Tag: ræktun

Endurheimsókn í grafhýsi fornuþjóðarinnar Etrúra forna ítalska menninguEndurheimsókn í grafhýsi fornuþjóðarinnar Etrúra forna ítalska menningu

0 Comments

2 júní 2022 blog eftir Adam AH Sagnfræðing

Það er ekkert leyndarmál að einn af mínum uppáhaldsstöðum í heiminum er Toskana.

Það eru margar ástæður fyrir því, þar á meðal lífshraðinn, vínið, maturinn, fólkið og auðvitað hin fagra sveit.

Svo er það líka sagan og fornleifafræðin.

Í gegnum árin hef ég saknað Toskana sárt, sérstaklega á dimmum dögum langs, kanadísks vetrar.

Ég hef oft fundið fyrir söknuði eftir hæðunum og kýpresstrjánum sem teygja sig til himins í heimi fullum af litum og ljósi.

Þetta land hefur verið stór hluti af lífi mínu og sögusvið margra bóka minna.

Nýlega var ég svo lánsamur að geta snúið aftur til Toskana eftir tuttugu ára fjarveru og var enn og aftur minntur á hvers vegna ég elska það svona mikið.

Í þessari bloggfærslu vil ég deila með ykkur smávegis frá endurkomu minni á einn ákveðinn stað: Etrúsku gröfina í Montecalvario.

Einn af fjórum inngöngum að grafhýsi Montecalvario

Fyrir aðdáendur sögulegu fantasíubókanna Eagles and Dragons var þessi tiltekna grafhvelfing innblásturinn að grafhvelfingu Metellus-ættarinnar sem gegnir svo mikilvægu og dularfullu hlutverki í bókunum.

Þegar ég heimsótti þennan fornleifastað fyrst, falinn við afskekktan veg fyrir utan Castellina in Chianti, vissi ég strax að ég vildi nota hann í skáldsögunum.

Lítið vissi ég þá hversu mikill innblástur hann yrði!

Adam að fara inn í etrúsku gröfina í Castellina í Chianti fyrir 20 árum!

Áður en ég segi frá endurkomu minni skulum við ræða stuttlega um staðinn.

Eins og mörg ykkar vita dregur Toskana, eða öllu heldur Etrúría, nafn sitt af Etrúrum, fornþjóðinni sem bjó og ríkti þar löngu áður en Rómverjar náðu yfirráðum á Ítalíuskaganum.

Ég ætla ekki að fara nánar út í sögu Etrúra hér, en þið getið lesið alla bloggfærsluna sem ber heitið Hinir torskildu Etrúrar til að fá stutta yfirsýn yfir sögu þessarar heillandi þjóðar.

Í Toskana er fullt af fornleifasvæðum Etrúra sem hægt er að skoða, þar á meðal óteljandi grafhýsi, stór og smá.

Grafhýsið í Montecalvario er eitt þeirra.

Það er staðsett í Siena-héraði, í útjaðri Castellina in Chianti, sem er einn af helstu bæjunum á Chianti Classico-vínsvæðinu, við veginn milli Poggibonsi og Radda, en sá síðarnefndi er hjarta Chianti Classico.

Chianti Classico-svæðið með Castellina in Chianti og Montecalvario í efra vinstra horninu (samkvæmt túlkun á staðnum)

Hæðin Montecalvario er í raun nefnd eftir kristinni kapellu sem hafði verið byggð ofan á hæðinni á miðöldum og var síðasti viðkomustaðurinn á Via Crucis, eða „Krossgöngunni“, en „Hauskúpuhæðin“ var staðurinn þar sem Kristur var krossfestur, en einnig síðasti viðkomustaður pílagríma á þessari tilteknu slóð.

Kapellan er horfin núna og leifar þessarar tignarlegu grafar eru aftur sýnilegar.

Hæðin sem gröfin er undir er meira en fimmtíu metrar á breidd og fannst í raun fyrir slysni í byrjun 19. aldar.

Söguleg ljósmynd af fundi grafhýsisins í Montecalvario (úr túlkun á staðnum)

Það sem kom í ljós var glæsileg etrúsk grafhvelfing sem samanstóð af fjórum hólfum sem vísuðu í höfuðáttirnar.

Að hverju aðalgrafhólfi lá sérstakur gangur eða dromos (gríska fyrir „vegur“) og meðfram honum voru önnur, minni herbergi.

Grafirnar í suðri og vestri voru með flóknara, þriggja hólfa skipulagi.

Skipulag grafhýsisins í Montecalvario (samkvæmt túlkun á staðnum)

Fornleifafræðingar töldu að gröfin hefði þegar verið rænd þegar hún fannst, en ræningjarnir höfðu ekki tekið allt.

Þar voru dreifðir um mola úr gulli, bronsi, járni, beini og fílabeini, sem taldir eru vera úr skrínkistum eða duftkerum sem höfðu verið grafnir þar.

Auk þess fundust leifar af málmhlutum, þar á meðal hlutar úr tveimur stríðsvögnum og plötur með skreyttum lágmyndum á viðarplötum, sem einnig eru taldar vera úr vögnunum.

Endurgerður stríðsvagn með munum úr gröfinni (samkvæmt túlkun á staðnum)

Vegna gríðarlegrar stærðar grafhýsisins og vísbendinga um grafargjafir sem fornleifafundir gefa til kynna er talið að þetta kunni að hafa verið höfðingjagröf fyrir meðlimi valdaætta á þessu svæði í kringum sjöundu og sjöttu öld f.Kr.

Hvernig var það þá að snúa aftur til þessa lands, þessa staðar, eftir tuttugu ár, eftir að hafa skrifað um það og ímyndað sér það svo oft að það öðlaðist sitt eigið líf í skáldskap mínum?

Það var eins og að ganga í gegnum draum.

Við lögðum snemma af stað þennan morgun frá agriturismo-gistingunni okkar suður af Siena (þar sem fannst etrúsk gröf!) til að aka yfir skógi vaxnar hæðirnar að hinum tignarlega etrúska virkisbæ Volterra, suðvestur af San Gimignano.

Þetta var löng og falleg ökuferð um hlykkjótta vegi í gegnum toskanska landslagið, en útsýnið frá hæðum Volterra var svo sannarlega þess virði.

Ef þú ferð einhvern tímann til Toskana skaltu gera það á vorin þegar veðrið er ekki of heitt og landslagið er einstaklega grænt og alsett óteljandi skærum valmúum sem vagga fíngerðum höfðum sínum.

Útsýni frá hæðum etrúríska virkisins í Volterra

Það er heimur fullur af lífi þegar vorið lætur til sín taka í nokkrar vikur áður en allt verður þurrt og brúnt.

Frá Volterra lögðum við af stað á hlykkjóttum vegi um Chianti-héraðið, þetta ríka og frjósama land sem Flórens og Siena börðust svo hatrammlega um á miðöldum.

Þegar maður hugsar um Toskana er erfitt að hugsa ekki um öldóttar, grösugar hæðir, stíga og vegi alsetta kýprusum sem standa vörð, en þegar komið er að Chianti Classico-svæðinu mætir manni oft bratt og fjöllótt landslag þakið skógum þar sem villisvín og dádýr ráfa um, og milli hæðanna eru smærri dalir þar sem aldagamlar vínviðartegundir eru ræktaðar við hlið ólífutrjálunda.

Útsýni yfir Chianti-hæðirnar

Ég var búinn að gleyma hversu þéttskógi vaxin Toskana gat verið og gladdist við að rifja það upp þegar við ókum fram hjá hinni turnríku byggð San Gimignano í leit að Castellina in Chianti og grafhýsinu sem hafði veitt mér svo mikinn innblástur árum áður.

Þegar við ókum inn á Chianti Classico-svæðið í leit að grafhýsinu myrkvuðust himnarnir og stormur ógnaði okkur með svörtum skýjum og reiðilegum eldingum í allar áttir.

Þetta var heilmikil breyting frá heitum og sólríkum hæðum Volterra.

Frá virkisbænum Monteriggioni héldum við í norðvestur gegnum storminn til Castellina in Chianti og ókum fram hjá höfuðstöðvum víngerða sem báru nöfn sem voru okkur hlýleg og kunnugleg, jafnvel í Kanada.

Loksins, þegar stytti upp, komum við til Castellina in Chianti og leituðum að skiltum að grafhýsinu sem virtist fara fram hjá jafnvel GPS-tæki bílsins og Siri sjálfri.

Castellina in Chianti með miðaldaturninn til hægri.

Eftir að hafa farið á rangan veg og þurft að snúa við komum við loksins að litla bílastæðinu við Montecalvario-grafhýsið, sem er staðsett á hæð á móti litlum 14. aldar kastala sem bærinn dregur nafn sitt af.

Það var enginn annar á ferli þegar við lögðum bílnum og hófum stutta göngu upp veginn að inngangi grafhýsisins.

Himininn var enn dökkur á köflum og þrumukór hélt áfram að drynja í bakgrunni.

Mér fannst undarlegt að ganga upp stíginn að grafhýsinu, næstum eins og persónunni minni, Lucius Metellus Anguis, þegar hann snýr aftur til ættaróðalsins eftir margra ára fjarveru.

Gættu þín á snákum! Adam er á leið inn í grafhýsið…

Enginn skyldi þó halda að þessi upplifun í Toskana sé í líkingu við endurreisnarglæsiborgina Flórens.

Úti í sveitinni stígur maður aftur í tímann.

Fyrir utan einstakan bíl sem ók um veginn fyrir neðan heyrði ég aðeins í fjarlægum þrumum, marrinu í skónum mínum á stígnum, fuglasöng og hjartslætti.

Eins og fyrir mörgum árum velti ég aftur fyrir mér fólkinu sem byggði þessa gröf hátt uppi á hæð, um helgisiðina sem það gæti hafa framkvæmt fyrir hina látnu.

Ef maður útilokar bílahljóðin má næstum heyra grát eða bænir til guðanna berast með vindinum.

Í þetta sinn varði ég meiri tíma í að skoða og skrásetja gröfina í Montecalvario.

Ég gekk lengra inn í gröfina en ég hafði þorað áður og reyndi að hunsa þá staðreynd að þar hefðu getað leynst snákar (sem betur fer sá ég enga!).

Eitt af innri herberginu.

Þegar ég var í grafhýsinu rifjaðist upp fyrir mér skáldskapurinn sem ég hef skapað í kringum þennan stað og hann lifnaði við í huga mér eins og allt hefði raunverulega gerst þar.

Það var, að vísu, mjög undarleg tilfinning og olli mér nokkurri depurð.

En svona er það nú þegar maður heimsækir ríki hinna dauðu.

Það er sorg, þykk fortíðarþrá í loftinu og ég fann fyrir hvoru tveggja ákaft þegar ég ráfaði um grafhýsi Metellus-fjölskyldunnar úr bókunum mínum.

Stærsta innra herbergið

Eftir að hafa drukkið í mig staðinn og tekið allar þær myndir og myndskeið sem ég hafði ætlað mér var kominn tími til að yfirgefa þessa kýpresk-krýndu grafhaug.

Ég gekk til baka eftir langa stígnum og leit öðru hvoru um öxl eins og til að kveðja vin sem ég vissi ekki hvort ég myndi hitta aftur.

Þá hvarf hann sjónum og himininn létti aðeins yfir hæðum Toskana þegar við settumst aftur upp í nútímastríðsvagninn okkar til að hlykkjast í gegnum þetta forna land til Radda, næsta áfangastaðar okkar á leiðinni.

Það var gott að heimsækja gröfina í Montecalvario aftur eftir svo mörg ár og þrátt fyrir óteljandi gleðistundir í okkar dásamlegu, tíu daga dvöl í Toskana var það vissulega einn af hápunktunum að endurnýja kynnin við þennan vekjandi stað.

Þakka þér fyrir lesturinn.

Stendur efst á grafhýsinu.

Ef þér líkaði þessi færsla mælum við eindregið með að þú skoðir stuttu heimildarmyndina sem ég tók upp á fornleifasvæðinu Montecalvario.

Smelltu bara á YouTube-myndbandið hér að neðan á YouTube-rás Eagles and Dragons Publishing til að horfa á hana.

Þeir sem hafa áhuga á að byrja á metsölubókaflokknum Eagles and Dragons geta fengið fyrstu forsögubókina, „The Dragon: Genesis“, ÓKEYPIS með því að smella HÉR.

Grafhýsið í Montecalvario kemur mikið við sögu í bókinni.

Við vonum að þú njótir bókarinnar og myndbandsins, „The Etruscan Tomb of Montecalvario: A Short Tour“, hér að neðan:


Montecalvaro vagninn fannst 1904!

Heimild: Höfundur Adam AH, Sagnfræðingur

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Einstakur fornleifafundur í Króatíu – rómverskur vagn með hestum!Einstakur fornleifafundur í Króatíu – rómverskur vagn með hestum!

0 Comments

Sannarlega tilkomumikil og einstök fornleifauppgötvun í Austur-Króatíu.

Þýðing úr https://www.total-croatia-news.com/ sem er fréttamiðill í Króatíu.

chariot

Eins og Goran Rihelj/hr. Turizam skrifaði þann 16. október 2019.

Kynntu fornleifafræðingar frá Vincovci-borgarsafninu og fornleifafræðistofnun Zagreb, niðurstöður rannsókna sem þeir hafa stundað á fundarstaðnum í Stari Jankovci (Vukovar-Srijem) í gær Í Tumulus er fjörutíu metrar í þvermál og um fjörutíu metra hátt grafhýsi, stórt.

Þar hafði verið grafinn tveggja hjóla rómverskur vagn ásamt hestum.

Rannsóknir á þessu hófust upphaflega 2017 og er þetta fyrsti meiri háttar fundurinn að því marki að við höfum aldrei fundið neitt sambærilegt í Króatíu hingað til.

Sá siður að grafa undir moldarhaugum eða hrúgum var einstök leið í graftrarsiðum og tengdist aðeins ríkum fjölskyldum sem gegndu áberandi hlutverki í stjórnsýslu, félagsmálum og efnahagslífi Pannóníuhéraðs.

fornleifar

Með því að staðsetja jarðhaug meðfram mikilvægustu umferðargötu Rómaveldis, vildi aðalsfjölskyldan sýna fram á stöðu sína auðæfi sín þar sem ferðamannaleiðir tengdust Apennaskaga við Pannóní og Balkanskaga ásamt litlu Asíu.

Mikilvægust er uppgötvun rómverska vagnsins með beinagrindur dráttarhestanna spenntar fyrir vagninn.

Það er fyrsti fornleifauppgröftur í fornum grafreit með slíkum vögnum í Króatíu.

Segir safnvörður Boris Kratofil-safnsins í Vinkovci.

Gröfin hefur verið rannsökuð, segir Kratofil.

Hún er talin vera frá 3. öld eftir Krist.

Yngsta dæmið um þessa gerð útfaravenjur.

Flókið ferli hefur verið við skjalfestingu niðurstaðnanna, sem mun að lokum skila sér í enduruppstillingu á fastri sýningu Borgarsafnsins í Vinkovici.

fornleifar

Fundarstaðurinn hefur kveikt áhuga fagstétta um alla Króatíu og margir fornleifafræðingar alls staðar af landinu hafa komið til að sjá fornleifarnar í Stari Jankovci með eigin augum.

Tilkomumikill og einstakur fundur í Króatíu, þar sem í fyrsta sinn í okkar landi er þessi flókni útfararsiður frá tímum fornaldar rannsakaður og skjalfestur fornfræðilega.

Núna tekur við langur ferill uppsetningar og varðveislu sem gerir heildargreininguna á því sem fundist hefur.

Vonandi vitum við meira um fjölskylduna og meðlimi hennar sem voru grafnir á þessu svæði frá því fyrir 18.000 árum.

Við höfum líka áhuga á hestunum, það er að segja hvort ræktun þeirra fór fram á þessu svæði eða öðrum svæðum heimsveldisins.

Svo vantar fleiri svör um mikilvægi þessarar fjölskyldu.

Við munum klára þetta í samvinnu við innlendar og fjölmargar evrópskar stofnanir.

Sagði Marko Dizdar forstjóri fornleifarannsókna stofnunarinnar.

Vinkovci er elsta borg Evrópu þar sem yfirráðasvæði hennar hefur verið stöðugt í rúm 8.300 ár.

Vinkovci hefur haldið mörgum leyndarmálum sínum neðanjarðar og síðan 1982 hefur allt svæðið sem tilheyrir Vinkovci verið lýst verndað fornleifasvæði.

Minna er vitað um tvo rómverska keisara, Valens og Valentinian sem fæddust í Vinkovci.


Heimildir: Sjá efst í greininni.

Þýðandi og skrásetjari: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur/Próförk: malfridur.is

Hestvögnum fylgdu Dalmantíuhundar með uppruna í austurhluta MiðjarðarhafsinsHestvögnum fylgdu Dalmantíuhundar með uppruna í austurhluta Miðjarðarhafsins

0 Comments

Uppfært 4. april 2026.

Hestvagnar höfðu Dalmatíuhunda sem fylgdardýr.

Hreinræktaður Dalmantíuhundur.

Við erum enn ekki alveg viss um nákvæmlegan uppruna dalmatíuhundsins sem er líklega ekki í Dalmantíu.

Hann kom seint til sögunnar miðað við alla mannkynssöguna eða um 1790.

Áreiðanlegustu heimildirnar benda til þess að þær séu upprunnar í austurhluta Miðjarðarhafs þaðan sem þær dreifðust til Indlands og yfir Evrópu.

Hreinræktaður Dalmantíuhundur

Sumir benda á að þeir hafi gert þetta á ferðalögum með roman fólkinu.

Nafnið gefur okkur upprunatengingu til Dalmatíu, sögulegs svæðis Króatíu á austurströnd Adríahafs, en vísindamenn hafa komist að því að svo var ekki.

Dalmantíuhundar hafa sterka veiðieðlishvöt og eru frábær kostur til veiða á rottum og meindýrum.

Þeir hafa verið notaðir sem fuglahundar, slóðrakningarhundar, sóknarhundar eða á galta- og/eða hjartarveiðar.

Dalmatíuhundar eru kannski þekktastir fyrir hlutverk sitt sem fylgdardýr slökkviliða og lukkudýr í eldhúsum.

Dramatísk merking þeirra og greind hafa gert þá farsæla sirkushunda í gegnum tíðina.

Þar sem Dalmatían og hestar eru mjög samhæfðir var auðvelt að þjálfa hundana í að hlaupa á undan hestvögnum til að hjálpa til við að ryðja brautina og leiðbeina hestunum og slökkviliðsmönnum fljótt að eldunum.

Slökkviliðslukkuhundur með varanlegan heiðurssess í liðsheildinni.

Upplýsingar um og úr myndbandinu.

Ég náði tali af Stacy Henderson Foster á nýlegri AKC-staðfestingarsýningu.

Tíkin hennar, Fancy, vann tegundina þann daginn og það er engin furða því hún er gullfalleg.

Í þessu myndbandi sest ég niður með Eleanor Green Winters, sem ræktaði Fancy, og hún segir mér allt um Dalmatíuhunda.

Hinir yndislegu og áberandi svörtu eða lifurbrúnu dílar Dalmatíuhundsins prýða einn sérstæðasta feld í dýraríkinu.

Undir dílunum er tignarlegur og vel skapaður brokkari sem er á milli 48 og 58 cm á herðakamb. Dalmatíuhundar eru vöðvastæltir og byggðir til að þola álag; kröftugir afturhlutarnir veita drifkraftinn á bak við mjúkt og áreynslulaust brokkið.

Dalmatíuhundurinn var upphaflega ræktaður til að gæta hesta og vagna og eitthvað af gamla verndareðlinu er enn til staðar.

Þeir eru hlédrægir og virðulegir, geta verið frábitnir ókunnugum og eru áreiðanlegir varðhundar.

Með sínu fólki eru Dalmatíuhundar gáfaðir, tryggir og ástríkir heimilishundar.

Þeir eru sterkir og virkir íþróttamenn með mikið úthald – dásamlegir félagar fyrir hlaupara og göngufólk.


Dalmatían eru oft taldir vera góðir varðhundar og þeir gætu hafa nýst slökkviliðum sem varðhundar til að vernda eldhús og búnað þess.

Slökkvivagnar voru áður dregnir af hröðum og öflugum hestum, freistandi skotmark fyrir þjófa, svo Dalmatían voru haldnir í eldhúsinu til að hindra þjófnað.

Jafnvel í dag er Dalmatían-hundurinn lukkudýr slökkviliðsins og þú getur jafnvel fundið lifandi dæmi í nánast hvaða stórborg sem er um allan heim.

Sjónvarpið, eða RÚV, sýnir þætti sem heita Neyðarvaktin sem fjalla á vandaðan hátt um líf slökkviliðsmanna og á stöðinni er hreinræktaður Dalmantíuhundur.

Það er ekki tilviljun.


Heimild: https://ccdalmatians.com.au/historyorigin-of-the-dalmatian/ You Tube og Dogumentary TV

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Minning

Þýtt og unnið í minningu hundsins hennar dóttur minnar sem lifir alla tíð í hjörtum okkar. Líka til minningar um Aragon sem varð 17 ára og þriggja mánaða.

Hún var samt bara hálf Dalmatía en eiginleikar Dalmantíunnar komu sterkir í gegnum Kollíblönduna. Konan mín Unnur Vikar er í einu af aðalhlutverkunum.

Rómverskur hestvagn sautján alda gamall!Rómverskur hestvagn sautján alda gamall!

0 Comments

Steingerðar leifar rómversks tveggja hjóla hestvagns í Króatíu

Vinkovci er bær í Austur-Króatíu og í nágrenninu er lítið þorp, Stari Jankovaca, en svæðið var undir yfirráðum Rómverja 300–400 eftir Krist.

Fornleifafræðingar grófu upp heillega steingervinga af tveggja hjóla vagni, þekktur á latínu sem Cisium = léttur hjólavagn, ásamt steingerðum beinagrindum af hestum.

Hestarnir og vagninn voru saman í rými sem greinilega var nokkurs konar haugur þekktur úr greftrunarsiðum víkinga að leggja til höfðingja í skipum sínum sem eru sjaldgæfir greftrunarsiður meðal Rómverja.

Vel efnuð fjölskylda mun hafa greftrað hesta og vagn með þessum hætti samkvæmt fræðimönnum en auðmenn þessara tíma voru stundum greftraðir með þessari aðferð með hestunum sínum.

Sviðstjórinn Boris Katofil útskýrði fyrir þarlendum fjölmiðlum að sá siður að grafa í kumli (forngrafhaugur) væri óvenjuleg aðferð þarna suður af Pannoinan-vatnasvæðinu.

Boris bætti við: Siðurinn er í tengslum við afar auðugar fjölskyldur sem hafa gegnt áberandi hlutverki í stjórnsýslunni, félagslegu og efnahagslegu í samfélaginu í héraðinu.

Fundurinn er talinn vera frá þriðju öld e.Kr. en teymi vísindamanna vinnur að því að staðfesta aldurinn.

Marko Dizdar sagði þetta einstaka uppgötvun í Króatíu.

Hann sagði: Það næsta sem unnið verður að er langt ferli hreinsunar og varðveislu fundarins samhliða rannsóknum og skilgreiningum.

Við höfum meiri áhuga á hestunum, hvort sem þeir eru ræktaðir hér eða koma frá öðru heimsveldi, sem mun segja okkur meira um hversu mikilvæg og auðug þessi fjölskylda var.

Við finnum út úr því með samvinnu við innlendar stofnanir sem og fjölda evrópskra stofnana.

 

Heimild: Dailymail.co.uk

Þýddi og skrásetti: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is