð til að láta eldhúsvagnanna síga niður.

Kúrekarnir hans stóðu frammi fyrir því stóra verkefni að koma vagninum, nautgripum og birgðum niður 213 metra vegg í gilið.

Þegar mennirnir létu vagninn síga niður bröttu hlíðina, notuðu þeir múldýrin með því að hlaða þau með þungum birgðum og ráku nautgripina niður á gilbotn.

Til þess að láta vagninn síga var notuð blokk og festur. Blokkin og stífufestingar gátu þannig þolað óhóflega þungt hlass.

Slíkar stífufestingar voru oft notaðar til að hjálpa vögnum að komast yfir ár líka. Oft var þetta kölluð Manila-lína ( reipi ).

En hættulegra en uxagripadregna vagna var að fara yfir Klettafjöllin ( Rocky Montains ) með hesta og uxavagna og láta þá síga niður brattann til að komast leiðar sinnar.

Yfirlestur: malfridur.is

Þýddi: Friðrik Kjartansson

Lesa áfram ...

England & Norður Írland

Bændavagn eða heyrekkiBændavagn eða heyrekki

Frikki 0 Comments

Framleiddur af Thomas Stell, vagna og yfirbyggingasmið 1909!

Vagn til nota á býlinu.

Hann er smíðaður úr harðviði sem er vottaður að sé hogginn á mesta vaxtartímanum.

Vagninn er með rekka sem nota má sem t.d. heygrind fyrir búfénað þegar hann er ekki í notkun.

Vagninn kemur með einkaleyfisöxlum og 4 tommu hjólum (10,16 cm á breidd).

Bremsur eru ekki sjáanlegar.

Engar fjaðrir.

Hjólin eru með koppum til að smyrja öxlanna.

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Bandaríkin Norður Ameríka

Heiti vagnhluta í léttavagni frá John DeereHeiti vagnhluta í léttavagni frá John Deere

Frikki 0 Comments

Heimildir: John Deere Buggies, stofnað 1837. and Wagon eftir Ralph C. Hughes

Skýringarmynd: Heiti vagnhluta sem gæti gert þig að létt – vagnssérfræðingi.

Lærðu bara öll partanöfn létta vagnsins.

Létta-vagnar og vagnar höfðu lítið sameiginlegt.

Létta-vagninn var byggður með hraða í huga en vagninn byggður fyrir styrk og notkunargildi.

Léttavagnar voru byggðir í stíl þæginda og tísku yfirstandandi tímabils líkt og sportbílar nútímans.

Smellið á myndirnar hér að neðan til að stækka!

Partaheiti í fremri hluta topps efri hluti

Partheiti í aftari hluta topps efri hluti

Partaheiti miðhluti framan

Partaheiti í miðhluta aftan

Partaheiti neðri hluti framan

Partaheiti í neðri hluta aftan

Þýðing og skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Að sjóða nafið eða ekki?Að sjóða nafið eða ekki?

Frikki 0 Comments

Grein frá 1884 þar sem trésmiðurinn spyr útgefanda nafsins (the Hub, the Nave) áhugaverðra spurninga!

Að sjóða nafið!

Millville, O, March 1884 Spyrjandi

Spurning trésmiðs:

Hver er þín skoðun á að sjóða nafið (the hub) í léttari farartækjum þar sem hægt er að hafa efnið þykkara (öflugra)? Hvort getur orðið að betra hjóli, 1 tommu pílári rekinn í þurrt naf eða sama píláraþykkt rekin í soðið naf, og virkar límið eins vel í soðnu nafi?

Hvaða gerð af lími er best að nota hvítt eða gult? (Ekki er vitað hver munurinn er á hvítu og gulu lími sem notað var 1884).

Yðar einlægur trésmiðurinn.

Við trúum ekki á það að sjóða nafið, né mælum við með að hafa nafið of þurrt. Ef nöfin eru soðin er hægt að reka pílárana í þau af meira afli, þar sem þau eru mýkri og teygjanlegri, en eftir að pílárinn er rekinn í mun náið þorna í fyrri náttúrlega stærð og pílárarnir munu valda yfirálagi sem veldur svo aftur klofningi á nafinu.

Okkar bestu hjólasmiðir hafa nafið eins þurrt og hægt er áður en þeir reka pílárana í nafið; gæta skal að nákvæmri þyngd slaga í að reka pílárana í náið í þurru ástandi og er það þannig bara fyrir þjálfaða smiði. Til að þurfa ekki að hafa áhyggjur af því að nafið klofni er gott að dýfa nafinu í heitt vatn smá stund til að taka þurrkinn úr yfirborði nafsins.

Annar leiðinlegur þáttur þess að sjóða nafið er það að límið vill ekki loða eins vel við og við í þurrum viði þegar efnið harðnar, svo sem í álmi eða valhnotu, límið leysist einfaldlega upp í vatninu á náinu og verður því ónothæft. Gott lím er það lím sem er með bestu viðloðunina. Við höfum séð bæði hvítt og gult lím jafn lélegt í þessum tilfellum. Við mælum með að velja besta límið sem markaðurinn býður upp á, sjóðið svo tvo valhnotubúta og límið þá saman, látið bíða í 24 tíma og þá rífið þá í sundur á límingarsvæðinu.

Þá sjáið þér hvort límið er fyrsta flokks eða ekki. (Mun líklega ekki gefa sig á límfletinum ef límið er gott).

Heimildir: The Carriage Monthly, april 1884 (útgefin í heimildarbókinni) Wheelmaking wooden wheel design & construction

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Tag: not

Lýsing!

Ellen Marie Næss fornleifafræðingur og fyrirlesari segir frá í vönduðu myndbandi Oseberg víkingaskipsfundinum, alla söguna!

Safn um víkingaöldina verður opnað 2026/2027 eftir endurbætur!

Ríkisstjórn Noregs úthlutar níu milljónum norskra króna til að bjarga víkingasleðunum

Til að bjarga einstöku viðarsleðunum frá Oseberg verður að varðveita þá með aðferð sem er ekki enn til.

Hæsti forgangur

Nátengt Efni

Oseberg víkingavagninn!

Oseberg víkingasleðinn lýsing smáatriða

Vagnsleði keisaradómsins!

Inngangur

Gull í Montana

Landnemar og frumkvöðlar

Átök við frumbyggja

Helg landsvæði

Sáttmálabrot

Fyrstu skærur

Stríð rauða skýsins (1866–1868)

Markverðar orrustur

Fort Laramie-sáttmálinn (1868)

Arfleifð Bozeman-slóðarinnar

Staðreyndir vekja undrun!

Staðreyndir um vagnana

Stjórnun teymisins og rekstur

Sögulegt samhengi

Brot úr sögu uppruna Dalmatíuseppanna

Hestvagnar höfðu Dalmatíuhunda sem fylgdardýr.

Slökkviliðslukkuhundur með varanlegan heiðurssess í liðsheildinni.

Upplýsingar um og úr myndbandinu.

Minning

Hún var samt bara hálf Dalmatía en eiginleikar Dalmantíunnar komu sterkir í gegnum Kollíblönduna. Konan mín Unnur Vikar er í einu af aðalhlutverkunum.

Það að geta virt fyrir sér hjólbörur síðan í þrælastríðinu eru forréttindi. Finnst ykkur það ekki? Ekki styrktar með járni. Aðeins úr viði!

Til sölu í Belgíu í apríl 2023. Á aðeins kr: 1.850.000. Tilheyrði ríkustu fjölskyldu heims þá!

Uppgerð í upprunalegu ástandi eins og ný!

Eitt af afrekum 20. aldarinnar í fornleifauppgreftri!

Vagnar voru fyrstu afkastameiri „vélar“ en mannsorkan.

Hvernig koma vagnarnir fyrir sjónir?

Úr hvaða efni voru vagnarnir?

Í hvað voru vagnarnir notaðir?

Hvað þýðir þetta eða táknar?

Viðauki

Dave í Montana sýnir okkur það sem vita þarf um ,,sarven” nafið!

Framleiddur af Thomas Stell, vagna og yfirbyggingasmið 1909!

Heimildir: John Deere Buggies, stofnað 1837. and Wagon eftir Ralph C. Hughes

Grein frá 1884 þar sem trésmiðurinn spyr útgefanda nafsins (the Hub, the Nave) áhugaverðra spurninga!

Að sjóða nafið!