gull | Hestvagnasetrið.org

Póstvagn Stóra Bretlands fyrri alda þróun frá 16 öldPóstvagn Stóra Bretlands fyrri alda þróun frá 16 öld

Frikki 0 Comments

Póstvagninn var vinsælasti ferðamátinn fyrir fólk og vörur í Bretlandi á 17. og 18. öld.

Skrifað af Ben Johnson

Póstvagninn á rætur sínar að rekja til Englands á 13. öld en eins og við þekkjum hann í dag birtist hann fyrst á enskum vegum snemma á 16. öld.

Póstvagn er svo nefndur vegna þess að hann ferðast í áföngum eða

leggjum

sem eru 10 til 15 mílur (16–24 km).

Á áfangastað, yfirleitt í gistihúsi, var skipt um hesta og ferðalangar fengu sér máltíð eða drykk, eða gistu yfir nótt.

Fyrstu vagnarnir voru frekar grófir og lítið betri en yfirbyggðir vagnar, yfirleitt dregnir af fjórum hestum.

Án fjöðrunar gátu þessir vagnar aðeins ferðast á um 8 km hraða á klukkustund á hjólföróttum slóðum og ómalbikuðum vegum þess tíma.

Í köldu eða blautu veðri var oft ómögulegt að ferðast.

Rithöfundur 1617 lýsir

yfirbyggðum vögnum þar sem farþegar eru fluttir fram og til baka; en þess konar ferðalög eru mjög langdregin, svo aðeins konur og fólk af lægri stigum ferðast á þennan hátt.

Fyrsta póstvagnaleiðin hófst 1610 og lá frá Edinborg til Leith.

Í upphafi voru ferðir með póstvagni hægfara; 1673 tók það átta daga að ferðast með póstvagni frá London til Exeter!

Hins vegar, með stofnun póstvagnafyrirtækis 1706, var komið á reglulegri póstvagnaleið milli York og London og fljótlega voru reglulegar ferðir á mörgum öðrum leiðum.

Gistihús spruttu upp meðfram þessum leiðum til að þjónusta vagnana og farþega þeirra.

Mörg þessara gistihúsa eru enn í rekstri í dag: þau má þekkja á bogagöngum sem leyfðu vögnunum að fara í gegnum hesthúsagarðinn fyrir aftan gistihúsið.

Á 17. og 18. öld voru póstvagnar oft skotmark ræningja á borð við Dick Turpin og Claude Duval.

Í dag höfum við frekar rómantíska hugmynd um þessa ræningja með köllum þeirra

Stattu kyrr og afhentu!

Í raun og veru héldu þessir grímuklæddu menn leiðum Englands í ógnargreipum.

Refsingin fyrir vegarán var henging og margir ræningjar mættu örlögum sínum í gálganum í Tyburn.

1754 hóf fyrirtæki í Manchester nýja þjónustu sem kallaðist

Fljúgandi vagninn

og var því heitið að hann færi (ef slys bæri ekki að!) frá Manchester til London á aðeins fjórum og hálfum degi.

Svipuð þjónusta hófst frá Liverpool þremur árum síðar með vögnum sem búnir voru nýrri stálfjöðrun.

Þessir vagnar náðu þeim mikla hraða 13 kílómetrum á klukkustund og luku ferðinni til London á aðeins þremur dögum.

Þróun póstvagna hafði einnig mikil áhrif á póstþjónustuna.

Hún var tekin upp 1635 og fólst í því að sendiboðar riðu á milli

póststöðva

þar sem póstmeistarinn tók við bréfum fyrir svæðið og afhenti síðan bréfin sem eftir voru og öll ný bréf til næsta sendiboða.

Þetta kerfi var ekki gallalaust: sendiboðarnir voru oft skotmörk ræningja og póstsendingar voru lengi á leiðinni.

Því var ákveðið að taka upp póstvagna til að flytja bréf og pakka á hraðari, öruggari og skilvirkari hátt.

1797 voru fjörutíu og tvær póstvagnaleiðir um allt landið sem tengdu flestar stórborgir og fluttu bæði farþega- og póst.

Á ríkisstjóratímabilinu urðu miklar umbætur á hönnun vagna og vegagerð, sem leiddu til meiri hraða og þæginda fyrir farþega.

Til dæmis tók um tvo daga að ferðast frá Cambridge til London 1750 en 1820 hafði ferðatíminn verið styttur í innan við sjö klukkustundir.

Þetta var gullöld póstvagnanna.

Vagnarnir fóru nú á um 19 kílómetra hraða á klukkustund, með fjóra vagna á hverri leið, tvo í hvora átt og tvo til vara ef bilun yrði.

Þróun járnbrautanna á fjórða áratug 19. aldar hafði hins vegar gríðarleg áhrif á póstvagnana.

Póst- og áætlunarvagnar gátu ekki keppt við hraða nýju járnbrautanna.

Fljótlega var pósturinn fluttur með lest og um miðja 19. öld höfðu flestir vagnar sem gengu til og frá London verið teknir úr notkun.

Heimild: www.historic-uk.com

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Arthurskarðvagninn gefinn vagnasafni Nýja-Sjálands af Canterbyry-safninuArthurskarðvagninn gefinn vagnasafni Nýja-Sjálands af Canterbyry-safninu

Frikki 0 Comments

Í dag heitir þessi fjallvegur þjóðvegur 73 (SH 73)

Þessi upprunalegi, gamli vagn er nýkominn til Vagnasafns Nýja-Sjálands (National Carriage Museum of New Zealand) frá Canterbury-safninu.

Hann var einn af síðustu vögnunum sem notaðir voru í atvinnuskyni á Nýja-Sjálandi og gekk yfir Arthurskarð (Arthur’s Pass) til 1923.

Saga hans er einstök.

Hann er meira og minna í sama ástandi og þegar hann var síðast í notkun, með fallegri yfirbragði og breytingum frá þessum tíma.

Safnið er nýtt og sérhannað til að tryggja bestu mögulegu skilyrði til varðveislu og sýningar á upprunalegum vögnum.

Það er staðsett í Geraldine á miðri suðureyju Nýja-Sjálands og verður opnað í febrúar 2026.

Heimild: Cobb and Co. Facebook

Cobb & Co

Charles Cole kom til Dunedin frá Viktoríu í Ástralíu árið 1861, beint inn í æði gullæðisins í Otago, en hann var ekki að leita að gulli … ja, allavega ekki í eiginlegri merkingu þess orðs.

Hann kom með talsverðan farm; 1 póstvagn, 5 flutningavagna og 54 hesta.

Innan viku var hann kominn af stað með fyrstu ferðina; póstvagninn fór frá Provincial Hotel í Dunedin og hélt til Gabriel’s Gully, miðpunkts gullæðisins.

Skiptistöðvar í Tokomairiro og Waitahuna voru tilbúnar, þar sem farþegar gátu rétt úr sér og vagnstjórinn skipt um hesta.

Þetta var fyrsta ferð Cobb and Co á Nýja-Sjálandi.

Fargjaldið var 3 pund hvora leið.

Póstvagninn rúmaði sex til níu farþega inni í vagninum og fimm farþega til viðbótar í sætum á þaki og við hlið vagnstjórans.

Ég er viss um að fólk hafi alltaf krossað fingur og vonast eftir góðu veðri en ekki rigningu!

Cobb and Co. var stofnað í Melbourne í Ástralíu þegar John Peck, fyrrverandi starfsmaður bandaríska póstvagnafyrirtækisins „Wells and Fargo“, kom þangað 1854.

Hann hitti aðra Bandaríkjamenn sem þekktu til póstvagnareksturs (einn þeirra var Freeman Cobb) og þannig varð Cobb and Co. til.

Þessi þjónusta barst til Nýja-Sjálands með Charles Cole, sem hafði starfað fyrir Cobb & Co. áður en hann kom til Nýja-Sjálands.

Bókunarskrifstofa Cobb and Co. í Christchurch (á myndinni) var staðsett á Triangle Corner við Cashel og High Street.

Svæðið er nú þekkt sem Triangle Centre, Cashel Mall.

Hér eru nokkur ártöl þegar leiðir voru opnaðar:

1861 – Dunedin to Gabriel’s Gully
1863 – Timaru to Christchurch
1864 – Balcutha to Invercargill
1866 – Christchurch to Arthur’s Pass to Hokitika
1867 – Wanganui to Upokongaro
1867 – Wanganui to Turakina
1869 – Wanganui to Wellington
1870 – Auckland to Hamilton
1873 – Napier to Taupo to Rotorua to Tauranga
1875 – Whangaehu to Turakina to Marton to Bulls
1878 – Christchurch City to Riccarton
1881 – Blenheim to Clarence
1886 – Mt Cook to Cromwell to Queenstown
1887 – Kaikoura to Waiau

Á níunda og tíunda áratug 19. aldar var járnbrautin farin að ná til flestra svæða og Cobb and Co.

fór að hverfa.

Síðasta ferðin með bæði áströlsku og nýsjálensku vögnunum var árið 1924.

Að sjálfsögðu var engin ferð með Cobb and Co. fyrir viðkvæma.

Vagnarnir sem fyrst komu voru ekki byggðir með þægindi í huga, sætin voru úr tré og aðeins klædd hrossaskinni.

Fara þurfti yfir margar ár, sem var hættulegra eftir rigningu þar sem árnar bólgnuðu upp.

Dæmi voru um að farþegar féllu í ár, hröktust burt með straumnum og drukknuðu.

Einnig voru dæmi um að hestar rynnu til á ís; þessi grey féllu fram af klettum og héngu í beislum sínum á meðan vagninn hékk á móti þyngd þeirra.

Stundum hékk vagninn líka fram af og beðið var eftir merkjum um aðra ferðalanga á sjóndeildarhringnum sem gætu komið til bjargar.

Stundum, ef vagninn var of þungur, fór hann fram úr hestunum á leið niður brekku.

Í einu tilviki valt vagninn og tók með sér helminginn af hestunum á meðan hinir hlupu af stað og drógu ökumanninn með sér sem slasaðist alvarlega.

Hljómar eins og ævintýraleg ferðalög…

Þegar ég var lítil var einn af uppáhalds kvöldverðarstöðum fjölskyldunnar Cobb and Co.

Ég elskaði að panta barnamáltíðirnar sem komu í skreyttum pappakassa, oftast í laginu eins og póstvagn, stundum eins og eldflaug.

Á veggjunum héngu beisli, aktygi og allur búnaður sem þurfti fyrir hestvagnafyrirtæki.

Ég man eftir að hafa spurt pabba hvers vegna þessir hlutir væru alls staðar og hann sagði mér frá vögnunum sem áður fóru um gömlu vegi Nýja-Sjálands.

Þessir hlutir eru horfnir af Cobb and Co. veitingastöðunum í dag.

Tímabilið hverfur lengra inn í fortíðina.

Það er eiginlega synd.

Þrátt fyrir að Cobb and Co. hafi eitt sinn fagnað fyrri notkun nafnsins eru þeir alls ekki skyldir.

Veitingastaðirnir voru opnaðir árið 1973.

*Mynd af Cobb & Co vagni og mannfjölda með leyfi frá www.library.org.nz/ *

*Mynd af Cobb & Co veitingastað með leyfi frá http://www.bayleys.co.nz/*

Heimild: https://www.peelingbackhistory.co.nz/cobb-co/

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Saga langferðavagnanna

Allar myndir og miðlar í þessari sögu:

Póstvagninn

Concord-vagn

Cobb & Co auglýsing

Hópferðir með vögnum hófust á Nýja-Sjálandi á sjötta áratug 19. aldar en þróunin var hæg í byrjun.

Stór hluti landsins var án vega, eða jafnvel slóða, og fjöll, kjarri vaxin svæði og ár sem voru gjarnar á að flæða yfir bakka sína gerðu ferðalög innanlands erfið.

Það var auðveldara að sigla.

Þessi póstvagn, sem er að leggja af stað frá bænum Dunstan (nú Clyde) til Roxburgh á níunda áratug 19. aldar, flytur bæði póst og farþega. Póstflutningasamningur við stjórnvöld tryggði oft rekstrargrundvöll póstvagnaleiðarinnar.

Fyrstu hestvagnarir fluttu farþega, böggla og póst.

Afkoma þeirra var oft háð því að landa samningi við stjórnvöld um póstsendingar.

Cobb & Co

Cobb & Co, nefnt eftir áströlsku fyrirtæki, var frægasta hópferðafyrirtæki Nýja-Sjálands.

Cobb & Co notaði aðallega létta Concord-vagna eins og þennan. Þeir voru yfirleitt smíðaðir á Nýja-Sjálandi og voru eftirlíking af hinum sígilda ameríska Concord-póstvagni. Hann var þróaður í Concord í New Hampshire árið 1827 og var mikið notaður í Suður-Afríku, Ástralíu og á Nýja-Sjálandi. Vagninn hvíldi á leðurólum. Hann var með ávölum yfirvagni og hurð með glugga á miðjunni. En hvorum megin við hurðina voru engir veggir, aðeins leðurtjöld sem voru rúlluð upp eða látin síga eftir veðri. Vegna þess að veggirnir voru ekki til staðar var vagninn léttur – þess vegna heitir hann létti Concord-vagninn. Létti Concord-vagninn var hraðskreiður og auðveldur í stjórnun.

Charles Carlos Cole, Bandaríkjamaður sem hafði rekið hópferðavagna í Ástralíu, kom til Dunedin 1861, rétt eftir að gull fannst í Tuapeka, 92 kílómetrum í burtu.

Viku eftir komuna lagði Cole af stað til Tuapeka klukkan 5:30 að morgni í vagni sem dreginn var af fjórum hestum.

Hann kom á áfangastað um kvöldið, heimamönnum til mikillar undrunar, sem töldu að ekki væri hægt að ljúka ferðinni á einum degi.

Cole stofnaði Cobb & Co Telegraphic Line of Coaches og hóf fljótlega daglega þjónustu.

Cobb & Co notaði aðallega létta Concord-vagna eins og þennan. Þeir voru yfirleitt smíðaðir á Nýja-Sjálandi og voru eftirlíking af hinum sígilda ameríska Concord-póstvagni. Hann var þróaður í Concord í New Hampshire árið 1827 og var mikið notaður í Suður-Afríku, Ástralíu og á Nýja-Sjálandi. Vagninn hvíldi á leðurólum. Hann var með ávölum yfirvagni og hurð með glugga á miðjunni. En hvoru megin við hurðina voru engir veggir, aðeins leðurtjöld sem voru rúlluð upp eða látin síga eftir veðri. Vegna þess að veggirnir voru ekki til staðar var vagninn léttur – þess vegna heitir hann létti Concord-vagninn. Hann var hraðskreiður og auðveldur í stjórnun.

Frá 1863 rak bróðir Coles, Lea, L. G. Cole’s Cobb &

Co í Canterbury.

1866 varð gullfundur aftur hvati að reglulegri þjónustu frá Christchurch til vesturstrandarinnar um Arthur’s Pass.

Cole-bræðurnir yfirgáfu Nýja-Sjáland um 1870 en fyrirtækið starfaði áfram til 1923.

Vagnafyrirtæki í öðrum landshlutum fengu hið fræga nafn að láni.

Vagnar Cobb & Co voru skærrauðir með purpurarauðum flauelssætum.

Þetta voru Concord-vagnar, líkt og klassíski bandaríski póstvagninn sem var þróaður í Concord, New Hampshire, 1827.

Concord-vagnar voru léttir, sterkir, sveigjanlegir og hraðskreiðir.

Þeir hvíldu á leðurólum í stað gorma, sem gaf þeim ruggandi hreyfingu.

Þeir rúmuðu sex manns – eða allt að níu ef vel var troðið – inni í vagninum og fimm til viðbótar gátu setið á ökumannssætinu og á þakinu.

Bögglar og farangur fóru á grind aftan á og á þakið.

Lestir og vagnar

Þegar járnbrautir komu á svæði tóku lestir við af vögnum en vagnar fluttu farþega áfram frá endastöð járnbrautarinnar til annarra áfangastaða.

Lestir voru mun ódýrari og þægilegri en vagnar.

Ferð með vagni 1870 frá Auckland til Hamilton kostaði 35 skildinga og að fara alla leið til Cambridge kostaði 5 skildinga til viðbótar.

1909 var ferð með vagni um það bil fjórum sinnum dýrari en ferð með lest.

Vélarafl hafði tekið við af hestarafli í lok fyrri heimsstyrjaldarinnar.

Síðasta ferð Cobb & Co var farin 1923, þegar opnun Ōtira-ganganna gerði lestinni kleift að flytja póstinn frá Christchurch til Hokitika.

Áætlun vagnanna

Óþægileg ferðalög

Ferðalög með póstvagni voru óþægileg.

Sarah Courage lýsti áhrifum ferðar frá Kaiapoi til Leithfield:

Handleggir mínir og axlir dögum saman … voru í öllum regnbogans litum; á meðan fannst mér eins og lífsnauðsynleg líffæri mín væru að blandast saman og flækjast hvert í öðru.

Farþegar þurftu oft að fara úr vagninum til að komast yfir ár þar sem fáar brýr höfðu verið byggðar.

Á leiðinni milli Napier og Wellington í upphafi áttunda áratugar 19. aldar fóru þeir yfir Manawatū-ána í körfu, tóku svo annan vagn að mynni gljúfursins, fóru aftur yfir ána á kanó og luku svo ferðinni með vagni.

Á dögum póstvagnanna gátu vegirnir verið slæmir – ef þeir voru þá nokkrir. Eftir rigningar festust vagnarnir oft í drullunni – eins og þessi á Austurstrandarveginum milli Waipiro Bay og Gisborne, líklega á níunda áratug 19. aldar.

Hættuleg ferðalög

Það var hættulegt að ferðast með vagni.

Jafnvel þótt hestarnir væru sérvaldir og þjálfaðir gátu þeir fælst eða hlaupið af stað og velt vagninum á hliðina.

Stundum féllu vagnar fram af klettum eða fuku af þeim.

En „umferðarslysin“ á 19. öld stöfuðu aðallega af drukknun við að fara yfir ár.

Ferðalög með póstvagni voru hættuleg – sérstaklega þegar farið var yfir ár þar sem engar brýr voru. Sums staðar voru ferjur eða flatbyrnur notaðar til að flytja vagnana. Annars staðar tóku farþegar ferju eða fóru yfir hengibrú og nýr vagn tók við þeim hinum megin. Hér fer póstvagninn frá Pātea yfir Rangitīkei-ána við góðar aðstæður. En slæmt veður gat valdið því að ár uxu skyndilega og margir létu lífið við að reyna að komast yfir. Drukknun var þekkt sem „nýsjálenski dauðinn“.

Vagnstjórar

Vagnstjórar voru kallaðir „svipur“.

Margir öðluðust orðspor sem kátir ofurhugar sem höfðu dálæti á hættum.

Í riti frá fimmta áratug 20. aldar var vagnstjórinn á fyrri tíð rómantíseraður sem

yfirleitt hraustlegur maður, óttalaus og djarfur, sem lét sig engu varða um hættur, hvort sem það voru flóð, skógarþjófar eða flóknir vegir höggnir út úr skógi, þaktir stórgrýti eða trjástubbum: því meiri sem hættan var, þeim mun betur virtist honum líka hún.

Ferðalög með póstvagni voru hættuleg – sérstaklega þegar farið var yfir ár þar sem engar brýr voru. Sums staðar voru ferjur eða flatbyrnur notaðar til að flytja vagnana. Annars staðar tóku farþegar ferju eða fóru yfir hengibrú og nýr vagn tók við þeim hinum megin. Hér fer póstvagninn frá Pātea yfir Rangitīkei-ána við góðar aðstæður. En slæmt veður gat valdið því að ár uxu skyndilega og margir létu lífið við að reyna að komast yfir. Drukknun var þekkt sem „nýsjálenski dauðinn“.

„Svipurnar“ lifðu erfiðu lífi.

Hugh Craig hóf akstur fyrir Cobb & Co á táningsaldri á sjöunda áratug 19. aldar.

Dagblaðið Tuapeka Times lýsti því hvernig hann var oft „í vagninum í 16 til 18 klukkustundir á dag, keyrandi á versta vegi í heimi [milli Clyde og Lawrence] og helming þess tíma við lampaljós …“ Craig kom til Lawrence eftir klukkan 22 en lagði af stað aftur klukkan 5 að morgni, jafnvel í vondu veðri.

Vagnstjórar standa fyrir utan Perry Range Hotel, sem var í eigu J. Jackson, á vesturströndinni á tíunda áratug 19. aldar. Hótel og áningarstaðir voru oft staðsettir með dagsferðar millibili þar sem margar ferðir tóku nokkra daga. Á 19. öld tók 250 kílómetra ferð með póstvagni yfir aðalvatnaskilin frá Christchurch til Greymouth þrjá daga, með 11 viðkomustöðum til að skipta um hesta. Áningarstaðir voru oft með hesthús og járnsmiði á staðnum eða í nágrenninu til að sinna hestunum.

Áfangastaðir fyrir póstvagna

Gistihús voru staðsett meðfram póstvagnaleiðum, jafn mikið til að þjóna hestum og farþegum.

Skipta þurfti um hesta á nokkurra klukkustunda fresti og þeir þurftu hesthús og járnsmiði.

Mörg gistihús voru mjög einföld, oft með þröngum börum í stað rúma, þétt saman í litlum herbergjum.

Þegar póstvagnaþjónusta hófst meðfram ströndinni milli Wellington og Whanganui 1858 byggðu Hector McDonald og eiginkona hans Agnes gistihús og skiptistöð fyrir hesta við ósa Hōkio-árinnar.

Þjónustubílar

Leigubílar voru stórir bílar sem notaðir voru til farþegaflutninga.

Þeir komu fram á Nýja-Sjálandi um 1905, þegar mjög fáir áttu einkabíla.

Bílstjóri frá Mount Cook Motor Company flytur þrjár konur í einum af fyrstu Cadillac-bílum fyrirtækisins, nálægt Queenstown. Á stigbrettinu er asetýlen-gasrafall fyrir ljós, olíudós og nýtt dekk, enn í umbúðum. Fyrirtækið hóf rekstur leigubíla árið 1906 en hafði rekið póstvagnaþjónustu í 20 ár þar á undan. Fyrstu bílarnir voru af gerðinni De Dion og Darracq. Þeir höfðu meðferðis bréfdúfur í kössum, svo hægt væri að kalla eftir hjálp með loftpósti ef bílarnir yrðu strandaglópar.

Þjónustubílar Newman Brothers stilla sér upp í Murchison í heimsókn hertogans og hertogaynjunnar af York árið 1927. Fremst til vinstri er fyrsti stóri þjónustubíll Newmans, Cadillac 314 með V8-vél, þekktur sem „Glerhúsið“. Ungi maðurinn sem stendur í miðjunni er Jack (síðar Sir Jack) Newman. Faðir hans, Tom, og frændi hans, Harry, hófu rekstur hestvagna árið 1879 og keyptu sinn fyrsta þjónustubíl árið 1911. Skiptin yfir í bíla urðu hraðari vegna sölu á 50 hestum Newmans til hersins fyrir herförina í Sínaí og Palestínu í fyrri heimsstyrjöldinni.

Sum hestvagnafyrirtæki færðu sig yfir í leigubílaakstur.

Rodolph Wigley, sem hafði flutt farþega með hestvögnum frá Timaru til Aoraki/Cook-fjalls frá 1886, hóf leigubílaferðir að fjallinu 1906.

Hann sótti farþega við endastöð járnbrautarinnar í Fairlie og stofnaði Mount Cook Motor Company.

Newman Brothers, sem hafði rekið hestvagna síðan 1879, hóf rekstur leigubíla árið 1911.

Síðar færðu þeir sig yfir í rútur.

Fyrirtækið var með aðsetur í Nelson, þar sem engin járnbraut var.

Samkeppni í leigubílaakstri

Mörg lítil leigubílafyrirtæki voru stofnuð á þriðja áratugnum. 1930 voru 597 leigubílar á Nýja-Sjálandi.

Ekkert leyfi þurfti til að hefja rekstur og bílasölur auðvelduðu verðandi fyrirtækjaeigendum aðgang að lánsfé.

Vegirnir voru að batna og loftfylltir hjólbarðar gerðu bílferðir þægilegri.

Hörð samkeppni leiddi til þess að fargjöld lækkuðu og rekstraraðilar fóru oft á hausinn.

1927 höfðu tugur fyrirtækja komið og farið á leiðinni milli Napier og Gisborne og 1930 börðust 20 rekstraraðilar um viðskiptavini milli Auckland og Hamilton.

Fjöldi leigubíla náði hámarki árið 1934, þegar þeir voru 815.

Þjónustubíll frá Newmans stoppar á lóð dómkirkjunnar í Nelson með nokkrum meðlimum Newman-fjölskyldunnar innanborðs, líklega seint á fjórða áratugnum. Þessi Cadillac 353FF var smíðaður árið 1935 og rúmaði 13 farþega. Yfirbyggingin var unnin af Crawley Ridley, yfirbyggingasmiðum á Tory Street í Wellington. Þeir smíðuðu margar yfirbyggingar fyrir Newmans frá fjórða áratugnum til miðs sjötta áratugarins. Fyrirtækið „lengdi“ og „endurbyggði“ þjónustubíla til að koma fyrir auka sætaröð.

Tegundir bíla

Fyrstu bílarnir voru opnir „túristabílar“, oft með strigatoppi sem hægt var að fella niður.

Cadillac var langvinsælastir og frá því um 1930 var Cadillac 353 V8 algengasta gerðin.

Þeir voru keyptir, oft notaðir, í Bandaríkjunum og síðan „lengdir“ og „endurbyggðir“ á Nýja-Sjálandi, margir hverjir af Wellington-fyrirtækinu Crawley Ridley.

Grindin var lengd og lengri og breiðari yfirbygging smíðuð til að rúma fleiri farþega.

Margir þessara bíla voru enn í notkun eftir seinni heimsstyrjöldina.

Fyrstu langferðabílarnir

Langferðabílar – einnig þekktir sem hópbifreiðar – komu fram á sjónarsviðið á þriðja áratug 20. aldar.

Fjöldi þeirra jókst á fjórða og fimmta áratugnum þegar vegir höfðu batnað nægilega til að bera stærri ökutæki.

Samkvæmt flutningareglugerð frá 1931 þurfti rútufyrirtæki að fá leyfi fyrir ferðir utan hefðbundinna leiða – þær voru kallaðar „sérferðir“. Þessar tvær rútur frá Newman Brothers, greinilega merktar „Sérferð“, hafa flutt hóp að rótum Franz Josef-jökuls, líklega seint á fjórða áratugnum. Sérferðir fluttu fólk á íþróttaleiki, veðreiðar, landbúnaðarsýningar, veislur og aðra viðburði. Sérleyfum lauk með lögum um breytingu á flutningalögum (nr. 2) 1983. Nýja kerfið veitti leyfi fyrir ökutæki frekar en þjónustu.

Reglugerð um hópferðabíla

Lög um flutningaleyfi frá 1931 settu reglur um flutningaþjónustu á Nýja-Sjálandi. Rútufyrirtæki þurftu að hafa leyfi og ökutæki þeirra, tímaáætlanir og fargjöld þurftu samþykki stjórnvalda.

Fyrirtækin voru ánægð með kerfið því leyfið veitti þeim verndaða stöðu á markaðnum.

Hver sá sem vildi hefja samkeppni þurfti að sanna að það myndi ekki skaða rekstur fyrirtækis sem þegar var starfandi.

Ríkisrekna fyrirtækið New Zealand Railways Road Services var stærsti rekstraraðili langferðabíla frá miðjum fjórða áratugnum til 1991, þegar fyrirtækið var einkavætt. Á sjöunda áratugnum rak fyrirtækið fjölda Bedford SB3-vagna með yfirbyggingu af gerðinni Omnicoach frá New Zealand Motor Bodies – eins og þennan hér.

En reglugerðin var ströng.

Ef fyrirtæki vildi setja upp rútuferð til að flytja fólk á sýningu, íþróttaviðburð eða á ströndina yfir daginn þurfti það að sækja um sérstakt leyfi.

Ekki var víst að það fengist eða því fylgdu takmarkanir – eins og að mega ekki taka upp farþega á leiðinni.

Þar sem „sérferðir“ voru eftirsóttar og góð tekjulind kvörtuðu fyrirtækin yfir því að þeim væri haldið aftur af því að veita þjónustu og afla hagnaðar.

Járnbrautir og vegaþjónusta þeirra

Reglugerðir vernduðu ríkisreknar járnbrautir fyrir samkeppni frá langferðabifreiðum.

Í viðaukalögum um samgöngur frá 1933 var kveðið á um að engin ný leyfi yrðu veitt fyrir rútuþjónustu sem starfrækt væri á járnbrautarleiðum og að vörur mættu ekki vera fluttar lengra en 50 kílómetra á vegum eftir leið sem þjónustað var af járnbrautum.

New Zealand Railways Road Services published this brochure for the Wellington–Rotorua route as in the 1950s.

Ríkisstjórnin kom á fót eigin langferðabílaþjónustu, New Zealand Railways Road Services (NZRRS), sem hóf starfsemi á leiðinni milli Wellington og Whanganui 1934.

Fyrirtækið fór inn í ferðaþjónustuna sama ár og bauð upp á fjögurra daga ferðir frá Dunedin til Suðurvatnanna.

NZRRS óx gríðarlega undir fyrstu ríkisstjórn Verkamannaflokksins og keypti upp 27 einkafyrirtæki á árunum 1936 til 1939. 1940 átti það 138 langferðabíla; 1950 tvöfalt fleiri. 1980 var það þrisvar sinnum stærra en næststærsta langferðabílafyrirtækið, Newman’s Coachlines.

Einkaaðilar voru óánægðir með umsvif stjórnvalda á markaðnum – sérstaklega vegna þess að þau gátu varið eigin flutningastarfsemi.

Í sumum tilfellum var umsókn fyrirtækis um endurnýjun leyfis fyrir ákveðna leið hafnað og í kjölfarið komst það að því að NZRRS hafði tekið yfir þá leið.

Stundum keypti NZRRS þá rútur fyrirtækisins eða jafnvel fyrirtækið sjálft.

Langferðabílar: Frá 1940 og áfram

Niðurskurður á stríðstímum

Í seinni heimsstyrjöldinni var dregið úr langferðaakstri með sjálfviljugum og skyldubundnum takmörkunum – um 40% af því sem var fyrir stríð 1943.

Á sama tíma hækkaði verð á bensíni, dekkjum og varahlutum um þriðjung.

Kvenkyns bílstjórar

Fyrsti kvenkyns langferðabílstjórinn á fjórða áratugnum gæti hafa verið Jean Hunter hjá Hunter’s DOT (Dunedin–Ōamaru–Timaru) Motor Services, eða Amy Newby hjá Newby’s Motors í Hamilton.

Vagnstjórinn Joan Hamilton stillir sér upp við hópferðabílinn sinn í Skippers Saddle, norður af Queenstown, snemma á sjöunda áratugnum. Konur hófu að aka langferðabílum á fjórða áratugnum en sumar mættu andstöðu frá karlkyns bílstjórum.

Margir karlkyns rútubílstjórar börðust í seinni heimsstyrjöldinni.

Konur tóku yfir skrifstofustörf og akstur hjá mörgum fjölskyldufyrirtækjum en flestar hættu akstri eftir stríðið.

Sumar þeirra sem héldu áfram mættu fjandskap frá karlkyns bílstjórum.

Hilda Jamieson hjá Jamieson Motors í Stratford minntist þess:

Maður sá þá búa sig undir að veifa, [svo] sneru þeir höfðinu undan.

Þeir vildu ekki kannast við konu!

Fólk í bílum leit upp og Guð minn góður!

Það er kona sem keyrir rútuna!

Þau störðu öll út um gluggana hjá sér.

Ferðamálaskrifstofa nýsjálenska ríkisins setti saman ódýrar rútuferðir árið 1946 og kallaði þær Tiki Tours. Í fyrstu einbeittu þær sér að hótelum í eigu ríkisrekna ferðaþjónustufyrirtækisins Tourist Hotel Corporation. En árið 1966, þegar þessi bæklingur var gefinn út, náði ferðanetið þeirra yfir allt landið.

Versta umferðarslys Nýja-Sjálands

Rútufloti Nýja-Sjálands var í slæmu ástandi á tveimur áratugum eftir seinni heimsstyrjöldina.

Versta umferðarslys landsins varpaði ljósi á þetta. 1963 biluðu bremsurnar í rútu sem ók yfir Brynderwyn-hæðirnar og 15 af 35 farþegum létust.

Lúxusrúturnar Landliner

Vinsæl nýjung í efri gæðaflokki voru 24 sæta lúxusrúturnar Landliner með veitingaþjónustu á leiðinni milli Auckland og Wellington frá 1948 (daglega frá 1952).

Leið þeirra var útreiknuð þannig að hún skaraðist ekki við aðaljárnbrautarlínuna – en þeim var ekki heimilt að taka upp eða skila af sér farþegum á leiðinni milli borganna tveggja.

Ferðaþjónusta

Hópferðabílafyrirtæki settu saman pakkaferðir til að laða að ferðamenn – bæði Nýsjálendinga og erlenda ferðamenn.

Fjöldi erlendra ferðamanna jókst úr um 25.000 árið 1960 í 48.000 árið 1964.

Samkeppni frá bílum og flugvélum

Á sjötta áratugnum tvöfaldaðist bílaeign og hópferðabílum fækkaði verulega – úr um 700 1956 í 466 áratug síðar.

Flugferðir urðu mun samkeppnishæfari á sjöunda áratugnum og frá níunda áratugnum voru ódýrir notaðir bílar fluttir inn frá Japan.

Fleiri notuðu eigin bíla í langferðir.

Á þessum áratugum, þegar farþegum fækkaði og þjónusta var skorin niður, treystu hópferðabílafyrirtæki meira á samninga um vöruflutninga, póst- og blaðadreifingu og skólaakstur.

Margir hópferðabílar fluttu farþega í fremri hlutanum og pakka, póst og dagblöð í þeim aftari.

Þessir „samsettu“ bílar eða „flutningabílar“ voru algengir frá sjötta áratugnum til þess níunda – áður en samkeppni frá hraðsendingafyrirtækjum hófst.

Hópferðabílar eftir afnám reglugerða

Reglur felldar niður

Með breytingalögum um samgöngur frá 1983 var leyfisveitingakerfinu breytt og ríkisafskiptum af fargjaldasetningu hætt.

Hópferðabílafyrirtæki þurftu ekki lengur að sýna fram á þörf fyrir þjónustu, heldur aðeins að þau gætu veitt hana á öruggan og áreiðanlegan hátt. 2009 var eftirlitsaðilinn Samgöngustofa Nýja-Sjálands (NZ Transport Agency).

Milli borga

Árið 1991 var hópferðaþjónusta nýsjálensku ríkisjárnbrautanna (New Zealand Railways Road Services) einkavædd.

Langferðaþjónusta fyrirtækisins var keypt af InterCity Group, sem samanstóð af stærstu einkareknu hópferðabílafyrirtækjum landsins.

Í upphafi 21. aldar var InterCity Group langstærsta hópferðabílafyrirtækið og flutti 1,5 milljónir farþega á ári – um 1,1 milljón Nýsjálendinga og afgangurinn voru erlendir ferðamenn.

Fjölskyldufyrirtæki

Ritchies Coachlines og Tranzit Group, sem bæði eru eigendur InterCity Group, eru fjölskyldufyrirtæki sem hafa blómstrað á tímum afnáms hafta og einkavæðingar.

Ritchies Coachlines, í eigu Ritchie-fjölskyldunnar, er stærsta einkarekna rútu- og hópferðabílafyrirtæki í Ástralíu.

Það var stofnað í Temuka 1937 og sinnti aðallega skólaakstri fyrstu 30 árin.

Í upphafi 21. aldarinnar var fyrirtækið með starfsemi um allt Nýja-Sjáland með langferðabíla, leiguferðir, skoðunarferðir og almenningssamgöngur í þéttbýli.

Snelgrove-fjölskyldan á og rekur Tranzit Group.

Albert Snelgrove stofnaði Grey Bus Service (síðar Blue Bus Company) með 19 sæta Dodge-rútu í Carterton 1924 en flutti síðar til Masterton.

Erlendir ferðamenn

Á árunum 2007–8 ferðuðust 1,27 milljónir ferðamanna sem heimsóttu Nýja-Sjáland (56% erlendra gesta) með hópferðabílum.

Í efsta gæðaflokki voru lúxusrútur með leðursætum, sjónvarpsskjá fyrir hvern farþega og nettengingu.

Í hinum enda litrófsins var „hoppaðu upp í og úr“-þjónusta þar sem bakpokaferðalangar keyptu passa sem hægt var að nota í marga mánuði.

Framleiðsla

Kiwi Bus Builders í Tauranga er aðalframleiðandi langferðabifreiða á Nýja-Sjálandi.

New Zealand Motor Bodies, sem lokaði árið 1993, var áður stórt nafn í framleiðslu og útflutningi langferðabifreiða á Nýja-Sjálandi.

Hagsmunasamtök

The Bus and Coach Association New Zealand eru hagsmunasamtök fyrir rekstraraðila bæði langferða- og borgarrútubifreiða en þessir hópar höfðu hvor sín samtök fram til ársins 1965.

Ytri tenglar og heimildir

Fleiri hlekkir og vefsíður

Bus and Coach Association New ZealandThe website of the industry association.

Fleiri tillögur og heimildir

Wigley, Harry. The Mount Cook way: the first fifty years of the Mount Cook Company. Auckland: Collins, 1979.

Carter, Graeme. Travelling with Newmans. Whanganui: GT Carter Transport Books, 2006.

Laugesen, Keith. A driving force: the Laugesen family and the Midland group of companies. Christchurch: J. K. Laugesen, 2001.

Lovell-Smith, E. M. Old coaching days in Otago and Southland. Christchurch: Capper Press, 1976 (originally published 1931).

McCrystal, John. On the buses in New Zealand: from charabancs to the coaches of today. Wellington: Grantham House in association with the Bus and Coach Association of New Zealand, 2007.

Oliver, Juliet. Tranzit through time: the story of Tranzit Group, 1924–2000. Masterton: Tranzit Group, 2001.

Lesa áfram ...

John Richard Burrows Langafi minn var vagnstjóriJohn Richard Burrows Langafi minn var vagnstjóri

Frikki 0 Comments

Langafi lét lífið við störf sín í slysi

Höfundur: Neil Burrows 10. júlí 2022

Langafi minn, John Richard Burrows, vagnstjóra hjá Cobb & Co, á gullnámusvæðum Vestur-Ástralíu á myndinni.

Þetta er ekki sama fyrirtæki og Cobb & Co í Austurríkjunum.

John (Jack) hóf störf sem vagnstjóri hjá Cobb & Co í Austurríkjunum í Deniliquin í Nýja-Suður-Wales og flutti til gullnámusvæðanna í Vestur-Ástralíu seint á tíunda áratug 19. aldar.

Þessi vagn, með vopnuðum riddaravörðum og sex hesta teymi, hefur verið að flytja gull og farþega.

Myndin var tekin um 1901 nálægt Leonora í Vestur-Ástralíu.

Jack lést nokkrum árum síðar á áfangastaðnum Poison Creek þegar hestarnir fældust á meðan hann var að hengja þá fyrir vagninn snemma morguns.

Hann flæktist í beislinu og dróst eftir veginum með hestunum sem hlupu af stað.

Hann var 42 ára gamall.

Höfundur: Neil Burrows Facebook í hópnum: Áhugafólk um endurgerð ástralskra hestvagna og farartækja (Australian Carriage And Horse Drawn Vehicle Restoration Enthusiasts)

Útgefin: 10. júlí 2022

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Úr sögu múlasnalestarinnar í Þungaflutningum á gullöld Rawhide #1Úr sögu múlasnalestarinnar í Þungaflutningum á gullöld Rawhide #1

Frikki 0 Comments

Draugabæir og sögustaðir í Nevada

Þessi ljósmynd frá því snemma á 20. öld sýnir langa múlasnalest draga þungt hlaðna vagna eftir ójöfnum slóðum í nágrenni Rawhide í Nevada.

Um stutta stund árið 1907 fylltist Rawhide af von og miklum væntingum og laðaði að sér þúsundir manna sem voru sannfærðir um að eyðimerkurhæðirnar væru nógu auðugar til að breyta lífi þeirra.

Spenningurinn entist ekki lengi.

Um miðjan annan áratug 20. aldar gáfu námurnar minna af sér en lofað var og mannfjöldinn í bænum þynntist jafn hratt og hann hafði komið.

Það sem eftir stendur í dag eru dreifðar leifar, kirkjugarður á kyrrlátri hæð og opna náman.

Mynd fengin með leyfi frá UNLV Special Collections.

Breytingar og lagfæringar gerðar af Nevada Ghost Towns and Historic Sites.

Bærinn Rawhide í Nevada var einn af þessum bæjum sem spruttu upp í miðri auðninni.

Stutt myndband um sögu Rawhide (Hráhúðar)

Texti með myndbandi

Ólíkt mörgum bæjum á þeim tíma hafði Rawhide aldrei neina stóra námu sem bærinn sjálfur byggðist í kringum.

Þess í stað var Rawhide bær sem byggðist upp í kringum nokkrar smærri námur og ef hann hefði ekki verið kynntur sérstaklega hefði hann líklegast aldrei orðið til.

Þess má geta að kvikmyndaiðnaðurinn fjallaði um Rawhide og meðal leikara í því samhengi var Clint Eastwood.

Anne Rachelle var talin sannur íbúi Rawhide í Nevada.

Hún átti og rak nokkrar námur og veitingastað.

Heimild: Nevada Ghost Towns and Historic Sites Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Hansom varð að víkja fyrir farartækjum nútímans #6Hansom varð að víkja fyrir farartækjum nútímans #6

Frikki 0 Comments

Uppfært 5. april 2026.

Hansom-vagninn frá Sydney er dæmi um vinsæla hönnun sem var framleidd á árunum 1880 til 1915.

Hann er einn af síðustu Hansom-vögnunum sem voru í notkun í Sydney og var keyptur af safninu árið 1937.

Vagninn var afhentur safninu af ökumanni og eiganda, herra J. Connor, og var dreginn af hesti hans, Darkwing.

Fyrsti Hansom-vagninn í Ástralíu birtist í Melbourne árið 1849 en það var ekki fyrr en á áttunda áratug 19. aldar sem þessi ferðamáti varð vinsæll.

Vagnarnir, sem nefndir eru eftir enska uppfinningamanninum sínum, J. Aloysius Hansom, frá árinu 1834, nutu mun meiri vinsælda í Sydney þegar þeir voru kynntir þar á sjöunda áratug 19. aldar, hugsanlega vegna þess að viðhorf í Sydney voru ekki eins mikið íhaldssöm og annars staðar.

Vagnstjórar klæddust þrískiptum jakkafötum með gullúrkeðju, reyktu pípu og hölluðu kúluhattinum sínum á glaðlegan hátt.

Þeir sátu hátt aftan á vagninum og héldu taumunum sem lágu í gegnum festingu framan á þakinu.

Frá sæti ökumannsins var hægt að stjórna hurðunum sem opnuðust að framan og koma þannig í veg fyrir að farþegar færu út áður en þeir borguðu fargjaldið.

Betri Hansom-vagnarnir voru með stórum hjólum með gúmmídekkjum, hliðargluggum úr lituðu gleri, demantsmunstruðu leðuráklæði, þykku teppi að innan, hvítri gúmmímottu á pallinum, blúndum, gluggatjöldum með skúfum og jafnvel blómavasa að innan.

Notkun Hansom-vagna í Sydney náði hámarki á tíunda áratug 19. aldar en samkeppni frá sporvögnum og tilkoma símans dró úr þörfinni fyrir stuttar ferðir til að afhenda skilaboð og skilja eftir nafnspjöld.

Vélknúnir leigubílar urðu banabiti hestvagna þótt margir, eins og þessi, hafi lifað vel fram á 20. öldina. Cuffley, Peter,

Buggies and Horse-drawn vehicles in Australia,

Pioneer Design Studio, 1981.

Simpson, Margaret, „On the Move: a history of transport in Australia“, Powerhouse Publishing, Sydney, 2004.“ Powerhouse Museum.

Heimild: Waler Data Base Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Endurheimsókn í grafhýsi fornuþjóðarinnar Etrúra forna ítalska menninguEndurheimsókn í grafhýsi fornuþjóðarinnar Etrúra forna ítalska menningu

Frikki 0 Comments

2 júní 2022 blog eftir Adam AH Sagnfræðing

Það er ekkert leyndarmál að einn af mínum uppáhaldsstöðum í heiminum er Toskana.

Það eru margar ástæður fyrir því, þar á meðal lífshraðinn, vínið, maturinn, fólkið og auðvitað hin fagra sveit.

Svo er það líka sagan og fornleifafræðin.

Í gegnum árin hef ég saknað Toskana sárt, sérstaklega á dimmum dögum langs, kanadísks vetrar.

Ég hef oft fundið fyrir söknuði eftir hæðunum og kýpresstrjánum sem teygja sig til himins í heimi fullum af litum og ljósi.

Þetta land hefur verið stór hluti af lífi mínu og sögusvið margra bóka minna.

Nýlega var ég svo lánsamur að geta snúið aftur til Toskana eftir tuttugu ára fjarveru og var enn og aftur minntur á hvers vegna ég elska það svona mikið.

Í þessari bloggfærslu vil ég deila með ykkur smávegis frá endurkomu minni á einn ákveðinn stað: Etrúsku gröfina í Montecalvario.

Fyrir aðdáendur sögulegu fantasíubókanna Eagles and Dragons var þessi tiltekna grafhvelfing innblásturinn að grafhvelfingu Metellus-ættarinnar sem gegnir svo mikilvægu og dularfullu hlutverki í bókunum.

Þegar ég heimsótti þennan fornleifastað fyrst, falinn við afskekktan veg fyrir utan Castellina in Chianti, vissi ég strax að ég vildi nota hann í skáldsögunum.

Lítið vissi ég þá hversu mikill innblástur hann yrði!

Áður en ég segi frá endurkomu minni skulum við ræða stuttlega um staðinn.

Eins og mörg ykkar vita dregur Toskana, eða öllu heldur Etrúría, nafn sitt af Etrúrum, fornþjóðinni sem bjó og ríkti þar löngu áður en Rómverjar náðu yfirráðum á Ítalíuskaganum.

Ég ætla ekki að fara nánar út í sögu Etrúra hér, en þið getið lesið alla bloggfærsluna sem ber heitið Hinir torskildu Etrúrar til að fá stutta yfirsýn yfir sögu þessarar heillandi þjóðar.

Í Toskana er fullt af fornleifasvæðum Etrúra sem hægt er að skoða, þar á meðal óteljandi grafhýsi, stór og smá.

Grafhýsið í Montecalvario er eitt þeirra.

Það er staðsett í Siena-héraði, í útjaðri Castellina in Chianti, sem er einn af helstu bæjunum á Chianti Classico-vínsvæðinu, við veginn milli Poggibonsi og Radda, en sá síðarnefndi er hjarta Chianti Classico.

Hæðin Montecalvario er í raun nefnd eftir kristinni kapellu sem hafði verið byggð ofan á hæðinni á miðöldum og var síðasti viðkomustaðurinn á Via Crucis, eða „Krossgöngunni“, en „Hauskúpuhæðin“ var staðurinn þar sem Kristur var krossfestur, en einnig síðasti viðkomustaður pílagríma á þessari tilteknu slóð.

Kapellan er horfin núna og leifar þessarar tignarlegu grafar eru aftur sýnilegar.

Hæðin sem gröfin er undir er meira en fimmtíu metrar á breidd og fannst í raun fyrir slysni í byrjun 19. aldar.

Það sem kom í ljós var glæsileg etrúsk grafhvelfing sem samanstóð af fjórum hólfum sem vísuðu í höfuðáttirnar.

Að hverju aðalgrafhólfi lá sérstakur gangur eða dromos (gríska fyrir „vegur“) og meðfram honum voru önnur, minni herbergi.

Grafirnar í suðri og vestri voru með flóknara, þriggja hólfa skipulagi.

Fornleifafræðingar töldu að gröfin hefði þegar verið rænd þegar hún fannst, en ræningjarnir höfðu ekki tekið allt.

Þar voru dreifðir um mola úr gulli, bronsi, járni, beini og fílabeini, sem taldir eru vera úr skrínkistum eða duftkerum sem höfðu verið grafnir þar.

Auk þess fundust leifar af málmhlutum, þar á meðal hlutar úr tveimur stríðsvögnum og plötur með skreyttum lágmyndum á viðarplötum, sem einnig eru taldar vera úr vögnunum.

Vegna gríðarlegrar stærðar grafhýsisins og vísbendinga um grafargjafir sem fornleifafundir gefa til kynna er talið að þetta kunni að hafa verið höfðingjagröf fyrir meðlimi valdaætta á þessu svæði í kringum sjöundu og sjöttu öld f.Kr.

Hvernig var það þá að snúa aftur til þessa lands, þessa staðar, eftir tuttugu ár, eftir að hafa skrifað um það og ímyndað sér það svo oft að það öðlaðist sitt eigið líf í skáldskap mínum?

Það var eins og að ganga í gegnum draum.

Við lögðum snemma af stað þennan morgun frá agriturismo-gistingunni okkar suður af Siena (þar sem fannst etrúsk gröf!) til að aka yfir skógi vaxnar hæðirnar að hinum tignarlega etrúska virkisbæ Volterra, suðvestur af San Gimignano.

Þetta var löng og falleg ökuferð um hlykkjótta vegi í gegnum toskanska landslagið, en útsýnið frá hæðum Volterra var svo sannarlega þess virði.

Ef þú ferð einhvern tímann til Toskana skaltu gera það á vorin þegar veðrið er ekki of heitt og landslagið er einstaklega grænt og alsett óteljandi skærum valmúum sem vagga fíngerðum höfðum sínum.

Það er heimur fullur af lífi þegar vorið lætur til sín taka í nokkrar vikur áður en allt verður þurrt og brúnt.

Frá Volterra lögðum við af stað á hlykkjóttum vegi um Chianti-héraðið, þetta ríka og frjósama land sem Flórens og Siena börðust svo hatrammlega um á miðöldum.

Þegar maður hugsar um Toskana er erfitt að hugsa ekki um öldóttar, grösugar hæðir, stíga og vegi alsetta kýprusum sem standa vörð, en þegar komið er að Chianti Classico-svæðinu mætir manni oft bratt og fjöllótt landslag þakið skógum þar sem villisvín og dádýr ráfa um, og milli hæðanna eru smærri dalir þar sem aldagamlar vínviðartegundir eru ræktaðar við hlið ólífutrjálunda.

Ég var búinn að gleyma hversu þéttskógi vaxin Toskana gat verið og gladdist við að rifja það upp þegar við ókum fram hjá hinni turnríku byggð San Gimignano í leit að Castellina in Chianti og grafhýsinu sem hafði veitt mér svo mikinn innblástur árum áður.

Þegar við ókum inn á Chianti Classico-svæðið í leit að grafhýsinu myrkvuðust himnarnir og stormur ógnaði okkur með svörtum skýjum og reiðilegum eldingum í allar áttir.

Þetta var heilmikil breyting frá heitum og sólríkum hæðum Volterra.

Frá virkisbænum Monteriggioni héldum við í norðvestur gegnum storminn til Castellina in Chianti og ókum fram hjá höfuðstöðvum víngerða sem báru nöfn sem voru okkur hlýleg og kunnugleg, jafnvel í Kanada.

Loksins, þegar stytti upp, komum við til Castellina in Chianti og leituðum að skiltum að grafhýsinu sem virtist fara fram hjá jafnvel GPS-tæki bílsins og Siri sjálfri.

Eftir að hafa farið á rangan veg og þurft að snúa við komum við loksins að litla bílastæðinu við Montecalvario-grafhýsið, sem er staðsett á hæð á móti litlum 14. aldar kastala sem bærinn dregur nafn sitt af.

Það var enginn annar á ferli þegar við lögðum bílnum og hófum stutta göngu upp veginn að inngangi grafhýsisins.

Himininn var enn dökkur á köflum og þrumukór hélt áfram að drynja í bakgrunni.

Mér fannst undarlegt að ganga upp stíginn að grafhýsinu, næstum eins og persónunni minni, Lucius Metellus Anguis, þegar hann snýr aftur til ættaróðalsins eftir margra ára fjarveru.

Enginn skyldi þó halda að þessi upplifun í Toskana sé í líkingu við endurreisnarglæsiborgina Flórens.

Úti í sveitinni stígur maður aftur í tímann.

Fyrir utan einstakan bíl sem ók um veginn fyrir neðan heyrði ég aðeins í fjarlægum þrumum, marrinu í skónum mínum á stígnum, fuglasöng og hjartslætti.

Eins og fyrir mörgum árum velti ég aftur fyrir mér fólkinu sem byggði þessa gröf hátt uppi á hæð, um helgisiðina sem það gæti hafa framkvæmt fyrir hina látnu.

Ef maður útilokar bílahljóðin má næstum heyra grát eða bænir til guðanna berast með vindinum.

Í þetta sinn varði ég meiri tíma í að skoða og skrásetja gröfina í Montecalvario.

Ég gekk lengra inn í gröfina en ég hafði þorað áður og reyndi að hunsa þá staðreynd að þar hefðu getað leynst snákar (sem betur fer sá ég enga!).

Þegar ég var í grafhýsinu rifjaðist upp fyrir mér skáldskapurinn sem ég hef skapað í kringum þennan stað og hann lifnaði við í huga mér eins og allt hefði raunverulega gerst þar.

Það var, að vísu, mjög undarleg tilfinning og olli mér nokkurri depurð.

En svona er það nú þegar maður heimsækir ríki hinna dauðu.

Það er sorg, þykk fortíðarþrá í loftinu og ég fann fyrir hvoru tveggja ákaft þegar ég ráfaði um grafhýsi Metellus-fjölskyldunnar úr bókunum mínum.

Eftir að hafa drukkið í mig staðinn og tekið allar þær myndir og myndskeið sem ég hafði ætlað mér var kominn tími til að yfirgefa þessa kýpresk-krýndu grafhaug.

Ég gekk til baka eftir langa stígnum og leit öðru hvoru um öxl eins og til að kveðja vin sem ég vissi ekki hvort ég myndi hitta aftur.

Þá hvarf hann sjónum og himininn létti aðeins yfir hæðum Toskana þegar við settumst aftur upp í nútímastríðsvagninn okkar til að hlykkjast í gegnum þetta forna land til Radda, næsta áfangastaðar okkar á leiðinni.

Það var gott að heimsækja gröfina í Montecalvario aftur eftir svo mörg ár og þrátt fyrir óteljandi gleðistundir í okkar dásamlegu, tíu daga dvöl í Toskana var það vissulega einn af hápunktunum að endurnýja kynnin við þennan vekjandi stað.

Þakka þér fyrir lesturinn.

Ef þér líkaði þessi færsla mælum við eindregið með að þú skoðir stuttu heimildarmyndina sem ég tók upp á fornleifasvæðinu Montecalvario.

Smelltu bara á YouTube-myndbandið hér að neðan á YouTube-rás Eagles and Dragons Publishing til að horfa á hana.

Þeir sem hafa áhuga á að byrja á metsölubókaflokknum Eagles and Dragons geta fengið fyrstu forsögubókina, „The Dragon: Genesis“, ÓKEYPIS með því að smella HÉR.

Grafhýsið í Montecalvario kemur mikið við sögu í bókinni.

Við vonum að þú njótir bókarinnar og myndbandsins, „The Etruscan Tomb of Montecalvario: A Short Tour“, hér að neðan:

Montecalvaro vagninn fannst 1904!

Lesa meira!

Heimild: Höfundur Adam AH, Sagnfræðingur

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Læknisbuggy frá 1890 í frábæru standi með tímalausan sjarma #12Læknisbuggy frá 1890 í frábæru standi með tímalausan sjarma #12

Frikki 0 Comments

Læknisbuggy frá 1890 – fallega gerður upp 2000 og að mestu leyti upprunalegur.

Í frábæru ástandi með tímalausum sjarma.

Vagninn er búinn Sarven-nöfum sem komu fram 1857 og breyttu miklu.

Tilvalinn fyrir skrúðgöngur, myndatökur eða til sýnis.

Falleg vinna á bólstruninni og blæjunni (the hood)

Verðhugmynd: 2.500 dollarar eða besta boð.

Óþekktur framleiðandi. Staðsettur í Augusta, Georgíu, USA.

Hvað er læknis Phæton-léttvagn?

Phæton er lítill og léttur vagn sem auðvelt er að þekkja á opnu yfirbyggingunni með fjórum stórum hjólum.

Hann er mjög hraðskreiður – sumir segja hættulega hraðskreiður.

Nafnið kemur úr grískri goðsögn um hina alræmdu og hörmulegu ökuferð Phætons, sonar Helíosar, sem reyndi að aka sólkerru föður síns og kveikti næstum í jörðinni í leiðinni.

Á 19. öld og í byrjun þeirrar 20. fóru læknar enn í vitjanir og þurftu á hraðskreiðu farartæki að halda.

Þeir komust að því að Phæton-léttvagn gat komið þeim fljótt til sjúklinga sinna.

Þannig varð einfaldur og léttur Phæton-vagn, yfirleitt dreginn af einum hesti, þekktur sem Phæton-vagn læknis eða, með almennari orðum, læknisvagn.

Í janúar 2013 óskaði Sögufélag Alpine eftir framlögum til að kaupa læknisvagn og samfélagið brást rausnarlega við.

Þá sagði Don Walker, afkomandi Fredrics og Bevie Walker í þriðja lið, að hann ætti vagn í geymslu sem væri alveg eins og sá sem við ætluðum að kaupa, nema hvað hann tengdist sögu Alpine nánum böndum.

Don gaf því vagninn og þá komumst við að því að hann var í sannarlega ótrúlegu góðu ástandi en þarfnast endurgerðar.

Við komumst líka að því að hann hafði verið notaður daglega á Willows-dvalarstaðnum og farið að minnsta kosti eina ferð til Oregon og til baka.

Svo kom í ljós að þessi Phaeton-léttvagn læknis var smíðaður af Larkins and Company á Howard Street 631 og 633 í San Francisco.

Milli 1865 og 1900 vann Larkins and Company fern gull- og níu silfurverðlaun fyrir framúrskarandi handverk frá Vélfræðistofnun San Francisco.

Með vaxandi vinsældum bifreiðarinnar fór Larkins and Company út í bílasmíði en hélt áfram að gera við gamla vagna.

Að lokum hættu þeir alveg að vinna við hestvagna.

Nú eru sjálfboðaliðar safnsins okkar að endurgera vagninn af kostgæfni með því að fjarlægja ryð og gamla málningu, fylla í og gera við sprungur í viðarhlutum og undirbúa að mála vagninn aftur í litum sem passa við upprunalegu litina.

Efni í sætisáklæði og

blæju (hood)

verða endurnýjuð af staðbundnum sérfræðingi sem sérhæfir sig í áklæðum fyrir fornbíla.

Síðasta smáatriðið, ef fjármagn leyfir, verður að setja fínar rendur á hjólin og vagnbúnaðinn til að passa við rendurnar sem við fundum þegar við fjarlægðum málningarlög varlega til að afhjúpa upprunalegu smáatriðin.

Þið getið séð handverkið okkar á hátíðinni Sögudagar Alpine þann 7. júní frá kl. 11 til 14.

Sjálfboðaliðar verða á staðnum til að sýna ykkur

verk í vinnslu

og við verðum með skyggnusýningu sem sýnir hvað við höfum verið að gera.

Á þessum ókeypis sögudagaviðburði verða einnig Ford Model T bílar, lifandi tónlist, vestragamanleikrit, kynning á býflugnarækt, ís með sósu, matur og fleira.

Á þessum viðburði getur þú líka gengið í Sögufélag Alpine – en þú þarft ekki að vera hundrað ára gamall eins og vagninn okkar.

Heimild: Söguleg ráðgáta Alpine – leyst!

Heimild: Wendy Weishaupt. Horsedrawn Equipment Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Wagon bændavagn með útskiptanlegri tungu auglýsing frá 1935 #6Wagon bændavagn með útskiptanlegri tungu auglýsing frá 1935 #6

Frikki 0 Comments

Weber-bændavagnar (Weber Farm Wagons) 1935

Auglýsing frá 1935.

Teikning 1. Weber bændavagn (Wagon)

Útbúinn útskiptanlegri tungu¹. Hægt að stilla hæð tungu. Fjaðrasæti er aukahlutur (með eða án).

Teikning 2. Weber-bændavagn (Wagon)

Útbúinn útskiptanlegri tungu. Hægt að stilla hæð tungu. Bremsa og fjaðrasæti eru aukahlutar (með eða án).

Þessi vagn er með flutningabox fyrir korn og er 198,12 cm að lengd og 66,04 cm á hæð.

10 fet, 6 tommur á lengd og 26 tommur á dýpt.

Teikning 3. Weber-bændavagn (Wagon) fyrir einn hest.

Býðst í tveimur stærðum, léttur og miðlungs.

Seldur með eða án boxs.

Hickory öxlar.

Steypujárns öxulendar. (skein)

Dráttarbiti getur komið með fyrir dráttarkjálka.

Sæti og bremsur eru aukahlutir með eða án.

Weber-kornvagninn

Ágrip sögu Weber

Henry Weber fæddist 1822 í Hochweiler í Elsass í Frakklandi.

Á þeim tíma var svæðið hluti af Þýskalandi og því var fjölskyldan öll þýskumælandi.

Henry kom til Ameríku 1841, þegar hann var 18 ára gamall, og gerðist samningsbundinn lærlingur hjá vagnasmið í Lyons í New York-fylki til þriggja ára.

Að þremur árum liðnum í New York flutti Henry til Detroit í Michigan, en framtíðar

bílaborgin

hélt honum ekki og hann beindi fljótlega sjónum sínum að Chicago í Illinois.

Hann kom til Chicago um mitt ár 1844 og fann strax vinnu á rótgrónu vagnasmíðaverkstæði.

Árið eftir var Weber farinn að leggja á ráðin um eigin farartækjaframleiðslu.

1845, með hóflega 250 dollara fjárfestingu, stofnuðu Henry og viðskiptafélagi hans, Jacob Gauch, eigið vagnasmíðafyrirtæki.

Hægfara en stöðugt strit vagnasmíðinnar í Chicago dugði ekki til að halda Jacob.

Þegar fréttir bárust af gulli í Kaliforníu hélt Jacob af stað til

gullfylkisins

1849 í leit að auðæfum.

Jacob seldi Henry hlut sinn í vagnasmíðinni og varð hann þar með eini eigandi Weber Wagon Company.

1858 hafði Weber Wagon Company vaxið verulega og hóf að auka við starfsemi sína.

1871 var Weber vaxinn upp úr upprunalega verkstæðinu sínu og keypti nýja fjögurra hæða múrsteinsbyggingu.

Sama ár braust bruninn mikli í Chicago út þann 8. október og geisaði um borgina.

Eldurinn eyðilagði 8,5 ferkílómetra svæði á tveimur dögum, varð 300 manns að bana og gerði yfir 100.000 manns heimilislausa.

Sem betur fer lifði verkstæði Henrys eldhafið af þar sem það var byggt úr múrsteini.

1883, eftir 38 ár í rekstri, gerði Weber fyrirtæki sitt að hlutafélagi.

Því miður entist heppni Webers ekki lengi og 1887 kviknaði í verkstæði hans og hann missti allt nema timburbirgðir sínar.

Weber-vagninn var talinn Rolls-Royce landbúnaðarvagna og óx fyrirtækið með árunum og varð stærsti framleiðandi landbúnaðarvagna í Bandaríkjunum.

Um miðjan tíunda áratug 19. aldar er talið að Weber Wagon Company hafi framleitt 16.000 vagna og sleða árlega.

Með öflugu dreifingarkerfi var fyrirtækið þekkt um öll Bandaríkin sem gæðavörumerki og eftirsótt.

Vöxturinn var slíkur að hann vakti talsverða athygli kaupenda sem vildu kaupa allt fyrirtækið.

Til að keppa betur á hinum arðbæra vagnamarkaði keypti International Harvester Corporation fyrirtækið Weber 1904 og var Weber-vagninn framleiddur allt fram undir lok fjórða áratugarins.

Henry Weber lést 1907 og er grafinn í Mount Greenwood-kirkjugarðinum í Chicago.

Hann lét eftir sig eiginkonu, tvo syni og þrjár dætur.

Í safneign okkar erum við svo heppin að eiga Weber-kornvagn málaðan í hinum klassísku Weber-litum, grænum og rauðum.

Vagninn var gefinn safninu af Ralph og Shelby Hughes, en Ralph var fyrrverandi stjórnarmaður safnsins.

Vagninn er allur upprunalegur, hefur verið notaður af alúð og þarfnast viðgerðar.

Félagar í de la Guerra y Pacheco chapter 1.5, sem er deild Clampers-samtakanna í Santa Barbara, hafa gefið tíma sinn og færni til að gera vagninn upp.

Heimild: carriagemuseum.org

Heimild Auglýsing: Horsedrawn Equipment Facebook.

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Samstæðan fremst undir vagninum sem dráttarpóllinn og eða kjálkarnir eru festir í. ↩︎

Lesa áfram ...

Caleche hestvagninn nýr frá Mendyka í Póllandi, hágæðasmíðiCaleche hestvagninn nýr frá Mendyka í Póllandi, hágæðasmíði

Frikki 0 Comments

Mendyka hestvagnar

Klassík, glæsileiki og handverk þegar það gerist best!

Sjáðu árangurinn af vinnu okkar á myndunum.

Við kynnum nýjasta verkefnið okkar – Caleche-hestvagn sem sameinar tímalausan stíl og nákvæma útfærslu.

Yfirbyggingin er tvílit – svört og dökk vínrauð – og skreytt með gylltum og rauðum smáatriðum sem leggja áherslu á fínlegar línur vagnsins.

Að innan er vagninn klæddur vínrauðu áklæði með gylltum útsaumi með blómamynstri sem skapar samræmt og fágað rými fyrir ferðalanga.

Sérhver hluti hefur verið hannaður og smíðaður af ástríðu – allt frá viðarsmáatriðum til handunninna efna – svo að vagninn heilli ekki aðeins með útliti sínu heldur einnig með sál hefðbundins handverks.

Ef þig dreymir um sérsmíðaðan vagn eða vilt endurvekja glæsileika sögulegs farartækis – Mendyka Mastercraft mun láta sýn þína rætast með fyllstu athygli á smáatriðum.

Lífgum saman við hefðina okkar.

Heimildir: Carriages – Mendyka and Facebook Mendyka • Powozy • Kutschen • Carriages’s post

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Vagnar voru notaðir til ullarflutninga af ullarbýlum ÁstralíuVagnar voru notaðir til ullarflutninga af ullarbýlum Ástralíu

Frikki 0 Comments

Sauðfjárbúið var hornsteinn fortíðar dreifbýlisins

Falin í hjarta vesturhluta Nýja Suður-Wales er Brenda-búið/stöðin meira en bara bújörð.

Hún er kafli úr arfleifð áströlsku öræfanna/dreifbýlisins (outback).

Brenda var stofnuð um miðja 19. öld og varð ein af stærstu sauðfjárbúum svæðisins, þekkt fyrir gríðarstórar hjarðir sínar, þrautseiga verkamenn og harðgert, sólbrunnið land.

Staðsett nálægt Goodooga, á bökkum Bokhara-árinnar, var Brenda mikilvægur hluti af blómstrandi ullarframleiðslu Ástralíu á tímabili þegar merínóull var gull og fjárrekstrarmenn voru lífæð landsins.

Lífið á Brenda var aldrei auðvelt.

Það einkenndist af einangrun, hugvitssemi og hreinni þrautseigju.

Hjarðmenn unnu frá sólarupprás til sólarlags, smöluðu á hestbaki, rúðu undir bárujárnsþökum í 40 stiga hita og börðust við flóð, elda og þurkka.

En þetta var líka staður órofa tengsla milli manns, hunds og hests og vitnisburður um seiglu dreifbýlissamfélaga sem byggðu Ástralíu upp frá grunni.

Saga Brenda snýst ekki bara um sauðfé og kjarr heldur fjallar hún um fólkið sem þraukaði, nýskapaði og miðlaði áfram hefð þrautseigju og stolts.

Hvort sem þú manst eftir Brenda frá rúningsdögum, póstferðum eða fjölsögum sem sagðar voru við arineldinn, er eitt víst að nafnið er ritað í rauða moldina í sögu dreifbýlisins (the outback).

Mallina-býlið/stöðin

Mallina-stöðin er beitarland sem var eitt sinn sauðfjárbú en er nú rekið sem nautgripabú í Vestur-Ástralíu.

Mallina-stöðin er beitarland í Vestur-Ástralíu sem var eitt sinn sauðfjárbú en er nú rekið sem nautgripabú. Hún er staðsett við Peawah-ána í Pilbara-héraðinu í Vestur-Ástralíu.

Stöðin var ein af elstu beitarlöndunum í norðvesturhlutanum, en Withnell-fjölskyldan tók landið á leigu seint á áttunda áratug 19. aldar eða snemma á þeim níunda.

Gull fannst á eigninni í janúar 1888. Jimmy og Harding Withnell voru að vinna á landinu þegar þeir sáu hrafn sitja í nestisboxinu sínu.

Jimmy tók upp stein til að kasta í hrafninn og tók eftir ljósi sem endurkastaðist af gullögnum. Þetta var einn af fyrstu skráðu gullfundunum í norðvesturhlutanum.

Árið 1910 stóð rúningartímabilið yfir í 9 vikur og framleiddi 450 ullarbagga og það var síðasta árið sem handklippur voru notaðar á Malina-stöðinni (SLWA).

Hreyfing á Claverton-býlinu/stöðinni

Claverton-stöðin er sögufræg 20.077 hektara (49.610 ekra) eign við Warrego-ána, staðsett við Mitchell-þjóðveginn 22 km sunnan við Wyandra og 75 km norðan við Cunnamulla í Queensland.

Allt að fimmtán hestar drógu flatan tréfleka hlaðinn að minnsta kosti 35 böggum af rúlluðri merínóull. Þessir baggar eru jafnt og þétt pakkaðir í risastóra saumabagga og festir með sterkum reipum. Umbúðirnar voru merktar með nafni þeirrar stöðvar þar sem ullin var framleidd.

Bæjarnafnið Cunnamulla er dregið af Cunnamullah sem Samuel Smith stofnaði árið 1863 en það er frumbyggjanafn á djúpri tjörn í Warrego-ánni.
Mynd: Ullarbaggar frá Claverton-stöðinni hlaðnir á vagna með verkamönnum í nágrenninu – um 1897.
Heimild: Queensland ríkisskjalasafnið

Ómerktar almennar myndir af ullarflutningi

Heimild: Australian Stockman’s Hall of Fame and Outback Heritage Centre Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Bandaríkin Norður Ameríka

Flutningavagnar í Jerome, góðmálmaþorpi í Kleópötrufjalli ArizonaFlutningavagnar í Jerome, góðmálmaþorpi í Kleópötrufjalli Arizona

Frikki 0 Comments

Stofnendur bæjarins voru frændfólk Winston Churchill, fyrrverandi forsetaráðherra Bretlands.

Jerome, Arizona, um 1900, ævintýralega staðsett í hlíðum Kleópötrufjalls.

Seint á 19. öld leiddi uppgötvun á auðugri koparnámuæð í Kleópötrufjalli til stofnunar Jerome, námuþorps sem samlagaði sig við bratta landslagið í miðju Arizona.

Bærinn var nefndur eftir Eugene Murray Jerome, fjárfesti frá New York og einum af fyrstu fjármögnunaraðilum United Verde Copper Company.

Hann var frændi Jennie Jerome, betur þekkt sem Lady Randolph Churchill, móður Winstons Churchill, forsætisráðherra Bretlands.

Upphaf Jerome var hógvært en líflegt.

Meðal fyrstu bygginga bæjarins var tveggja hæða hús sem hýsti bæði vínveitingastað og vændishús rekið af litríku konunni Noru „Butter“ Brown.

Raunverulega uppsveiflan hófst 1883 þegar United Verde Copper Company hóf fulla starfsemi.

Náman varð fljótt fjárhagsleg útungunarstöð og skilaði daglegum tekjum á bilinu 1.500 til 2.000 dollara sem var auðæfi á þeim tíma.

Frederick A. Tritle, ríkisstjóri Arizona, átti verulegra hagsmuna að gæta í rekstrinum, sem á nokkrum áratugum skilaði kopar, silfri og gulli að verðmæti yfir milljarð dollara.

Pósthús var stofnað árið 1885 og árið 1890 hafði íbúafjöldinn aukist verulega, með yfir 300 starfsmenn í námunum, bræðsluverunum og flutningaþjónustunni.

Fyrstu áratugir Jerome voru jafn hættulegir og þeir voru hagsælir.

Bærinn öðlaðist frægð sem „syndugasti bær Vestursins“, þekktur fyrir vínveitingastaði sína, spilavíti og vændishús.

Röð eyðileggjandi eldsvoða árin 1894, 1897 og 1898 lagði stóra hluta Jerome í rúst og kostaði nokkur mannslíf.

Þessar hörmungar leiddu til strangari eldvarnarreglna, stofnunar slökkviliðs á staðnum og breytingar yfir í eldþolnari byggingarefni eins og múrsteina og grjót.

Lestarsamgöngur náðu til Jerome árið 1895 í gegnum United Verde & Pacific Railway, sem sveigði sig í gegnum krefjandi landslag til að tengja námubúðirnar við nærliggjandi miðstöðvar.

Flutningaerfiðleikarnir á málmgrýti og birgðum juku aðeins á dulúð þessa fjarlæga gullgrafarabæjar.

Jerome var formlega stofnaður sem bær árið 1899 og varð fljótt fjórði stærsti bær Arizona-svæðisins.

Upphaf fyrri heimsstyrjaldarinnar leiddi til gríðarlegrar eftirspurnar eftir kopar, sem knúði áfram aðra bylgju þenslu.

Innflytjendur frá ýmsum Evrópulöndum: Írlandi, Ítalíu, Þýskalandi, Póllandi og Króatíu, streymdu til Jerome og gerðu það að einu fjölmenningarlegasta samfélagi á svæðinu.

Þótt námuiðnaðurinn hafi að lokum hnignað—koparframleiðslan náði hámarki á þriðja áratugnum og féll skarpt á sjötta áratugnum—neitaði Jerome að hverfa.

Í dag stendur bærinn enn sem sögulegur áfangastaður og líflegt listasamfélag, vitnisburður um arfleifð seiglu, framtaks og endurnýjunar.

Heimild: History Shortcut Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Byssubardaginn í Helenu 1867Byssubardaginn í Helenu 1867

Frikki 0 Comments

Hrjúft námubæjarfélagið Helena í Montana, sem varð til í gullæðinu á sjöunda áratug 19. aldar, var enginn staður fyrir þá sem voru viðkvæmir.

Námumenn, flakkarar, fjárhættuspilarar og byssumenn þyrptust á leðjugar göturnar og ofbeldi braust oft út jafn hratt og pókerleikur gat snúist til verri vegar.

Ein slík átök áttu sér stað 1867 þegar byssumaðurinn John Bull skaut og drap fjárhættuspilarann og byssumanninn Langford Peel um hábjartan dag á aðalstræti í Helenu.

Frásögn á YouTube af John Bull!

Þessi banvæna viðureign þeirra var áminning um hversu þunnt línan var á milli laga og lögleysu í landnámsbæ sem byggður var á auðæfum og byssuvaldi.

John Bull var ekki ókunnugur hættum. Fimm árum fyrr, 1862, hafði hann sannað sig í byssubardaga gegn hrossaþjófum í Gold Creek-námubúðunum.

Í þeim átökum hafði Bull yfirhöndina og öðlaðist orðspor sem maður sem ekki var hægt að hunsa í Montana-fylki.

Þegar hann mætti Langford Peel voru báðir menn þekktir sem óstöðugir einstaklingar – afurðir róstursams umhverfis þar sem deilur voru oft leystar með byssukúlum frekar en orðum.

Lokaátök þeirra á fjölförnum Main Street í Helena voru vitni að forviða bæjarbúum og sumir þeirra litu líklega á þetta sem einn kafla enn í blóðugri sögu bæjarins.

Ljósmyndin af Main Street í Helena, tekin árið 1879, rúmum áratug eftir skotárásina, sýnir bæ sem enn var mótaður af óværum uppruna sínum.

Timburhús halla sér lítillega í rykinu og draugur fyrri byssubardaga svífur yfir vötnum.

Þó að John Bull og Langford Peel séu löngu horfnir lifir banvæn viðureign þeirra áfram sem tákn um hrátt og ófyrirsjáanlegt eðli réttlætis á landnámssvæðunum – þar sem hvert skref um bæinn gat leitt þig augliti til auglitis við dauðann.

Vefsíða tileinkuð Helenu í Montana og Langford Peel

Lesa meira!

Heimild: J Schwanke á Facebook

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Sedan burðarstóll Katrínar II 1760 #13Sedan burðarstóll Katrínar II 1760 #13

Frikki 0 Comments

Burðarstóllinn er einsætis farartæki sem er haldið á. Smíðaður í París.

Klassíski stíllinn er áberandi hér.

Stóllinn er glæsilegur, vel hlutfallslegur og nokkuð agað form, en bakhliðin hefur haldið mjúkum og fáguðum boga sem var einkennandi fyrir farartæki sem smíðuð voru þegar rókókó var ríkjandi tíska.

Nýju klassísku mynstrin og formin tóku nokkurn tíma að útrýma þeim sem voru einkennandi fyrir áratugina á undan.

Gluggarnir og efri helmingur hurðanna innihalda rúðugler.

Í samræmi við nýju meginreglurnar náði meistarinn fram þeim listrænu áhrifum sem sóst var eftir án þess að hafa gnótt af útskornum smáatriðum í skreytingunum.

Ákveðin svæði burðarstólsins er þakið með fíngerðu, einstaklega samhljóma mynstri og tréskurði sem er gylltur með rauðleitu gulli.

Rólegur taktur skrautverksins byggist á reglulegri víxlun laufmynstra og hirðingjalegra tákna.

Vinnsluaðferðin á hliðum og hurðum er sérstaklega áhrifarík.

Þeirra mjúklega glitrandi gyllta yfirborð er málað með tígulmynstri af samfléttuðum borðum og litlum rósum.

Á hurðinni og bakhliðinni er íburðarmikið skjaldarmerki á sporöskjulaga skildi undir kórónu.

Hliðarnar að innan um borð eru bólstraðar með fölgulu capitone-silki¹ og hnöppum úr sama efni.

Burðarstólar eiga sér langa sögu sem nær aftur til fornaldar.

Þeir komu fyrst fram í Kína og Indlandi.

Á 17. og 18. öld voru þessi léttu farartæki vinsæl í löndum Vestur-Evrópu.

Þeir virðast ekki hafa verið notaðir í Rússlandi.

Skýrsla Hirðhesthússskrifstofunnar getur þess að burðarstóll hafi komið til Rússlands sem gjöf til Katrínar miklu.

Hann var varðveittur í safni hins fræga safnara Zubalov á 19. öld og var síðan fluttur í Rumyantsev-safnið.

Síðar eignaðist Pushkin ríkislistasafnið farartækið, en þaðan var það flutt í Vopnabúrið í Kreml í Moskvu árið 1924.

Heimild: https://www.kreml.ru/en-Us/

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartanssn

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

„Capitone silki“ virðist vera efni sem sameinar útlit capitone (hnappaðs, toppstungins) bólsturs með silkikenndu útliti. Þetta er ekki staðlað, almennt þekkt efnisheiti eins og „silkisatín“ eða „silkijersey“. Þess í stað virðist þetta vera lýsing á sérstakri gerð af efnisuppbyggingu og útliti. ↩︎

Lesa áfram ...

Sumarvagn Katrínar II um 1770 #12Sumarvagn Katrínar II um 1770 #12

Frikki 0 Comments

Vagninn var pantaður af greifanum Grigory Orlov sem gjöf keisaraynjunnar frá Englandi!

Tveggja sæta sumarvagn, sem er einstakt listaverk, er eina sýnishorn sinnar tegundar.

Hinn afar glæsilegi vagn er í formi ítalskrar gondólu.

Hann er krýndur af mjúklega sveigðu þaki.

Hurðin samanstendur af samanbrjótanlegum framhluta, eða „svuntu“, með aðlaðandi efri hluta.

Vagninn er fullkomlega samsetur.

Skreytingarnar geisla einnig af göfugri fegurð og dýrð.

Notkun gylltra útskorinna mynda í djúptskornar og höggmyndasafn skapar afar glæsilegt skraut.

Útskornar og gylltar lárviðar- og eikargreinar ásamt friðsælum blómaskreytingum, raðaðar af mikilli smekkvísi og hlutfallsskyni, ramma inn hina lítillega sveigðu karnís, veggi og samanbrjótanlegu „svuntu“.

Þær veita vagninum glæsilegan léttleika og samhljóm.

Fíngerður útskurður og fagrar höggmyndir prýða fram- og afturhluta undirvagnsins og öxulliðinn.

Kúsksætið er stutt af útskornum örnum með útbreidda vængi; myndir af riddurum með hjálma og brynjum með spjót í höndum eru festar við afturhluta undirvagnsins.

Skýrslur frá hirðshesthússkrifstofunni frá 18. öld greina frá því að þessar myndir hafi verið gerðar í Rússlandi snemma á áttunda áratug 18. aldar.

Fótstigið er mótað eins og stór opin skel mynduð af þistillaufum. Það skreytir mikilvægan hluta í smíði vagnsins, staðsetningu fyrir þjónana.

Pílárar hjólanna eru riflaðir og fléttaðir með borðum.

Hinar fagurlaga bognu stangir eru einnig skreyttar með rifluðum útskurði og borðum.

Gúmmídekk komu á hjólin á 19. öld.

Útskurðarmeistararnir nýttu sér til fulls skreytimöguleika hlynsins.

Skrautútskurðurinn, sem tók þá næstum tvö ár að ljúka við, er svo listilega unninn að þykka gullhúðin lítur út eins og fíngerð málmsteypuafurð.

Leikur ljóssins á yfirborðinu og samspil gljáandi, matts og grænmálaðs gulls skapar aðlaðandi regnbogaáferð og eykur listræn áhrif verksins.

Hliðarnar á vagninum eru málaðir með olíumálningu og sýna atriði úr goðsögum.

Á afturhlutanum sjáum við Apollo gyðjur tónlistar og „muses“ gyðjur listar, vísinda og sköpunargáfu, byggt á fyrirmynd Rafaels.

Hliðarnar sýna Amfítrítu sjávarguð og konu Poseidon, sem er líka drottning sjávar með fylgdarliði sínu og Fortúnu, gyðju hamingjunnar og velgengninnar.

Hún er við fætur sitjandi konu. Öll samsetningin er lifandi, náttúruleg og full af hreyfingu.

Ráðandi litir eru grænir og rauðir.

Gæði málverksins eftir þennan óþekkta listamann gera okkur kleift að fullyrða að hann hafi verið mikill meistari.

Efsti hluti samanbrjótanlegu „svuntunnar“ var málaður í Rússlandi á áttunda áratug 18. aldar með hernaðartáknum og blómakörfum.

Inni um borð er bólstrun úr grænu flaueli með gullborða og glæsilegur toppur með „regnboga“ fellingum undirstrikar enn frekar listræna kosti vagnsins.

Form og skreytingar hjólanna sýna einkenni tveggja stíla: rókókó og klassíkur, sem að vissu leyti voru einkennandi fyrir enska vagna á áttunda áratug 18. aldar.

Ástæða er til að ætla að vagninn hafi verið smíðaður í London eftir teikningum S. Butler¹ og I. Linell, þekktra vagnasmiða.

Bogadregnar stangir eru undir hvorri hlið vagnsins ætlaðar til fjöðrunar á öxulliði og láréttum lamenelurðum fjöðrum.

Þrepin/uppstigin eru utanvert á,,rockernun” (grindinni).

Vagninn hefur einstakan sjarma og var ætlaður til notkunar á hlýjum árstímum.

Um leið er útlit hans í samræmi við hátíðlegt eðli hlutverks síns.

Í samtímaminnisbókum er að finna tilvísanir í ferðir Katrínar keisaraynju hinnar miklu og náins vinar hennar, greifynju P.S. Bruce, í vagninum.

Vagninn var pantaður af greifanum Grigory Orlov sem gjöf handa Katrínu keisaraynju.

S. Butler Wheelwrights er ekki algengt eða víðþekkt hugtak. Leitarniðurstöður beinast aðallega að almennri skilgreiningu á hjólasmiði, sem er handverksmaður sem smíðar eða gerir við tréhjól. Hjólasmiður hefur unnið með verkfærum eins og áttavitum, hefli, skafli og sögum. Hugtakið „wainwright“ er einnig nefnt og vísar til þeirra sem smíðuðu vagna og voru oft einnig hjólasmiðir. ↩︎

Heimild: https://www.kreml.ru/en-Us

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Berliner í sankti Pétursborg 1769 #11Berliner í sankti Pétursborg 1769 #11

Frikki 0 Comments

Katrín mikla notaði vagninn við mikilvæg hátíðleg tækifæri!

Glæsilegur fjögurra sæta Berliner-vagn með lítilli (hlutfallslega) of-formaðri yfirbyggingu er sannkallað meistaraverk frá 18. öld.

Þrátt fyrir mjúkar sveigðar hliðar hefur óvenjulega falleg yfirbygging látlausar útlínur.

Tréskurðurinn er hófstilltur, með fágaðri einfaldri samsetningu, mótanleika og þrívíddarhönnun smáatriða.

Gifskransinn, veggsamskeytin og gluggaumgjarðirnar eru skreyttar með fínlega mótuðum og gylltum upphleyptum blómaskreytingum, fléttuverki, perlumóðursbandi og fornaldarlegu laufaskrauti, sem undirstrika fegurð og samhverfu vagnyfirbyggingarinnar og glugganna.

Mynstrið er einnig lífgað upp með smámyndum af blómavösum.

Gluggarnir og efri helmingur hurðanna innihalda rúðugler.

Hæfileikar Buckendals sem skreytingameistara eru áberandi í listrænu útliti þessa vagns.

Útskurðurinn á framhlið og bakhlið undirvagnsins og hjólanna er unninn á annan hátt.

Hann er ríkulega skreyttur og felur næstum alveg aðallínur yfirbyggingarinnar.

Eirðarlaus hönnunin og mismunandi hæð útskurðarins skapa áhrifaríkan leik ljóss og skugga sem undirstrikar þrívíddaráhrifin.

Ytra byrði vagnsins virðist endurspegla umbreytingartímabil í stíl. Klassíska skreytingin ber enn merki rókókóstískunar.

Litir málverksins, sem gegna mikilvægu hlutverki í skreytingunni, eru aðallega mjúkar samsetningar silfraðra bleikra tóna og auka á tilfinningu fyrir fáguðu yfirbragði.

Myndefnin voru ætluð til að upphefja eigandann, Katrínu miklu.

Þau sýna fínlegt ljóðrænt yfirbragð og tilfinningu fyrir geislandi samhljómi lífsins. Keisaraynjunni er lýst í myndum hinna ýmsu verndargyðja listanna.

Greinilega hafa verið gefnar sérstakar leiðbeiningar varðandi ákveðna þætti skreytingarinnar þegar vagninn var pantaður.

Nafn listamannsins sem málaði verkið er því miður enn óþekkt.

Skreytingar vagnsins fela einnig í sér skraut úr gylltu bronsi í formi vasa og steyptan útskorna kanta úr þistilblöðum sem festur er við efri hluta yfirbyggingarinnar.

Eitt fótapallanna er með fíngerðu, steyptu og útskornu bronsskrauti í lágmynd meðfram brúninni. Bronsbeislin á ólunum og handföng yfirbyggingarinnar eru fallega hlutfallað.

Vagninn er búinn því sem þá voru nýjustu tæknilausnir. Hann er með lóðréttum og láréttum fjaðrablöðum og stöng á hvorri hlið yfirbyggingarinnar.

Vagninn var smíðaður af hinum virta vagnasmið og hæfileikaríka listamanni Johan Coenrad Buckendal eftir hans eigin hönnun.

Frumdrög hönnunarinnar hafa varðveist.

Samningar og bréfaskipti sýna að hann hannaði bæði fyrir eigin verk og fyrir aðra vagnasmiði.

Katrín mikla notaði þennan vagn við mikilvæg hátíðleg tækifæri.

Samkvæmt frásögnum samtímamanna var hann svo fallegur að hann skar sig úr meðal fylgdarvagnanna, stóru, þungu gylltu vagnanna, léttu coupé-vagnanna og hinna „mjög blævængslegu“ farartækja í opinberum skrúðgöngum.

Heimild: https://www.kreml.ru/en-Us/

Þýðendur: Friðrik Kjartansso og erlendur.is (Málstaður)

Skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...

Berliner frá París 1763 #10Berliner frá París 1763 #10

Frikki 0 Comments

Hversdagsútréttingavagn Katrínar miklu!

Þessi fjögurra sæta vagn geislar af yndislegri fágun.

Lítil yfirbygging (hlutfallslega), sporöskjulaga í neðri hlutanum, hefur rólegar línur og fínleg hlutföll sem eru enn frekar undirstrikuð af mýkt hins gyllta útskurðar.

Breið rönd strangra rúmfræðilegra skreytinga umhverfis efri brún vagnyfirbyggingarinnar skapar léttleika í útlitinu.

Hinn skýri og rólegi útskurður inniheldur lauf, fléttur, hringlaga skraut, fornaldarlegar blómaskreytingar og smágerð líkneski.

Vagninn byggir á taktföstum endurtekningum sama mynsturs.

Samhverfa ræður ríkjum í skreytingunum.

Útskurðurinn er fíngerður og blúndulíkur, unninn af mikilli færni.

Málverkið með sínum fágaða litaskala er í samræmi við hinn vandaða útskurð.

Málverk með goðsögulegum þemum, eitt af aðalatriðum í listrænu yfirbragði vagnsins, þekur nánast alla yfirbygginguna.

Blómstrandi og blíð náttúra myndar yndislegan landslagsbakgrunn.

Málverkið sýnir þroskaða færni og fínlega hönd listamannsins, en nafn hans er enn óþekkt.

Einnig er mikið notað af bronsi í skreytingunum.

Meðfram þakbrúninni eru bronsskreytingar í formi knippis af stilkum og útskornir bronsborði/renningur.

Þótt þær séu undirskipaðar heildarsamsetningunni eru þær gerðar í lágmynd, fínlega unnar og skartgripalíkar.

Perlumóðursskraut, sem myndar hringlaga skrautmyndir, er notað í listrænum skreytingum fram- og bakhliða og hurða.

Gluggarnir og hurðirnar innihalda vel fægða glerplötu með vandlega slípuðum fleti.

Vandlega unnin litasamsetning innréttingarinnar og skjaldarmerkisins samanstendur af gullsaumi í upphleyptum saumi (á hliðunum inni í vagninum), frönskum köntum og skúfum ásamt rauðu flaueli.

Undirvagninn er skreyttur með upphleyptu skrauti og er, ásamt grindinni og hjólunum, þétt gylltur þannig að hægt er að sjá hinar fágætu útlínur hins glitrandi gullvagns langt að.

Skrá frá 19. öld í vopnabúrsskjalasafninu hefur hjálpað til við að staðfesta að upphaflega var allur undirvagninn og hjólin gyllt.

Hjólin fengu sitt núverandi útlit (máluð rauð) þegar vagninn var gerður upp 1881.

Við smíði vagnsins notaði franski meistarinn Breighteil nýjustu tækniframfarir síns tíma, nánar tiltekið lagskiptar (fjaðrablöð) hálfmánalagaðar fjaðrir, stöng á hvorri hlið vagnsins sem dró verulega úr höggum og veltingi, og útitröppu.

Vagninn var pantaður fyrir Katrínu miklu frá Breighteil 1763 og fluttur til Rússlands af verslunarumboðsmanni 1765.

Vitað er að þetta var uppáhaldsferðavagn Katrínar og hún notaði hann til daglegra útréttinga.

Heimild: www.kreml.ru/en-Us/

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Gæsivagn frá París 1754 #9Gæsivagn frá París 1754 #9

Frikki 0 Comments

Þessi glæsilegi episkíi-vagn var gefið Elísabetu Petrovna keisaraynju af Kirill Razumovskíj árið 1754.

Kirill Razumovskíj, bróðir Alexeys Razumovskíjs sem var í miklu uppáhaldi hjá keisaraynjunni, naut verndar hennar.

Hann hlaut greifatitil árið 1744, varð síðan forseti Vísindaakademíunnar í Sankti Pétursborg árið 1746 og var skipaður hershöfðingi Úkraínu árið 1750.

Vagninn er fjögurra sæta.

Yfirbyggingin mjókkar niður á við og neðri hluti fram- og hliðanna er sveigður.

Það eru fimm gluggar á framhlið- og hliðum.

Gluggarnir og efri hluti hurðanna með myndskreyttu efri hlutanum innihalda rúðugler.

Hurðirnar eru staðsettar lágt.

Eitt samanbrjótanlega og útdraganlegt þrepið er inni í vagninum.

Vagninn er glæsilegur og hulinn gyllingu og er eðlilega talinn eitt besta dæmið um farartæki í rókókóstíl, sem stendur enn í heilu lagi til handa heiminum.

Hópur viðurkenndra franskra meistara vann að sköpun þessa epíska farartækis.

Hönnun hins stórbrotna forms vagnsins er unnin af franska arkitektinum Nicolas Pineau.

Á grundvelli þess smíðaði meistarinn Drillerosse vagninn og skreytti hann með glæsilegum gylltum útskurði.

Málverk á spjöldunum voru gerð af hinum fræga franska listamanni François Boucher.

Við hönnun þessa einstaka vagns leitaðist Nicholas Pineau við að gefa honum ekki aðeins íburð, heldur einnig hátíðlega reisn „sem hæfir keisaraynju víðfeðms ríkis“.

Hann stækkaði vagninn eins mikið og mögulegt var og lagði sérstaka áherslu á áhrifaríkan skrautbúnað þar sem gylltar tréútskurðar-skreytingar með óvenjulega ríkulegri mótun eru ráðandi þáttur.

Hönnun hans var framkvæmd af hinum frábæra vagnsmið og skreytingameistara A. Drillerosse, sem reyndist vera afburðameistari á mörgum sviðum lista.

Stóru ósamhverfu skrautsveigirnir, skeljarnar og blómin, sem sýna óþrjótandi ímyndunarafl meistarans í skreytingunum, lúta heildarsamsetningunni.

Þær skringilega bognu línur minna á öldutoppa.

Skrautsveigirnir, skeljarnar og mjúkt sveigðir blómastilkarnir, sem raðast í takt og mynda eina heild, falla vel að útlínum vagnhússins og gefa því fullkomið þrívíddaryfirbragð.

Allir burðarhlutar eru skreyttir með skurðlist: stólparnir á veggjamótunum, gluggaumgjarðirnar og dyrakarmarnir. Djúpur útskurðurinn er gylltur.

Ríkulegasti útskurðurinn er á efri hluta vagnhússins, og þökk sé því má njóta djúps og upphleipts útskurðarins frá öllum sjónarhornum.

Víðáttumikið yfirborð fram- og afturhluta undirvagnsins og dráttarskaftsins er skreytt með upphleyptu mynstri af stórum skrautbogum.

Gyllti útskurðurinn á hjólunum sker sig skýrt úr á móti hinum rauða bakgrunni.

Meistarinn valdi hlyn sem efni í útskorna skrautið og nýtti sér kænsku mýkt þess og groppu til að skapa flókið plastískt mynstur sem virðist nánast mótað.

Hér er kunnátta útskurðarmeistaranna augljós, því hlynur er erfiður í vinnslu og minnstu mistök í hreyfingum skilja eftir sig för.

Einn útskurðarhlutinn ber merkið „A’Drillerosse“, sem er nafn meistarans sem smíðaði vagninn.

Brons gegnir mikilvægu hlutverki í skreytingunum.

Sérstaklega áhugaverðar eru bronsrelíefplöturnar sem þekja uppspretturnar með myndum af englum að leika sér í bylgjum og blómum.

Englalíkneskin eru mjög lífleg og alls ekki heft eða hefðbundin, á meðan blómin eru unnin í miklum smáatriðum. Bronsskreytingarnar mynda aðskildar samsetningar og falla vel að heildarútlitinu.

Ástæða er til að ætla að þær hafi verið gerðar í verkstæði hins fræga gyllara og silfursmiðs, Philippe Caffieri, myndhöggvara Loðvíks XV. Frakklandskonungs.

Mjúkur, öldulaga taktur bronsins og tréskurðarins sameinast rókókó-eðli málverksins, sem er eftir François Boucher.

Hvert spjald á hliðum og hurðum minnir á málað spjald í íburðarmiklum rókókó-ramma.

Málverkið með goðsögulegum viðfangsefnum einkennist af ósamhverfum, mjúkum línum, gnægð smáatriða, daðurkenndri yndisþokka í hreyfingum englanna og fínlegum litasamsetningum.

Tjáningarríkar fígúrur englanna virðast geisla af mildu ljósi sem gerir alla samsetninguna hlýja og gleðiríka. Litaskalinn samanstendur aðallega af fölum bláum og bleikum tónum.

Þessir mildu pastellitir gefa vagninum sérstaka fágun.

Fallegt upphleypt gullsaumsmynstur prýðir innra rauðfjólubláa flauelsáklæðið og skjaldarmerkið.

Vagninn er búinn nýjustu tæknilausnum, nánar tiltekið fjöðrum, þróuðum öxulliðum og svanshálsi, auk þess sem hann er með sæti fyrir kúskinn.

Vagninn ber einkenni rókókóstílsins, þótt einkenni nýs stíls, klassíkur, hafi byrjað að birtast í skreytingum Parísarvagna frá þessum tíma.

Form þeirra var rólegra og útskurðurinn fíngerðari.

Hugsanlegt er að vagninn hafi verið skreyttur í rókókóstíl samkvæmt fyrirmælum frá rússneskum viðskiptavini, því þessi stíll var að verða hátískutíska í Rússlandi.

Heimild: https://www.kreml.ru/en-Us/

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skáði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Glæsivagn frá París 1757 #7Glæsivagn frá París 1757 #7

Frikki 0 Comments

Þetta glæsiökutæki var gefið Elísabetu Petrovna keisaraynju af Kirill Razumovskíj árið 1754.

Kirill Razumovskíj, bróðir Alexeys Razumovskíj sem var í miklu uppáhaldi hjá keisaraynjunni, naut verndar hennar.

Hann hlaut greifatitil árið 1744, varð síðan forseti Vísindaakademíunnar í Sankti Pétursborg árið 1746 og var skipaður herforingi Úkraínu árið 1750.

Vagninn er fjögurra sæta.

Yfirbyggingin mjókkar niður á við og neðri hluti fram- og afturhliðanna er sveigður.

Það eru fimm gluggar á fram- og afturhliðum. Gluggarnir og efri hluti hurðanna með myndskreyttu efra hlutanum innihalda rúðugler.

Hurðirnar eru lágar og samanbrjótanlega þrepið ganga inn í vagninn.

Glæsilegur og gylltur vagn er eðlilega talinn eitt besta dæmið um farartæki í rókókóstíl, sem stendur enn ósigraður í heiminum.

Hópur viðurkenndra franskra meistara vann að sköpun þessa óvenjulega farartækis.

Hönnun hins stórbrotna forms vagnsins er unnin af franska arkitektinum Nicolas Pineau.

Á grundvelli þess smíðaði meistarinn Drillerosse vagninn og skreytti hann með glæsilegum gylltum útskurði.

Málverk á spjöldum voru gerð af hinum fræga franska listamanni François Boucher.

Við hönnun þessa einstaka vagns leitaðist Nicholas Pineau við að gefa honum ekki aðeins íburð, heldur einnig hátíðlega reisn „sem hæfir keisaraynju víðfeðms ríkis“.

Hann stækkaði vagninn eins mikið og mögulegt var og lagði sérstaka áherslu á áhrifaríka skreytingu þar sem gylltar tréútskurðarskreytingar með óvenjulega ríkulegri mótun eru ráðandi þáttur.

Hönnun hans var framkvæmd af hinum frábæra vagnsmið og skreytingameistara A.

Drillerosse, sem reyndist vera afburðameistari á mörgum sviðum lista.

Stóru ósamhverfu skrautsveigirnir, skeljarnar og blómin, sem sýna óþrjótandi ímyndunarafl meistarans í skreytingunum, lúta heildarsamsetningunni.

Þeirra skringilega sveigðu línur minna á öldutoppa. Taktfast raðaðir skrautsveigirnir, skeljarnar og mjúklega sveigðir blómastilkarnir, sem mynda eina heild, falla vel að útlínum vagnhússins og gefa því fullkomið þrívíddaryfirbragð.

Allir burðarhlutar eru skreyttir með skurðlist: stólparnir á veggjamótunum, gluggaumgjarðirnar og dyrakarmarnir.

Djúpa skurðlistin er gyllt, en grinnri og fínni skurðlistin er varla sjáanleg. Ríkulegasta skurðlistin er á efri hluta vagnhússins, og þökk sé því má njóta háháu skurðlistarinnar frá öllum sjónarhornum.

Víðáttumikið yfirborð fram- og afturhluta undirvagnsins og dráttarskaftsins er skreytt með upphleyptu mynstri af stórum skrautbogum.

Gyllta útskurðurinn á hjólunum sker sig skýrt úr á móti hinum rauða bakgrunni.

Meistarinn valdi hlynvið sem efni í útskorna skrautið og nýtti sér á kænsku mýkt hans til að skapa flókið plastískt mynstur sem virðist nánast mótað.

Hér er kunnátta útskurðarmeistaranna augljós, því hlynviður er erfiður í vinnslu og minnsta mistök í hreyfingum skilja eftir sig för.

Einn útskurðarhlutinn ber merkið

A’Drillerosse,

sem er nafn meistarans sem smíðaði vagninn.

Brons gegnir mikilvægu hlutverki í skreytingunum.

Sérstaklega áhugaverðar eru bronsrelíef plöturnar sem þekja uppspretturnar með myndum af englum að leika sér í bylgjum og blómum.

Englarnir eru mjög líflegir og alls ekki heftir eða hefðbundnir, á meðan blómin eru unnin í mikilli smáatriðavinnu.

Bronsskreytingarnar mynda aðskildar samsetningar og falla vel að heildarútlitinu.

Ástæða er til að ætla að þær hafi verið gerðar í verkstæði hins fræga gyllara og silfursmiðs, Philippe Caffieri, myndhöggvara Loðvíks XV. Frakklandskonungs.

Mjúkur, öldulaga taktur bronsins og tréskurðarins sameinast rókókó-eðli málverksins, sem er eftir François Boucher.

Hvert spjald á hliðum og hurðum minnir á málað spjald í íburðarmiklum rókókó-ramma.

Málverkið með goðsögulegum viðfangsefnum einkennist af ósamhverfum, mjúkum línum, gnægð smáatriða, daðurkenndri yndisþokka í hreyfingum englanna og fínlegum litasamsetningum.

Tjáningarríkar fígúrur englanna virðast geisla af mildu ljósi sem gerir alla samsetninguna hlýja og gleðiríka. Litaskalinn samanstendur aðallega af fölum bláum og bleikum tónum.

Þessir mildu pastellitir gefa vagninum sérstaka fágun. Fallegt upphleypt gullsaumsmynstur prýðir innra rautt flauelsbólstrið og skjaldarmerkið.

Vagninn er búinn nýjustu tæknilausnum, nánar tiltekið fjöðrum, þróuðum öxulliðum og svanshálsi, auk þess sem hann er með sæti fyrir ökumanninn.

Vagninn ber einkenni rókókóstílsins, þótt einkenni nýs stíls, klassíkur, hafi byrjað að birtast í skreytingum Parísarvagna frá þessum tíma.

Form þeirra var rólegra og útskurðurinn fíngerðari.

Hugsanlegt er að vagninn hafi verið skreyttur í rókókóstíl samkvæmt fyrirmælum frá rússneskum viðskiptavini, því þessi stíll var að verða hátískutíska í Rússlandi.

Heimild: https://www.kreml.ru/en-Us/

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skáði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Coupé Berlin 1746 #6Coupé Berlin 1746 #6

Frikki 0 Comments

Tveggja sæta vagninn var smíðaður árið 1746 í Berlín og gefinn Elísabetu Petrovna keisaraynju af Friðriki II. konungi.

Þar sem Prússakonungur stundaði virka innrásarstefnu gæti hann hafa sent þetta farartæki til rússnesku keisaraynjunnar til að öðlast stuðning hennar.

Jafnvel þótt þetta hafi verið raunverulegur ásetningur konungsins hafði gjöfin ekki þau áhrif sem vonast var eftir.

Þegar sjö ára stríðið hófst árið 1756 gengu Rússland og Prússland í andstæð hernaðarbandalög.

Þessi glæsilegi vagn, sem sannarlega telst meðal bestu sýnishorna af skrautútskurði 18. aldar, er verk hins fræga handverksmanns Johann Hoppenhaupt.

Einkennandi stíll meistarans, með stórkostlegum útbreiddum pálmatrjám og knippi af oddhvössum laufblöðum, er ríkjandi í skreytingunum.

Hliðar farþegarýmisins eru prýddar með skjaldarmerkjum rússneska ríkisins, skreyttum með gerfidemantssteinum.

Kopargerð kóróna prýðir topp vagnsins.

Vagninn er afar lifandi af tjáningu.

Rókókóeinkenni eru greinilega sjáanleg í formi hans og skreytingum.

Yfirbyggingin mjókkar niður á við og neðri hluti bakhliðarinnar sveigist á fallegan hátt.

Það eru þrír gluggar á framhlið og hliðarveggjum.

Gluggarnir og efri helmingur hurðanna með myndskreyttu efri hlutanum innihalda rúðugler.

Útskurðurinn skipar veglegan sess í heildarsamsetningunni á skreytingum vagnsins, í samræmi við smíðaatriðin og undirstrikar hann fallegar línur yfirbyggingarinnar og einstakra hluta, mjúklega sveigðar brúnir, hliðarsamskeytingar og glugga- og dyrakarma.

Gluggakarmarnir eru útskornir á afar fínlegan hátt.

Djúpur útskurður breytist stundum í fullmótaðan skúlptúr.

Hinar kraftmiklu, léttu blómaskreytingar og skeljar, hinar skrautlegu, gylltu skrautlínur og útskorna grindverkið með fuglum falla vel að höggmyndum af goðsagnakenndum sjávarverum sem virðast spretta út úr blómvöndunum og stóru, samfléttuðu laufaskrauti.

Fjölbreytt mynstur útskurðarins skapar lifandi samspil ljóss og skugga og dregur fram þrívíða tjáningu mynstursins.

Fíngerð útskorin mynstur þekja tæknilegu smáatriðin, öxulliðinn, stöngina undir yfirbyggingunni, skaftið, hjólin og bakhlið undirvagnsins.

Á framhlið undirvagnsins fléttast djúpskornar myndir og fíngerð rókókó-skreyting saman við tréskurð.

Útskurðarmaðurinn hefur sýnt óvenjulega færni í listrænni meðferð sinni á vagninum.

Höggmyndaatriðin eru afar fínlega mótuð.

Þau sýna einstaka tilfinningu fyrir efninu. Skreytingarnar á þessum vagni eru meðal bestu sýnishorna af skrautskreytingum frá þessum tíma.

Efri hluti afturhliðarinnar er bólstraður með efni í dempuðum rauðum lit.

Líkt og innri bólstrunin og skjaldarmerkið er þetta útsaumað með gullþræði í stóru, háu rókókó-mynstri.

Þessi coupé var verk hins fræga þýska vagnasmiðs, skreytingameistara og útskurðarlistamanns, Johann Michael Hoppenhaupt.

Nokkrar teikningar hans, sem og koparstunga, hafa varðveist.

Áhugavert laufmótíf, líkt og laufgað pálmatré eða blómavendir með stórum oddmynduðum laufblöðum í mjög djúpupphleyptu formi, gegnir mikilvægu hlutverki í skreytingum kerrunnar.

Þetta mótíf má einnig finna í tónleikasalnum í San Souci-höllinni í Potsdam, útskornar skreytingar sem einnig voru hannaðar af J.M. Hoppenhaupt um miðja 18. öld.

Við smíði þessa einstaka vagns sem gjöf til svo tignarlegs einstaklings sem keisaraynja Rússlands var, lagði meistarinn greinilega allt sitt og sköpunargáfu í hann.

Ef marka má teikningarnar voru gerðar nokkrar breytingar á upprunalegu hugmyndinni.

Staðfestingu á því að vagninn hafi verið gjöf frá Friðriki II til keisaraynju Elísabetar Petrovna er að finna í skýrslum utanríkismálanefndarinnar frá árinu 1746.

Vagninn var notaður við krýningar allt fram á 18. og 19. öld.

Á 19. öld fengu hurðirnar bronsmedalíur með rússneska skjaldarmerkinu skreyttar með glitrandi hvítum kristöllum.

Skjöl úr skjalasafni Vopnabúrsins segja okkur að hurðir og hliðar vagnsins hafi upphaflega verið skreyttar með máluðum sveitamyndum.

Árið 1883 voru þau gyllt og prýdd þessum medalíum. Málverkið á veggjunum og hurðunum kom fram á sama tíma.

Heimild: https://www.kreml.ru/en-Us

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Coupé Vín 1741-1742 #5Coupé Vín 1741-1742 #5

Frikki 0 Comments

Skreyttur með gylltum tréskurði

Þessi fíni gyllti vagn af upprunninni í Vín er sannarlega meistaraverk í listaarfleið heimsins.

Tæknilegar útfærslur hans og listræn meðhöndlun eru einkennandi fyrir hátíðarvagna frá fimmta áratug 18. aldar.

Vagninn er tveggja sæta.

Yfirbyggingin mjókkar niður á við og neðri hluti afturhliðarinnar sveigist á fallegan hátt.

Það eru þrír gluggar á framan- og hliðum.

Gluggarnir og efri helmingur hurðanna með myndskreyttu efri hlutanum innihalda rúðugler.

Vagninn hefur fallegar útlínur. Hann er skreyttur með gylltum tréskurði í hinum óviðjafnanlega Rókókó-stíl.

Hin órólega og fremur ríkulega útskornu нерфе (gúmíi) gefur yfirbyggingunni sérstakt yfirbragð fágunar og inniheldur nokkrar fíngerðar útskornar skreytingar og flóknar djúpskornar myndir sem stundum innihalda skúlptúra í heild sinni.

Laufmótíf, skrýtnar skrollur (skrolls) og undarlega sveigðar skeljar blandast vel við höggmyndirnar í formi leikandi engla og hálfnakinna karlkyns- og kvenkynstáknmynda.

Hinar myndirnar sýna mótíf úr klassískri goðafræði, táknrænar fígúrur og sögulega atburði fortíðarinnar.

Útskurðurinn þekur alla framhlið undirvagnsins óháð gerð hans.

Þéttar raðir af „uppstígandi“ hringsnúnum skrautrollum vefjast um grindina og öxulliðinn.

Táknrænu fígúrurnar í laufmynstrinu hafa göfugt, þótt nokkuð stíft, fágað form og hreinleika í línum.

Útskurðarskreytingin á bakhlið undirvagnsins byggir á algjörum skorti á beinum línum í uppbyggingu sinni.

Stóru skrautskriftirnar og englarnir eru frjálslega raðað um alla grindina.

Hjól vagnsins eru máluð græn og þakin gylltu upphleyptu skrauti.

Mikilvægur þáttur í listrænu útliti vagnsins er bronsskrautið.

Þykkar gylltar og vel útskornar prófílplötur sem hylja fjaðrirnar, og skreyttu vasarnir og naglarnir með kringlóttum mynstruðum höfðum á þakinu.

Nauðsynleg smáatriði, eins og beislið og sylgjurnar og handföngin sem eru mótuð eins og rokókóskraut eða fléttuð með raunverulegum greinum, eru einnig úr gylltum bronsi.

Litasamsetning vagnsins fellur vel að græna flauelinu inni í yfirbyggingunni og á skjaldarmerkinu.

Hið að nokkru óhóflegi skraut og auðgi skreytiformanna, sem venjulega finnast ekki í verkum vagnasmiða frá Vín frá þessu tímabili, má skýra með þeirri staðreynd að vagninn var pantaður fyrir krýningu Elizavetu Petrovnu.

1744 gerði listamaðurinn Grigory Kachalov stungumynd „Keisaraynja kemur inn í Kreml fyrir krýningu“ sem staðfesti að Copé-vagninn hefði tekið þátt í krýningarskrúðgöngunni.

Heimild: https://www.kreml.ru/

Þýðing: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Coupé Vín 1740 #4Coupé Vín 1740 #4

Frikki 0 Comments

Þessi tveggja sæta vagn er glæsilegt dæmi um hátíðarvagna og áhafnarúrval rússnesku keisaraynjunnar Elizavetu Petrovnu.

Slíkir vagnar voru ávallt pantaðir frá bestu evrópsku meisturunum.

Vagninn er með lameneraðar (samlímdar) fjaðrir, öxulás og trönuháls.

Eins og í öðrum svipuðum vögnum úr safni Vopnabúrsins eru þröskuldarnir í vagninum lágir (lágt uppstig) og niðurfellanleg þrepin eru inni í vagninum.

Yfirbyggingin mjókkar niður og neðri hluti bakhliðarinnar sveigist mjúklega. Það eru þrír gluggar á framhlið og hliðum.

Gluggarnir og efri helmingur hurðanna með myndskreyttum efri hluta með rúðugleri.

Útskorið skraut skipar veglegan sess í heildarsamsetningunni, á listrænu útliti vagnsins.

Samskeyti hliðanna eru þakin gylltum útskurði sem undirstrikar fínlegar línur yfirbyggingarinnar.

Þungt gylltar laufmyndir og rokókóskraut, skrautlegir rollur (uppvafin handrit) og málrænar samsetningar blómavendir málaðir í pastellitum vefja sig um kranslistann, hurðina og gluggakarmana og alla hluta fram- og afturhluta undirvagnsins.

Útskurðurinn er afar mótandi og kröftugur.

Tákrænu fígúrurnar sem prýða fram- og afturhluta undirvagnsins sýna mikla fagmennsku og fínlega, mjúka mótun.

Allt úsar af yndislegum rókókóstíl með ákveðinni fágun sem meistararnir í Vín bættu við.

Hliðar og hurðir yfirbyggingarinnar eru skreyttar með málverkum af goðsögulegum viðfangsefnum – vatnadísum, sjávarguðum og ástarguðum í gullgrænum litbrigðum.

Bólstrunin um borð og skjaldarmerki eru úr hvítu frönsku upphleyptu flaueli með bláum og rauðum blómum.

Mynstrið fellur vel að útskornu skrautinu og litir þess falla vel að heildarlitatónum vagnsins.

Hjólin eru máluð græn.

Ákveðinn agi í formi, skortur á óhóflegum skreytingum og kænleg samsetning upphleyptra mynstra með fíngerðum skrautmyndum af grafískum toga eru allt einkenni þessa fallega coupé-vagns sem vitnar um háþroskað listrænt stig ökutækja frá Vín á þessum tíma.

Vagninn var smíðaður í Vínarborg árið 1740 fyrir Elizavetu, dóttur Péturs mikla, samkvæmt pöntun frá rússneska hirðinum.

Heimild: www.kreml.ru/en

Þýðing: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Coupé Berlin 1740 #3Coupé Berlin 1740 #3

Frikki 0 Comments

Elísabet Petrovna keisaraynja hafði vagninn til afnota

Vagninn er tveggja sæta.

Yfirbyggingin mjókkar niður á við og neðri hluti afturhliðarinnar er sveigður.

Fimm gluggarammar og efri helmingur hurðanna með myndskreytingu og plötugleri.

Hurðarþröskuldurinn er lágur og auðvelt að stíga upp í vagninn.

Listræn meðhöndlun vagnsins endurspeglar greinilega smekk fyrir fágun og léttleika sem einkennir rókókóstílinn.

Þetta er sérstaklega áberandi í hinum ríkulegu og fjölbreyttu skrauttréútskurði.

Gylltur skurður, gerður bæði í háum og lágum upphleypingum, er ríkulegur á kransalistanum, veggjasamskeytum, gluggaumgjörðum og dyrakörmum.

Skreytingin samanstendur af kerabum¹, fuglum, skjaldarmerkjum, skrautrenningum og laufmynstrum sem mynda fínleg og glæsileg mynstur, auk vinsælasta skrautmótífs rókókóstílsins, nánar tiltekið stíliseraðu skeljarinnar eða

rocaille

sem gaf stílnum nafn sitt.

Útskornu skrautverkin eru nokkuð yfirlestuð og meðferð skrautmyndanna örlítið dönnuð.

Samsetningin inniheldur höggmyndamótív sem virðast vaxa út úr skringilega samfléttuðu grasi eða breytast í akanthuslauf² og sniglana efst á súlum (volutes)³.

Fágun vagnsins er undirstrikuð með málningu í pastelljósum bláum og bleikum tónum sem einkenna rókókóstílinn.

Hver spjaldhluti minnir á mikið skreytta fulningasamstæðu (dessus-de-porte)⁴, í útskornum römmum.

Þeir sýna goðsögulegar senur, flestar tengdar Apolló.

Listræn meðhöndlun vagnsins felur í sér bronsskraut sem er unnið af mikilli nákvæmni.

Bronsplöturnar sem hylja fjaðrirnar eru svo listilega útskornar að sjá má fínt samspil ljóss og skugga á upphleyptu yfirborðinu.

Skrautið úr stórum og litlum nöglum á þakinu fellur vel að heildarútlitinu.

Fram- og afturhluti undirvagnsins er þétt þakinn gylltum tréskurði í formi handritauppvafninga (scrolls) og rókókóstíls í smágerðu mynstri.

Undir kúsksætinu á vagngrindinni (rocker) er áhrifarík kringlótt höggmynd í formi vandlega mótaðra táknrænna karlkyns fígúra.

Hjólin eru máluð bleik og að hluta til þakin útskornum gyllingunum í lágmynd.

Innri bólstrunin og skjaldarmerkið á kúsksætinu eru úr aðlaðandi appelsínugulu flaueli með upphleyptu mynstri.

Litur þess fellur vel að heildarútliti vagnins.

Vængirnir á skjaldarmerkinu eru listilega útsaumaðir með gullþræði og skreyttir blómum, skeljaformum og frjálslega bugðóttum stofni í miðjunni.

Vagninn er búinn endurbættu beygjukerfi og fjöðrun, og eðli skreytinganna bendir til þess að hann sé upprunninn í Berlín.

Í 18. aldar færslubók frá skrifstofu hirðar hesthúsanna eru upplýsingar um að vagninn hafi verið smíðaður í Berlín árið 1740 fyrir Elísabetu Petrovna keisaraynju og fluttur til Rússlands í gegnum verslunarumboðsmann.

Vagninn var einnig notaður eftir 1740 í fjölmargar ferðir Elísabetar keisaraynju á valdatíma hennar, eins og sjá má á koparstungum frá þeim tíma.

↩︎
↩︎
↩︎
↩︎

Heimild: /www.kreml.ru/en

Skráning og þýðing: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Coupé í Sankti Pétursborg 1739 #2Coupé í Sankti Pétursborg 1739 #2

Frikki 0 Comments

Anna keisaraynja notaði vagninn við hátíðlegar skrúðgöngur!

Vagninn er tveggja sæta.

Yfirbyggingin mjókkar niður á við og neðri hluti afturhliðar er sveigður.

Gluggarnir og efri hluti hurðanna með myndskreyttu efri hlutanum eru með rúðugleri.

Hurðirnar eru nálægt jörðu og fótstigið er inni í vagninum.

Vagninn endurspeglar fagurfræðilegan smekk síns tíma – hann er byggður í hefðum vesturevrópskrar barokkhefðar.

Athyglin beinist að hinu afar ríkulega og lifandi skrauti.

Gylltur útskurður þekur alveg hina lítillega bognu kverklista, veggsamskeyti, gluggaumgjörð, dyrakarma og fram- og bakhlið undirvagnsins.

Barokkskrúðskraut og skeljar blandast vel við höggmyndina, smáatriði í formi grímna og tveggja hausa arna með afar fíngerðum laufskurði sem minnir á útskornu mynstrin á mörgum rússneskum myndaarfleifðum frá 17. öld.

Þjóðleg einkenni birtast í óvenjulegri túlkun á sumum skrauthlutum barokksins.

Þrátt fyrir ákveðinn aga er útsurðurinn og skrautið létt og glæsilegt.

Hér sameinast lifandi ímyndunarafl listamannsins sem hannaði skreytingarnar og færni handverksmanna sem skáru þær út með næmu innsæi fyrir mótunarmöguleikum.

Skrautmynduðu rammarnir á bolnum innihalda spjöld skreytt með málverkum af leikandi kerúbum, hafmeyjum, grímum, skjaldarmerkjum og blómaskreytingum.

Skreytingarnar eru útfærðar í gulleitum og grænum litbrigðum og gegna mikilvægu hlutverki í heildarskreytingu vagnsins ásamt bronsmunstrunum.

Vagnasmiðirnir nýttu sér nokkur ný einkenni, þannig er efri hluti afturhliðarinnar, sem er bólstruð með terrakottalituðu flaueli, þakinn glæsilegum upphleyptum bronsmedalíum í formi skelja og skrúðblaða.

Plöturnar í fjöðrunum, handföngin og sylgjurnar eru einnig úr bronsi, sem og skrautmunir á þakinu, sem er skreytt með vösum og litlum nöglum með upphleyptum myndskreyttum höfðum.

Val á terrakottaflaueli fyrir innri bólstrun vagnsins og toppurinn sýnir mikla listræna smekkvísi.

Vagninn er búinn helstu tæknilegu eiginleikum þess tíma.

Hann er með fjöðrum og öxulás.

Sú viðtekna skoðun að vagn þessi sé verk Okhta-meistara 1 í þjónustu flotamálastofnunarinnar er ekki staðfest í skjalasöfnum.

Í 18. aldar skrá hirðhesthúsakansellísins er að finna upplýsingar um að þetta ökutæki hafi verið smíðað í hesthúsagarði Sankti Pétursborgar árið 1739.

Það var notað við hátíðlegar skrúðgöngur Önnu keisaraynju.

Heimild: https://www.kreml.ru/

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Sleði Elizavetaniu Petrovaniu, keisaraynju af RússlandiSleði Elizavetaniu Petrovaniu, keisaraynju af Rússlandi

Frikki 0 Comments

Anna Ioannovia keisaraynja átti hestasleðann á undan!

Hestasleðinn hefur mörg sæti og er á meiðum.

Hann er með fjórum hurðum og tíu gluggum.

Gluggar og efri helmingur hurða með mynduðum topphluta innihalda mjóar glerrúður sem eru tengdar saman með viðarröndum.

Yfirbyggingin, sem mjókkar niður, er nokkuð stór og samsvarar sér ágætlega.

Hér finnum við að minnsta kosti í sama mæli hina dæmigerðu barokkhilli í aðlaðandi skuggamynd.

Fyrir mikið notað farartæki sem ætlað var til lengri ferða á veturna er innréttingin nokkuð glæsileg og svipmikil.

Sleðavagninn er prýddur gylltum lágmyndarútskurði og skúlptúrum útfærðum á þann hátt og tækni sem minnir á síðasta fjórðung 17. aldar.

Þakbrúnarlistinn og veggsamskeyti yfirbyggingarinnar eru rammað inn með mjóum spronsum og útskornum laufmyndum.

Gluggar og hurðaumbúnaðurinn eru örlítið bogadregnir og með fallegum línum.

hliðarnar eru málaðir brúnir og skreyttir skrautmálverkum sem sýna eiginkenni ríkisvaldsins.

Þakið er krýnt með balusterum og meiðarnir eru skreyttir stórum myndum af sjávardýrum útskornum í við.

Hestasleðinn tekur allt að tíu manns í sæti. Inn af eru bekkir og langt borð. Sérstakir ofnar voru notaðir til að hita rýmið.

Þessi sleði er sýndur á 18. aldar útskurði Elizavetu Petrovnu keisaraynju sem gekk inn í Moskvu til krýningar hennar árið 1742.

Það er athyglisvert að ferðin frá Sankti Pétursborg til Moskvu tók þrjá daga. Þeir ferðuðust aðeins á daginn og hvíldu sig á nóttunni.

Ítarleg rannsókn á sleðanum hefur leitt í ljós að hann var smíðaður í Moskvu 1732, en ekki í Sankti Pétursborg 1742 eins og fram kemur í sérfræðibókmenntum frá því snemma á 19. öld og síðar.

Við höfum einnig fundið nafn þess sem smíðaði þennan einstaka vagn. Það var hinn þekkti franski meistari Jean Michel, sem kom til Rússlands árið 1716.

Sleðinn átti ekki aðeins Elizaveta Petrovnu keisara heldur einnig forvera hennar í rússneska hásætinu, Önnu Ioannovinu keisaraynju.

Heimild: Moscow Kremlin Museums: – WINTER SLEDGE-COACH

Þýðandi: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Garðvagn Keisaraynjunnar Önnu LoannovuGarðvagn Keisaraynjunnar Önnu Loannovu

Frikki 0 Comments

Tveggja sæta opinn vagninn fyrir Önnu Loannovnu keisaraynju síðan 1730 í Rússlandi.

Samsetningin, innréttingar og samanburðargreiningar á svipuðum vögnum staðfestir þessa tímagreiningu.

Það er ómögulegt að segja með vissu hvar vagninn var smíðaður.

Verkstæðin á þeim tíma voru til staðar bæði í Sankti, Pétursborg og Moskvu.

Hins vegar sanna skjölin að á árunum 1728-1732 höfðu bestu vagnsmíðameistararnir yfirgefið Sankti Pétursborg og fluttu í kjölfarið keisaraembættið til Moskvu eða annarra höfuðborga Evrópu.

Á sama tíma héldu verkstæðin í Kreml í Moskvu áfram virku starfi sínu.

Á birgðaskrá frá 1770 yfir reiðtygi og hestvagna sem varðveitt er í vagnagarðinum í Kreml er minnst á garðvagninn sem hafði verið yfirfarinn hér snemma á 18.öld sem

fyrirmynd að nýjum svipuðum útbúnaði.

Samkvæmt þessu og öðrum gögnum frá hallarhesthúsum kanslara, var þessi vagn líklega smíðaður af meisturum Kreml í Moskvu.

Vagninn er opinn fyrir tvo, ekki lokaður né með hurðum.

Farartækið geislar af Barokkoeinkennum og er glæsilegt.

Yfirbyggingin er með fínum bogalímum að ofan ásamt neðri hluta yfirbyggingarinnar.

Innréttingin er úr gullhúðuðum og sniðnum bylgjuskífum, útskornum léttarskeljum, laufblöðum og einnig málverki.

Á úthliðunum er merki rússneska ríkisins og kvenfígúra í ramma af bókrollum og kertum á grænum bakgrunni.

Af táknmyndinni að dæma er myndin Anna keisaraynja.

Sjá má tilraun í málverkinu til að miðla líkingu við fyrirmyndina.

Andlitsmyndir fóru að birtast í vagnasmíði á fyrsta fjórðungi 18. aldar.

Vagninn er ekkert sérstaklega íburðarmikill og innréttingin ekki mjög glæsileg.

Þessi dálítið óvenjulega meðferð á umgjörð keisaraveldis skýrist líklega af því að farartækið var aðeins notað til að rúnta um hallargarðinn.

Þetta kemur aftur á móti líka fram í byggingu vagnsins.

Hann er lítill og með efnismiklum og breiðum hjólum til að spilla ekki og sökkva í stíga hallargarðsins.

Útfærsla skreytingarinnar kunni að hafa verið ákveðin af þeim sem sá um vagninn.

Skjöl í vopnabúrinu staðfesta að vagninn hafi verið gerður fyrir Önnu keisaraynju í Moskvu.

Bólstrunin var endurnýjuð ekki löngu síðar en 1740.

Áklæði af grænu ullarefni var skipt út fyrir daufari lit af rauðleitu flaueli.

Þetta er einnig staðfest af eftirlifandi bútum af græna áklæðinu.

Vagninn var endurbyggður 1994. Hann hefur nú fengið sína upprunalegu mynd enn og aftur með áherslu á fágun.

Heimild: Moscow Kremlin Museums: – GARDEN OPEN CARRIAGE

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...

Tag: gull

Póstvagninn var vinsælasti ferðamátinn fyrir fólk og vörur í Bretlandi á 17. og 18. öld.

Í dag heitir þessi fjallvegur þjóðvegur 73 (SH 73)

Cobb & Co

Frásögnin á opinberum vef Nýja Sjálands! Smella!+

Saga langferðavagnanna

Cobb & Co

Lestir og vagnar

Óþægileg ferðalög

Hættuleg ferðalög

Vagnstjórar

Áfangastaðir fyrir póstvagna

Samkeppni í leigubílaakstri

Tegundir bíla

Reglugerð um hópferðabíla

Járnbrautir og vegaþjónusta þeirra

Kvenkyns bílstjórar

Versta umferðarslys Nýja-Sjálands

Lúxusrúturnar Landliner

Ferðaþjónusta

Samkeppni frá bílum og flugvélum

Reglur felldar niður

Milli borga

Fjölskyldufyrirtæki

Erlendir ferðamenn

Framleiðsla

Hagsmunasamtök

Fleiri hlekkir og vefsíður

Fleiri tillögur og heimildir

Langafi lét lífið við störf sín í slysi

Draugabæir og sögustaðir í Nevada

Texti með myndbandi

Hvað er læknis Phæton-léttvagn?

Weber-bændavagnar (Weber Farm Wagons) 1935

Auglýsing frá 1935.

Weber-kornvagninn

Ágrip sögu Weber

Mendyka hestvagnar

Klassík, glæsileiki og handverk þegar það gerist best!

Sauðfjárbúið var hornsteinn fortíðar dreifbýlisins

Mallina-býlið/stöðin

Hreyfing á Claverton-býlinu/stöðinni

Ómerktar almennar myndir af ullarflutningi

Stofnendur bæjarins voru frændfólk Winston Churchill, fyrrverandi forsetaráðherra Bretlands.

Vagninn var pantaður af greifanum Grigory Orlov sem gjöf keisaraynjunnar frá Englandi!

Katrín mikla notaði vagninn við mikilvæg hátíðleg tækifæri!

Hversdagsútréttingavagn Katrínar miklu!

Skreyttur með gylltum tréskurði

Elísabet Petrovna keisaraynja hafði vagninn til afnota

Anna keisaraynja notaði vagninn við hátíðlegar skrúðgöngur!

Anna Ioannovia keisaraynja átti hestasleðann á undan!