Útgefið 17. júlí 2018. Uppfært 28. maí 2025. Af History.com
Í mars 1836 réðust mexíkóskar hersveitir inn í Alamo í San Antonio, Texas, og unnu sigur á þeim sem höfðu lýst yfir sjálfstæði Texas frá Mexíkó aðeins nokkrum vikum áður.
Þrátt fyrir að næstum allir í Alamo hafi verið drepnir eða teknir til fanga öðlaðist Texas sjálfstæði þegar Sam Houston vann óvæntan sigur í orrustunni við San Jacinto mánuðinn á eftir.
Mexíkó, sem hafði auðveldlega unnið sigur í Alamo, stóð brátt frammi fyrir Bandaríkjunum sem höfðu innlimað Texas og voru að verða stórveldi á heimsvísu.
Hvernig gat Mexíkó, sem eitt sinn var svo ráðandi, tapað stríði Mexíkó og Bandaríkjanna?
Mexíkó var í raun gjaldþrota
Landið var þjakað af fjárhagslegum óstöðugleika þegar stríðið hófst árið 1846.
Hafnbann Bandaríkjanna á mexíkóskar hafnir gerði erfitt ástand enn verra, þar sem Mexíkó gat ekki flutt inn og út vörur né lagt tolla á innflutning.
Fjárhagslegur og pólitískur stöðugleiki var enginn og forsetaembættið í Mexíkó gekk kaupum og sölum nokkrum sinnum á meðan á stríðinu stóð.
Og á meðan þeir börðust við Bandaríkjamenn reyndu þeir einnig að bæla niður röð innri uppreisna sem tæmdu enn frekar auðlindir þeirra.
Fjárhagslega séð barðist Mexíkó í raun með báðar hendur bundnar fyrir aftan bak.
Bandaríkjamenn höfðu betri vopn
Margir hermenn Mexíkó voru búnir vopnum sem voru næstum 30 ára gömul.
Landið neyddist til að kaupa gamlar byssur og skotfæri í stórum stíl frá Frakklandi sem höfðu verið notuð í Napóleonsstyrjöldunum í byrjun 19. aldar.
Eins og Peter Guardino, höfundur bókarinnar The Dead March: A History of the Mexican-American War, bendir á voru bandarískir hermenn sem náðu þessum vopnum oft hneykslaðir á því hversu úrelt þau voru.
Þessir bandarísku hermenn voru búnir nýjustu tækniframförum.
Sumar þessara nýju tækniframfara réðu úrslitum í nokkrum lykilorrustum.
Nýjar, hreyfanlegar stórskotaliðssveitir á hestbaki, þekktar sem
fljúgandi stórskotalið,
þýddu að hægt var að beita bandarískum riddaraliðssveitum hraðar og skilvirkara í bardaga.
Til samanburðar var Mexíkó svo fjárhagslega þvingað að það átti oft ekki hestana sem það þurfti fyrir riddaraliðsaðgerðir eða til að flytja hermenn.
Þess í stað leigðu þeir hesta frá einni herferð til annarrar, frekar en að borga fyrir stöðugt viðhald þeirra.
Mexíkó hafði varla efni á að fæða hermenn sína
Liðhlaup var útbreitt meðal mexíkóskra hermanna þar sem stjórnvöld áttu í erfiðleikum með að borga eða jafnvel fæða hermenn sína.
Þetta hafði hrikaleg áhrif á hernaðaráætlun Mexíkó.
Helsta áhyggjuefni þeirra er alltaf: Við verðum að berjast á meðan við höfum enn mat og við verðum að reyna að ná einhverju taktísku forskoti,
segir Guardino.
Þetta þýddi að Mexíkó gat oft ekki fylgt eftir upphafssigrum.
Mexíkóskir hershöfðingjar gerðu nokkur mistök, en bandarískir hershöfðingjar gerðu líka mistök,
segir Guardino.
En mistök mexíkósku hershöfðingjanna voru alltaf banvæn, því þegar þú ert á mörkunum breytir það ósigri í hörmung.
Þetta kom hvað sárast niður á Mexíkó í orrustunni við Buena Vista í febrúar 1847.
Þrátt fyrir að hafa næstum þrisvar sinnum fleiri hermenn beið Mexíkó ósigur.
Að sögn Guardino hefði það auðveldlega getað farið á annan veg.
Á síðasta degi orrustunnar, þegar Mexíkóar hafa tapað, eru Bandaríkjamenn mjög léttir, þeir héldu ekki að þeir gætu lifað af þriðja daginn.
Bandaríkin voru tilbúin að stækka til vesturs, jafnvel þótt það þýddi stríð.
Lærðu hvernig og hvers vegna stríð Mexíkó og Bandaríkjanna átti sér stað.
Margir bandarískir foringjar voru betur þjálfaðir
Hershöfðingjarnir Winfield Scott og verðandi forseti Zachary Taylor voru mjög færir hernaðarsérfræðingar. Taylor varð þjóðhetja fyrir hugrekki sitt í Buena Vista, sem gaf honum gælunafnið
1751192832
Old Rough and Ready.
Santa Anna hershöfðingi (sem einnig gegndi nokkrum sinnum forsetaembættinu á meðan á stríðinu stóð) hefur verið harðlega gagnrýndur fyrir ákvarðanatökuhæfni sína.
Eins og Guardino segir:
Taktískt séð var hann enginn snillingur, þótt hann héldi að hann væri gáfaðri en hann var. En hann var heldur ekki eins heimskur og fólk hélt. Hann var líklega í meðallagi fyrir 19. aldar hershöfðingja.
Mexíkóski herinn þjáðist einnig af miklum innbyrðis átökum milli hershöfðingja og stjórnmálamanna, sem voru ósammála um stefnu stríðsins.
Stríð Mexíkó og Bandaríkjanna markaði einnig hernaðarfrumraun goðsagnakennds hóps yngri foringja sem höfðu hlotið þjálfun í West Point og áttu eftir að setja mark sitt á bandaríska borgarastríðið, þar á meðal Robert E. Lee, Ulysses S. Grant, ‚Stonewall‘ Jackson og fleiri.
Að lokum varð Mexíkó að biðja um frið
Talið er að mannfall Mexíkóa í stríði Mexíkó og Bandaríkjanna hafi verið að minnsta kosti 25.000 látnir eða særðir.
Mexíkó neyddist til að biðja um frið og Guadalupe Hidalgo-sáttmálinn sem batt enda á stríðið var undirritaður í febrúar 1848.
Með því að binda enda á stríðið gat Mexíkó tekist á við innri mál.
Það hjálpaði einnig til við að leysa fjármálakreppu þess, þar sem Bandaríkin greiddu Mexíkó 15 milljónir dala (420 milljónir dala í dag).
En samkvæmt sáttmálanum missti Mexíkó þriðjung landsvæðis síns, þar á meðal næstum alla núverandi Kaliforníu,
Hinir víðfrægu framleiðendur hafa af sinni miklu góðvild leyft teiknara okkar að gera þessa skissu að afar léttum og, að okkar mati, glæsilegum vagni í fyrirtæki þeirra, sem við vonum að allir vinir nýja framtaks okkar taki vel.
Sennilega er ekki hægt að kalla hann alveg nýjan í strangasta skilningi þess orðs – eitthvað í líkingu við þetta hefur birst öðru hvoru áður en samt er hann nýstárlegur í sumum atriðum og þar að auki nokkuð vinsæll um þessar mundir hér í borginni og nágrenni.
Kassalaga vagninn, sem hefur verið í tísku um nokkurt skeið, virðist vera að syngja sitt síðasta, þar sem dömurnar – þið vitið að við verðum stundum að taka tillit til smekks þeirra og þæginda – eru eindregið á móti öllum farartækjum sem valda þeim miklum vandræðum við að fara í og úr, með háum hliðum – sérstaklega þær sem hafa klætt sig í krínólín.1
New York-vagninn okkar er því eins konar virðingarfyllt málamiðlun við þarfir þeirra, líklegur til að verða mjög vinsæll á þessu tímabili og er nú þegar mjög eftirsóttur.
Margir eru smíðaðir án yfirbyggingar, með spjaldsettum skottum aftan við sætið.
Hliðarnar eru gerðar úr einu stykki af hvítviði2 eða svartri valhnotu og mótaðar með meðhöndluðum spanskreyr3 o.s.frv., allt eftir smekk framleiðandans eða viðskiptavina hans.
Tískan hér er að nota minnstu mögulegu hjólanaf, segjum 3 (7,62 cm) og 3½ tommur (8,89 cm); teinar ⅞ (1.9812cm) og 1 tomma (2.54cm); hjól 1 (2.54cm) og 1⅛ (2.8575 cm) tomma; með hjólajárni fyrir vagna án yfirbyggingar, ½ (1,27 cm) x 7/16 (18,2033…cm) tommur.
Fyrir þessi hjólajárn hefur hr Saunders sýnt okkur frábæra tegund af stáli, nýlega fundið upp í Englandi, og það er alveg jafn auðvelt að beygja það og setja á hjólið og mýksta járn.
Smáatriði í áklæðum eru nokkurn veginn þau sömu og áður, en ef eitthvað er, þá með meira magni af hvítum saumum, sérstaklega á yfirbyggingunni.
Til fróðleiks fyrir suma fylgir hér tafla yfir áætlaðan stofnkostnað við að smíða fyrsta flokks verk af ofangreindri gerð: –
Yfirbygging – efni, þ.m.t. sæti $3,50. smíði, $8 Samtals: $11,50
Hvítviður er almennt heiti yfir ljósan við eins og greni og þin, ekki ákveðin viðartegund. Hann er mýkri, léttari og ódýrari valkostur en viðartegundir eins og rauðviður og er almennt notaður í innanhússsmíði, vörubretti, kassa og í „gerðu það sjálf“-verkefni þar sem mikil ending er ekki aðalatriðið. ↩︎
Læknisbuggy frá 1890 – fallega gerður upp 2000 og að mestu leyti upprunalegur.
Í frábæru ástandi með tímalausum sjarma.
Vagninn er búinn Sarven-nöfum sem komu fram 1857 og breyttu miklu.
Tilvalinn fyrir skrúðgöngur, myndatökur eða til sýnis.
Falleg vinna á bólstruninni og blæjunni (the hood)
Verðhugmynd: 2.500 dollarar eða besta boð.
Óþekktur framleiðandi. Staðsettur í Augusta, Georgíu, USA.
Hvað er læknis Phæton-léttvagn?
Phæton er lítill og léttur vagn sem auðvelt er að þekkja á opnu yfirbyggingunni með fjórum stórum hjólum.
Hann er mjög hraðskreiður – sumir segja hættulega hraðskreiður.
Nafnið kemur úr grískri goðsögn um hina alræmdu og hörmulegu ökuferð Phætons, sonar Helíosar, sem reyndi að aka sólkerru föður síns og kveikti næstum í jörðinni í leiðinni.
Á 19. öld og í byrjun þeirrar 20. fóru læknar enn í vitjanir og þurftu á hraðskreiðu farartæki að halda.
Þeir komust að því að Phæton-léttvagn gat komið þeim fljótt til sjúklinga sinna.
Þannig varð einfaldur og léttur Phæton-vagn, yfirleitt dreginn af einum hesti, þekktur sem Phæton-vagn læknis eða, með almennari orðum, læknisvagn.
Í janúar 2013 óskaði Sögufélag Alpine eftir framlögum til að kaupa læknisvagn og samfélagið brást rausnarlega við.
Þá sagði Don Walker, afkomandi Fredrics og Bevie Walker í þriðja lið, að hann ætti vagn í geymslu sem væri alveg eins og sá sem við ætluðum að kaupa, nema hvað hann tengdist sögu Alpine nánum böndum.
Don gaf því vagninn og þá komumst við að því að hann var í sannarlega ótrúlegu góðu ástandi en þarfnast endurgerðar.
Við komumst líka að því að hann hafði verið notaður daglega á Willows-dvalarstaðnum og farið að minnsta kosti eina ferð til Oregon og til baka.
Svo kom í ljós að þessi Phaeton-léttvagn læknis var smíðaður af Larkins and Company á Howard Street 631 og 633 í San Francisco.
Milli 1865 og 1900 vann Larkins and Company fern gull- og níu silfurverðlaun fyrir framúrskarandi handverk frá Vélfræðistofnun San Francisco.
Með vaxandi vinsældum bifreiðarinnar fór Larkins and Company út í bílasmíði en hélt áfram að gera við gamla vagna.
Að lokum hættu þeir alveg að vinna við hestvagna.
Nú eru sjálfboðaliðar safnsins okkar að endurgera vagninn af kostgæfni með því að fjarlægja ryð og gamla málningu, fylla í og gera við sprungur í viðarhlutum og undirbúa að mála vagninn aftur í litum sem passa við upprunalegu litina.
Efni í sætisáklæði og
blæju (hood)
verða endurnýjuð af staðbundnum sérfræðingi sem sérhæfir sig í áklæðum fyrir fornbíla.
Síðasta smáatriðið, ef fjármagn leyfir, verður að setja fínar rendur á hjólin og vagnbúnaðinn til að passa við rendurnar sem við fundum þegar við fjarlægðum málningarlög varlega til að afhjúpa upprunalegu smáatriðin.
Þið getið séð handverkið okkar á hátíðinni Sögudagar Alpine þann 7. júní frá kl. 11 til 14.
Sjálfboðaliðar verða á staðnum til að sýna ykkur
verk í vinnslu
og við verðum með skyggnusýningu sem sýnir hvað við höfum verið að gera.
Á þessum ókeypis sögudagaviðburði verða einnig Ford Model T bílar, lifandi tónlist, vestragamanleikrit, kynning á býflugnarækt, ís með sósu, matur og fleira.
Á þessum viðburði getur þú líka gengið í Sögufélag Alpine – en þú þarft ekki að vera hundrað ára gamall eins og vagninn okkar.
Færum okkur aftur í tímann með þessu heillandi farartæki úr tré og málmi!
BaronKarl von Drais. Mynd fengin að láni frá: www.cyclinguk.org
Fyrir 208 árum (Þýðing 2025) í Þýskalandi sýndi barón Karl von Drais nýjustu uppfinningu sína: „draisienne“ (handvagninn) sem einnig var þekkt sem „laufmachine“ (hlaupahjólið), „running machine“ (hlaupabrettið) eða „Vélocipède“ (reyðhjól), tveggja hjóla ökutæki án hests sem knúið var áfram af ökumanni þess.
Sheila Hanlon, sagnfræðingur Cycling UK, útskýrir hvers vegna við hefðum ekki nútímareiðhjólið án baróns Karls von Drais
12. júní 1817 safnaðist mannfjöldi saman við bestu götuna í Mannheim í Þýskalandi til að horfa á barón Karl von Drais sýna nýjustu uppfinningu sína: „draisienne“, tveggja hjóla ökutæki án hests sem knúið var áfram af ökumanni sínum.
Drais steig á tækið og lagði af stað til Schwetzinger-skiptistöðvarinnar, sem var mikilvægur staður á póstleiðinni.
Innan klukkustundar var hann kominn aftur, eftir að hafa lokið 13-14 kílómetra hringferð á fjórðungi þess tíma sem það tók venjulega.
Tvö hundruð og átta árum síðar heiðrum við Drais og „draisienne“ hans sem mikilvægan áfanga á langri leið nýsköpunar sem leiddi til reiðhjólsins eins og við þekkjum það í dag.
Baron Karl von Drais
Karl Freidrich Christian Ludwig Freiherr Draisvon Sauerbronn (29. apríl 1785 – 10. desember 1851) fæddist í Karlsruhe í Baden og kom úr fjölskyldu áhrifamikilla embættismanna með smávægileg tengsl við konungsfjölskylduna.
Móðir hans var barónessan von Kaltenthal, faðir hans starfaði sem dómari og guðfaðir hans var Karl Freidrich, stórhertogi af Baden.
Drais sýndi áhuga á vísindum og stærðfræði á unga aldri og stundaði skógræktarnám í einkaskóla frænda síns áður en hann sérhæfði sig í stærðfræði, eðlisfræði og byggingarlist við Heidelberg-háskóla.
Með tengslum við stjórnvöld tryggði faðir Drais honum stöðu sem skógarvörður án umdæmis árið 1808, með launuðu leyfi til að þróa uppfinningar sínar.
Drais var afkastamikill uppfinningamaður.
Hann hannaði hljóðritunarkerfi fyrir píanó, tvíundakerfi til að reikna út kvaðratrætur, sjónauka, ritvél og eins konar „leyniskrift“.
Aðaláhugasvið hans var þó ferðamáti án hesta.
Hans-Erhard Lessing, ævisöguritari Drais, setur fram þá tilgátu að þessi áhersla hafi verið viðbrögð við pólitískum og umhverfislegum kreppum.
Evrópa varð fyrir uppskerubresti 1812-15, stríð olli 20 ára röskun, hermenn Napóleons rændu kornhlöður á leið sinni frá Moskvu og kornverð hækkaði gífurlega.
Til að gera illt verra, eins og Mick Hamer heldur fram í „Brimstone and Bicycles“, gaus Tambora-fjallið í Suðaustur-Asíu þann 5. apríl 1815 í einu stærsta eldgosi sem sögur fara af og myndaði öskuský sem kældi hitastig að meðaltali um 3⁰C í Evrópu og Norður-Ameríku.
Árið 1816 varð þekkt sem árið án sumars.
Uppskera brást, Thames-áin fraus, það snjóaði í júlí, matur varð óviðráðanlega dýr, hungursneyð skall á og hestar drápust eða voru étnir.
Á Englandi innblés þetta dapurlega andrúmsloft Mary Shelley til að skrifa Frankenstein og í Þýskalandi leiddi það Karl von Drais til að þróa frumgerð reiðhjólsins.
Hlaupahjól og knapi almennt talinn vera barón Karl von Drais, um 1818. Mynd fengin að láni frá: www.cyclinguk.org
Hestvagnar
Fyrsta mannknúna ökutækið sem Drais hannaði var fjögurra hjóla farþegavagn sem var knúinn áfram af þjóni í aftursætinu sem notaði fótplanka (fótstig) til að snúa öxli þess.
1817 hafði Drais snúið sér að tveggja hjóla farartækjum, mögulega undir áhrifum frá „célérifère“ (hjólabretti), sem var vinsælt fullorðinsleikfang í Frakklandi á tíunda áratug 18. aldar.
„Laufmaschine“ Drais, sem þýðir „hlaupavél“ á íslensku, kölluð „draisine“ á ensku og „draisienne“ á frönsku, samanstóð af tveimur smávöxnum vagnhjólum sem fest voru langsum í línu á viðargrind (afturhjólið í kjölfar framhjólsins).
Hún var með þríhyrningslaga stýrisstöng með armhvílu yfir snúningsstýrishjólinu að framan og bólstraðan hnakk.
Til að knýja tækið áfram hljóp ökumaðurinn með fæturna á jörðinni og sveiflaði þeim á milli skrefa þegar tækið jók hraðann, og náði allt að 8-10 kílómetra hraða á klukkustund.
Til að bremsa togaði ökumaðurinn í band sem stöðvaði afturhjólið.
Drais sá fyrir sér hagnýt not fyrir tæki sitt, svo sem í póstþjónustu, skógrækt eða hernaðarflutningum.
Fjölmiðlar voru fullir af fréttum af uppfinningu Drais. Saunders’ Newsletter birti ítarlega lýsingu á „nýuppfundnu ferðatæki“ í útgáfu sinni 25. september 1817 og útskýrði: „Meginregla uppfinningarinnar er fengin úr skautaíþróttinni og felst í einfaldri hugmynd um að knýja áfram sæti á hjólum með hjálp fótanna.“
„Tækið sem uppfinningamaðurinn hefur búið til samanstendur af sæti á aðeins tveimur, tveggja feta hjólum sem renna hvort á eftir öðru, svo hægt sé að nota hana á gangstéttum.
Til að viðhalda jafnvægi hefur ferðalangurinn fyrir framan sig lítið borð með púða sem er negldur á það, sem hann hvílir handleggina á og fyrir framan það er lítil stöng sem hann heldur á til að stýra ferð sinni.
Tækið vegur 50 pund og hægt var að framleiða traust módel fyrir undir fjórum Karólínum í peningum (Carolines).
Hlaupahjól eða hjólhestur
Í október 1817 gaf Drais út þriggja síðna bækling með hönnunum á laufmaschine (hlaupahjólinu).
Í honum voru tvær myndskreytingar, ein í lit sem sýndi ökumann í gulum einkennisbúningi hraðboða.
Meðal þeirra voru gerðir með 2-4 hjólum og tandem (afturhjól í kjölfar framhjóls).
Viðskiptavinir gátu fjárfest í tilbúnu tæki eða pantað hönnunina og fengið vagnsmið til að smíða hana.
Opinberar gerðir voru staðfestar með númeraplötu sem var greypt með skjaldarmerki von Drais.
Árið eftir gaf Drais út franskan bækling þar sem nafn tækjanna var þýtt sem „vélocipède“ (hjólhestur), og meðal fylgihluta voru regnhlíf, segl og lampi.
Vörulisti fyrir hlaupahjól, 1817, hermaður í gulu. Mynd fengin að láni frá: www.cyclinguk.org
Í kjölfar metsetjandi ferðar sinnar frá Mannheim til Schwetzinger fór Drais í aðra ferð árið 1817 frá Gernsbach til Baden yfir alræmdan 240 metra háan hól.
Lessing skrifar að staðbundinn lögreglumaður hafi tímasett von Drais á 4:00, en hann lauk ferðinni á einni klukkustund og á meðalhraða upp á 4 mílur eða 6,4 kílómetra á klukkustund, sem var helmingi styttri tími en venjulega og vakti aðdáun áhugavísindamanna sem voru viðstaddir.
Hins vegar var þörf á enn tilkomumeira sýningaratriði með tækinu ef Drais ætlaði að laða að sér viðskipti.
Í apríl 1818 skipulagði Drais sýningu á draisienne í Lúxemborgargarðinum í París sem var í umsjón Chasseur, þjóns hans, sem gegndi hlutverki umboðsmanns hans í Frakklandi.
Þúsundir áhorfenda greiddu aðgangseyri til að fá að sjá tækið.
Myndskreytingar af viðburðinum sýna konur í glæsilegum kjólum, vel klædda karlmenn og börn sem raða sér meðfram göngustígum garðsins á meðan draisienne-hjólin þjóta fram hjá.
Fréttir af kynningunni bárust víða. Morning Chronicle frá 10. apríl 1818 sagði í kaflanum „Fréttir frá París“:
„Gríðarlegur fjöldi áhorfenda safnaðist saman í gær á hádegi í Lúxemborg til að vera vitni að tilraunum með Drais (tegund af vagni sem knúinn er áfram af tæknibúnaði án hesta).
Mannfjöldinn var svo mikill að tilraunirnar tókust frekar ófullkomlega. Tækið fór þó hraðar en maður á fullri ferð og ökumennirnir virtust ekki þreyttir.“
Athyglisvert er að sýndur var tandem (Afturhjól fylgir í kjölfar framhjóls orðið úr lýsingu á drátti hesta á vagni) hannaður fyrir kvenkyns farþega. Morning Chronicle heldur áfram: „Um klukkan þrjú birtist kona á Draisienne, undir leiðsögn umboðsmanns barónsins de Drais.“
Viðbrögð almennings og vinsældir
Viðbrögðin við nýju tæki Drais voru blönduð. Liverpool Mercury, 24. apríl 1818, tók bjartsýnt fram að „draisiennar virðast vera hentugar fyrir sveitina og fyrir stuttar ferðir á flestum vegum.
“ Journal de Paris var hins vegar ekki hrifið og greindi frá því að einn ökumaður hefði dottið og gert draisiennuna sína ónothæfa með því að brjóta bolta, og að tækið færi nú hægar en hópur barna.
Samanburður við tréhesta barna var óhjákvæmilegur, sem gerði fólk áhugalausara gagnvart draisiennunni sem tækni fyrir fullorðna.
Drais-hjólið varð skotspónn háðs.
Sagnfræðingurinn David Herlihy skrifar að samtímamaður hafi fordæmandi haldið því fram: „Hr. Drais á þakkir skildar frá skósmiðum, því hann hefur fundið bestu leiðina til að slíta skóm.“
Annar reiðhjólasagnfræðingur, Andrew Ritchie, hefur grafið upp brandara um „Velocipedraniavaporiana“ (gufuknúið reiðhjól) og einkaleyfi fyrir tæki sem fer „14 mílur á 15 dögum“.
Forvitni sigraði og draisínur reyndust vinsælar til aksturs í görðum sumarið 1818.
Umboðsmaður Drais rak leigufyrirtæki í Monceau-garðinum í París og heildarsala var góð.
Akstursbrautir opnuðu jafnvel svo langt í burtu sem í Austurríki.
Draisínu-æðið var þó skammlíft. Holóttir, ójafnir vegir gerðu aksturinn óþægilegan og erfiðan.
Þegar ökumenn leituðu á gangstéttir voru þeir taldir til ama fyrir gangandi vegfarendur.1
Sumar borgir bönnuðu draisínur, þar á meðal Mílanó árið 1818, London og New York árið 1819 og Kalkútta árið 1920.
Innleiðing og útbreiðsla
Drais hafði fundið upp tæki með gríðarlega mikla möguleika.
Staða hans sem opinber starfsmaður í skógrækt og svæðisbundnar takmarkanir á einkaleyfum gerðu honum þó erfitt fyrir að vernda hönnun sína.
Þann 12. janúar 1818 fékk Drais einkaleyfi í Baden, en það gilti ekki utan svæðisins.
Síðar sama ár tryggði Drais sér fimm ára einkaleyfi í Frakklandi, en það gerði lítið til að letja eftirlíkingar. Ólöglegar eftirlíkingar af draisínunni birtust um alla Evrópu.
Gæðahestrinn
Á Englandi nýtti Denis Johnson, vagnasmiður að Longacre 75 í London, sér hönnun Drais með því að tileinka sér hana.
Það er enginn vafi á því að hjólreiðatæki Johnsons var byggt á draisienne.
Til dæmis skrifaði Yorkshire Gazette 15. maí 1819 að „barón von Drais … er uppfinningamaður þessa snjalla tækis … sem nú er kynnt í þessu landi af hr. Johnson.“
Johnson sá líklega módel og teikningar sem voru fluttar frá Evrópu og skráði það fljótt sem einkaleyfi á Englandi áður en einhver annar fékk sömu hugmynd.
ReiðskóliJohnsons fyrir fótgangandi hobbýista, 1819. Mynd fengið að láni frá: www.cyclinguk.org
„Fótgöngufarartækið“ Johnsons, einkaleyfi nr. 4321 frá 22. desember 1818, var endurbætt útgáfa af draisienne.
Hún var léttari, notaði málm í stað viðar þar sem hægt var, var með stærri og stöðugri tréhjól klædd járni, var með þverslá sem var sveigð niður þar sem hnakkurinn sat, var uppréttari og var með stýrisstöng úr málmi.
Hún gat ferðast á 14-16 kílómetra hraða á klukkustund, sem gerði hana að einu hraðskreiðasta farartæki á vegum úti.
Johnson kynnti til sögunnar kvennaútgáfu með lægri grind og glæsiútgáfu sem var handskreytt eftir pöntun.
Reiðskóli var opnaður nálægt verslun hans við Long Acre og keppnir voru skipulagðar.
„Dandy-hesturinn“ eða „hobbýið“, eins og það var kallað, varð vinsælt meðal ungra borgarbúa og enn vinsælla meðal háðfuglanna.
Prentmyndin „Hobbýhestasalinn“ frá 1819, sem geymd er á Breska safninu (hér að neðan) og ber saman kaup á velocipede við mat á hesti, sýnir þennan húmor.
Þótt upprunalega draisiennan hans Drais hafi ef til vill aðeins verið skammvinn tískubóla, varð hönnun hans innblástur fyrir frekari nýsköpun, þar á meðal eftirlíkingar, sem hafði varanleg áhrif. Mynd fengin að láni frá: www.cyclinguk.org
Pólitísk ofsókn gegn Drais og síðustu dagar hans
Drais átti ekki auðvelt líf.
Móðir hans lést þegar hann var 14 ára, starfsferill hans í skógrækt byggðist á áhrifum föður hans og lág laun hans gerðu honum ómögulegt að giftast.
Drais átti í erfiðleikum með að fá einkaleyfi á draisienne-hjóli sínu og náði ekki viðskiptalegum árangri.
Von Drais-fjölskyldan, sem hafði einu sinni flúið franska byltingarherinn, missti orðspor sitt 1819 þegar Drais eldri, háttsettur dómari, neitaði að náða nemanda sem sakaður var um morð á leikritaskáldi sem var andsnúið byltingunni.
Karl von Drais flúði til Brasilíu til að forðast ofsóknir en sneri aftur 1827 þegar faðir hans, sem var flogaveikur, veiktist meira. Faðir hans lést 1830 og þá skrifar Lessing: „Piparsveinninn varð alkóhólisti“.
Á tímum þýsku byltinganna 1848-9 afsalaði Drais sér barónstitlinum og varð „Borgarinn Karl Drais“.
Síðar, þegar prússneskir herir náðu aftur yfirráðum á svæðinu, voru byltingarsinnar annaðhvort teknir af lífi eða vistaðir á geðsjúkrahúsum.
Drais slapp við þessi örlög einungis vegna málaflutninga systur sinnar og frænda.
Drais lifði síðustu ár sín í kyrrþey og fátækt, eftir að eignir hans höfðu verið gerðar upptækar og orðspor hans eyðilagt í kjölfar hinnar misheppnuðu byltingar.
Hann lést allslaus 66 ára gamall þann 10. desember 1851.
Uppfinningar Drais féllu í gleymsku eða voru gerðar lítilfjörlegar af badenskum yfirvöldum sem voru ákafar í að ófrægja pólitíska andstæðinga sína, eins og ævisöguritarar hans greina frá á www.karldrais.de.
Orðstír Drais var ekki endurreistur fyrr en á hjólreiðaöld Viktoríutímabilsins.
Minningarskjöldur var settur upp á húsi hans í Karlsruhe og þýskir hjólreiðamenn sáu til þess að gröf hans væri vernduð.
Tímaritið Graphic greindi frá því 4. maí 1891 að „breskir hjólreiðamenn, sem skulda heilsu sína og ánægju svo mikið hjólum sínum, gætu haft áhuga á að heyra af þeim heiðri sem nýlega var veittur uppfinningamanni reiðhjólsins, baróni Carl von Drais. [sic]… jarðneskar leifar barónsins hafa verið fluttar með mikilli viðhöfn úr vanræktri gröf sinni í hvíldarstað á nýja kirkjugarðinum, þar sem hjólreiðamenn föðurlandsins munu reisa glæsilegt minnismerki.“
Niðurstaða
Viðeigandi minnisvarði um Drais hefur síðan verið reistur í kirkjugarðinum í Karlsruhe.
Frímerki, Google Doodle og þýsk 20 evru mynt frá árinu 2017 hafa einnig verið gefin út honum til heiðurs.
Þótt draisiennan hafi ekki verið stighjól eins og við þekkjum í dag, markaði hún mikilvægt skref í þróun reiðhjóla.
Tveimur öldum eftir að draisiennan kom fyrst fram á sjónarsviðið er réttmætt að líta til baka á arfleifð Karls Von Drais og lýsa honum sem föður reiðhjólsins.
Dr. Sheila Hanlon er sagnfræðingur Cycling UK. Hún mun kanna ríkulega hjólreiðasögu okkar, bæði í fortíð og nútíð, í áframhaldandi greinaröð í sögukafla vefsíðu Cycling
Reiðhjól, Lúxemborgargarðurinn, Gentry útgáfan, 1818. Mynd fengin að láni frá: www.cyclinguk.org
Útfararvagnar raðaðir upp við höfnina í Halifax Nova Scotia, til að flytja lík frá Titanic, 6. maí 1912.
Grein úr Smitsonian magasin 14 april 2025. Eftir: Greg Daugherty – Sagnfræðilegan fréttaritaritara
Hin langa og undarlega ferð fórnarlamba Titanic sem fundust hundruðum kílómetra frá slysstað, vikum eftir að skipið sökk
Björgunarsveitir náðu aðeins að endurheimta lík 337 af þeim rúmlega 1.500 farþegum og áhöfn sem létust í slysinu. Um þriðjungur látinna fékk vota gröf.
Þegar RMS Titanic sökk aðfaranótt 14.-15. apríl 1912 létu um 1.500 karlar, konur og börn lífið.
Eftirköst slyssins!
Fréttir greindu frá fórnarlömbum sem „sukku með skipinu“ eða enduðu í „votri gröf“.
Titanic að sökkva
Hins vegar höfðu hundruð farþega og áhafnarmeðlima yfirgefið skipið áður en það brotnaði í tvennt, hvarf undir öldurnar og settist á botn Atlantshafsins, tveimur og hálfum kílómetra niðri.
Þessir einstaklingar flutu í sjónum, studdir af björgunarvestum fylltum með korki, þar til ískalda vatnið dró lífið og hita úr líkömum þeirra.
Þó að opinber dánarorsök hafi oft verið skráð sem drukknun er talið að flest fórnarlömbin hafi látist af völdum ofkælingar og tengdra orsaka.
Á komandi dögum og vikum báru straumar líkin yfir gríðarstórt svæði.
Sum fundust ekki fyrr en mánuði síðar eða jafnvel seinna.
Önnur fundust aldrei. Í dag er enn ekki vitað um afdrif tæplega 1.200 fórnarlamba Titanic í heildina.
Gufuskipið Carpathia, sem hraðaði sér á staðinn þar sem slysið átti sér stað, bjargaði rúmlega 700 lifandi úr of fáum og illa nýttum björgunarbátum Titanic.
Með skip sitt nú hlaðið langt umfram burðargetu, hafði skipstjóri Carpathia ekki áhyggjur af líkum hinna látnu heldur stefndi þess í stað á New York.
Um borð á Carpathia og í síðari frásögnum sögðu eftirlifendur hræðilegar sögur af því að sjá samferðamenn berjast í vatninu í kringum þá.
Þeir minntust þess að heyra stunur og köll á hjálp sem smám saman dvínuðu þegar fórnarlömbin gáfust upp fyrir kuldanum, eitt af öðru.
„Hjá fullorðnum er ofkæling ekki hraðvirkt ferli, oft tekur það 30 til 40 mínútur að ofsafengnum skjálfta, vöðvasamdrátt, rugl og að lokum líffærabilun,“ segir Caitlin Doughty, útfararstjóri og höfundur bóka á borð við,,Will My Cat Eat My Eyeballs? And Other Questions About Dead Bodies“.
Doughty vinnur um þessar mundir að bók um hina látnu frá Titanic, sem áætlað er að komi út árið 2026.
Það féll í hlut annarra skipa að bjarga líkamsleifunum.
Eigandi Titanic, White Star Line, leigði Mackay-Bennett, gufuskip sem venjulega var notað til að gera við sæsímakapla yfir Atlantshafið, til að endurheimta eins mörg lík og mögulegt var.
Hlaðið viðarkistum og nokkrum tonnum af ís lagði skipið af stað frá Halifax í Nova Scotia þann 17. apríl.
Það féll í hlut annarra skipa að bjarga líkamsleifunum.
Eigandi Titanic, White Star Line, leigði Mackay-Bennett, gufuskip sem venjulega var notað til að gera við sæsímakapla yfir Atlantshafið, til að endurheimta eins mörg lík og mögulegt var.
Hlaðið viðarkistum og nokkrum tonnum af ís lagði skipið af stað frá Halifax í Nova Scotia þann 17. apríl.
Einn úr áhöfn Mackay-Bennett lýsti því hvernig skipið kom að samfljótandi hundrað líkum á öðrum degi leitarinnar.
„Jafnvel þegar við komum beint að þeim gátum við enn ekki trúað þessu,“ sagði hann við St. Louis Post-Dispatch.
„Þegar við sáum svo að þetta voru í raun manneskjur þurftum við að segja okkur sjálfum að þær væru dauðar, því þær litu út eins og hópur af sofandi sundmönnum…
Sumir voru með lokuð augu, en flestir voru með þau galopin, starandi beint fram fyrir sig.“
LíkTitanic um borð í björgunarskipinu Minia
Skipið Mackay-Bennett sneri aftur til hafnar 30. apríl með 190 lík, eftir að hafa jarðsett önnur 116 í sjónum.
Tvö önnur skip með bækistöð í Halifax, Minia og Montmagny, fóru einnig í leit að líkum og fundu samtals 21.
Þar af voru þrjú jarðsett í sjónum.
Dagblöð greindu frá því að fjölskylda Johns Jacobs Astor IV, ríkasta mannsins um borð í Titanic og eins þess auðugasta í heiminum á þeim tíma, hefði í hyggju að standa fyrir sérstökum leiðangri til að finna lík hans og væri reiðubúin að eyða einni milljón dollara í verkefnið.
Sú áætlun varð þó óþörf þegar Mackay-Bennett sendi þráðlaust skeyti þann 26. apríl þess efnis að lík Astors hefði fundist og verið dregið um borð.
Meðal þeirra hluta sem notaðir voru til að bera kennsl á hann var gullvasaúr með upphafsstöfum hans, sem seldist á tæplega 1,5 milljónir dollara á uppboði í apríl 2024.
Önnur skip sem sigldu um svæðið greindu einnig frá því að hafa séð lík en gerðu enga tilraun til að bjarga þeim.
Þýska farþegaskipið Bremen, sem kom til New York 24. apríl, sigldi inn á svæði þar sem flak var á reiki, þar á meðal þilfarsstólar og viðarbrak.
„Þegar skipið nálgaðist,“ greindi New York Times frá.
„kom í ljós að svörtu hlutirnir sem voru að vagga upp og niður á yfirborði vatnsins og blandast flakinu voru lík fórnarlambanna.“
Flest þeirra voru í björgunarvestum. Að minnsta kosti eitt var bundið við hurð og tvö önnur við þilfarsstóla.
Skipstjórinn áætlaði að yfirmenn hans hefðu séð um 100 lík alls og bætti við að þeir hefðu ekki tekið nein upp úr sjónum þar sem þeir hefðu engar líkkistur um borð og vissu að Mackay-Bennett myndi koma til að sækja líkin.
Næstum mánuði eftir að skipið sökk, þann 13. maí, rakst Oceanic, skip White Star-línunnar á sinni reglulegu vesturleið frá Southampton á Englandi til New York, á björgunarbát frá Titanic um 320 kílómetra frá slysstað.
Úr kvikmyndinni Titanic
Báturinn, þekktur sem Collapsible A, hafði skilað lifandi farþegum sínum til Carpathia þann 15. apríl og verið látinn reka með því sem talið var vera þrjú lík.
Æsifréttir í blöðum síðar gáfu í skyn að þrír menn hefðu svelt í hel í bátnum eftir að hafa reynt að borða björgunarvesti sín – kenning sem var fljótlega afsönnuð.
Írski rithöfundurinn Shane Leslie, farþegi um borð í Oceanic, minntist þess þegar björgunarbáturinn fannst, en hann sást fyrst í um það bil tveggja mílna fjarlægð frá stjórnborða skipsins.
„Það sem á eftir fylgdi var hryllilegt,“ skrifaði hann mörgum árum síðar.
„Tveir sjómenn sáust, hár þeirra aflitað af völdum saltvatns og sólar, og þriðja persónan í kvöldklæðnaði lá flöt á bekkjunum. Allir þrír voru látnir.“
Áhöfn Oceanic safnaði saman illa rotnuðum líkunum, vafði þau í segldúk og jarðsetti þau í sjónum.
Eiginkona Leslie, sem einnig var vitni, greindi frá því að handleggur eins sjómannsins hefði losnað í ferlinu.
Oceanic hífði björgunarbátinn upp á þilfar sitt og flutti hann til New York.
26. maí sendi selaskipið Algerine út útvarpsskilaboð um að það hefði fundið lík James McGrady, þjóns í fyrsta farrými Titanic.
Algerine hélt áfram leit en fann engin fleiri lík.
Skipið kom til St. John’s á Nýfundnalandi með jarðneskar leifar McGrady þann 8. júní.
Þótt lík McGrady hafi verið það síðasta sem var flutt í land, voru að minnsta kosti tveir aðrir fórnarlambanna að lokum jarðsettir í sjónum.
Þann 6. júní eða þar um bil fann olíuflutningaskipið Ottawa lík William Thomas Kerley, aðstoðarþjóns, fljótandi að sögn 543 mílur frá slysstaðnum.
Þann 8. júní kom flutningaskipið Ilford auga á annan þjón úr fyrsta farrými, William Frederick Cheverton, reka í Norður-Atlantshafi.
Þótt andlitsdrættir hans væru óþekkjanlegir gat áhöfnin borið kennsl á hann út frá skjölum og öðrum hlutum í vösum hans.
Í dauðanum sem í lífinu um borð í Titanic spilaði stétt lykilhlutverk í því hvernig fórnarlömbin voru lögð til hinstu hvílu.
Listi á vefsíðu Nova Scotia-skjalasafnsins yfir þau lík sem hægt var að bera kennsl á og voru tekin upp af ýmsum skipum sýnir að 42 prósent líka farþega í þriðja farrými fengu vota gröf frekar en að vera flutt aftur í land.
Fyrir farþega í öðru farrými var talan aðeins 22 prósent og fyrir farþega í fyrsta farrými var hún einungis 6 prósent. Meðal áhafnarmeðlima voru 30 prósent grafin í sjó.
Skipstjóri Mackay-Bennett gaf nokkurs konar skýringu á þessu á sínum tíma.
„Enginn frægur eða ríkur maður var aftur settur í hafið,“ var haft eftir honum.
„Það virtist best að vera viss um að flytja til lands þá látnu þar sem andlátið gæti vakið upp spurningar um háar tryggingar og arf og allt það málaferli.“
Um áhöfnina bætti hann við:
„Maðurinn sem lifir af sjónum ætti að vera sáttur við vota gröf.
Ég tel það vera besta staðinn. Hvað mig sjálfan varðar, væri ég sáttur við að hverfa í hafið.“
Þegar skipin komu til Halifax voru líkin flutt í útfararvögnum hestdregnum í íshús staðarins curling-klúbbs, sem þjónaði sem bráðabirgðalíkhús.
Þar voru þau lögð fram til að gefa ættingjum tækifæri til að bera kennsl á þau og gera tilkall til þeirra. Vefsíða Skjalasafns Nýja Skotlands telur upp 50 fórnarlömb sem ekki var hægt að bera kennsl á á þeim tíma en voru grafin undir merkjum sem skildu eftir pláss fyrir nöfn þeirra, ef til þess kæmi.
Nokkur þessara fórnarlamba – þekktast þeirra yngsta, 19 mánaða gamall drengur sem var grafinn sem „óþekkt barn“ – hafa verið auðkennd með DNA-prófunum og öðrum aðferðum á síðustu árum.
Að lokum voru alls 59 lík send heim til greftrunar, en önnur 150 voru grafin í Halifax, dreifð á þrjá kirkjugarða.
McGrady, sem kom síðastur til Halifax, var einnig sá síðasti sem var grafinn þar, þann 12. júní, næstum tveimur mánuðum eftir slysið.
Flak Titanic fannst ekki fyrr en árið 1985, og á árunum síðan hefur engin ummerki um mannaleifar fundist á eða nálægt því, líklegast vegna nýtingar náttúrunnar á holdi og beinum.
„Það er ólíklegt að nokkur heill líkami hafi varðveist, sama hversu einangraður og lokaður hluti flaksins er,“ segir höfundurinn Doughty.
„Líklegra er að það séu smáar beinflísar og hár dreift um flaksvæðið, sem eru ekki augljós berum augum eða myndavél kafbátsins.“
Þá er spurningin um hvaða áhrif gríðarlegur vatnsþrýstingur á þessu dýpi hefði á lík sem enn væru í flaki Titanic.
Járnbrautir voru opnar fyrir glæpagengjum í Oklahoma og víðar!
Síðasti sagnfræðingur landamærasögu Oklahoma, lögreglumenn og útlaga, Glenn Shirley.
Hann sagði að það væru fleiri rán á póstvögnum og lestum á tvíburasvæðunum1 en nokkurs staðar á vesturlandamærunum.
Fyrsta járnbrautin sem fór inn í Oklahoma fylki árið 1871, var Missouri, Kansas og Texas járnbrautin, þekkt af frumkvöðlum og heimamönnum sem „The Katy“.
Fyrsta Katy-lestarránið á skrá var framið af sveit innfæddra Cherokee.
Það átti sér stað um 10 mílur norður af nýju Red River-borginni Denison, Texas, í Choctaw-þjóðlendunni, sumarið 1873.
Sagt var að ræningjarnir hefðu tekið inn 2.000 dollara í reiðufé auk töluverðs magns hringja og úra frá farþegum.
Lestarrán á Oklahoma- og frumbyggjasvæðunum versnuðu eftir 1890, þegar Oklahoma-svæðið var stofnað. Á þeim tíma voru fleiri járnbrautir sem fóru um svæðin.
Í maí 1891 rændi Dalton-gengið AT&SF (Santa Fe) járnbrautarlest í Wharton, Oklahoma Territory, nú Perry, Oklahoma.
Bob Dalton og George Newcomb biðu í geymslunni eftir að hraðlestin kæmi.
Restin af klíkunni beið við birgðagarðana. Þegar lestin kom inn á stöðina, hoppuðu Dalton og Newcomb inn í stýrishúsið á gufuvélinni með brugðnar byssur og sögðu vélstjóranum að aka lestinni í geymslurnar og stoppa þar.
Vélstjórinn gerði eins og honum var sagt. Í birgðastöðvunum voru vélstjóri og slökkviliðsmaður leiddir að lestarvagni og skipuðu lestarstarfsmanni að opna hurðina.
Skotum var hleypt inn um dyrnar og lestarstarfsmaður opnaði hana.
Félagar gengisins sögðust skjóta þá sem settu höfuð sitt út um glugga.
Dalton-genginu tókst að ná í tvo poka af peningum.
Emmett Dalton fullyrti síðar að klíkan hefði fengið 14.000 dollara fyrir ránið.
Daltonarnir!
Í júní 1892 rændi Dalton-gengið Santa Fe-járnbrautinni við Rauðklett.
Gerðist þetta 15 mílur norður af Wharton á Oklahoma-svæðinu.
Dalton -gengið komst að því að það yrðu 75.000 dalir af indjánaeftirlaunasjóði flutt um Santa Fe þann 1. júní.
Dalton-gengið hafði með sér þekktan útlaga að nafni Bill Doolin þegar þeir rændu þessari lest. Gengið gat aðeins opnað annað af tveimur öryggishólfum í lestarvagninum og fékk ekki meira en 11.000 dollara.
Eftir þetta rán var mikill hópur lögreglumanna settur á vettvang til að finna Dalton -gengið en án árangurs.
Santa Fe Railroad bauð 500 dollara fyrir handtöku hvers félaga gengisins.
Á þessum tíma, á tvíburasvæðum, var greint frá því að það væru 11 menn í Dalton-genginu, þar á meðal bræðurnir: Bob, Grat og Emmett Dalton. Fimmtudagskvöldið 14. júlí 1892 var Katy-lestin númer 2 norður á leið þegar hún stoppaði í Adair í Cherokee-þjóðinni, um 20 mílur suður af Vinita, frumbyggjaverndarsvæðinu, um klukkan 21:42. Umboðsmanni stöðvarinnar var skipað undir byssuógn að flagga lestinni til stöðvunar.
Tveir vopnaðir menn tóku fljótt við stjórn gufuvélarinnar en hinir tóku við af stjórnanda og lestarstarfsmönnum.
Án þess að útlagarnir vissu, voru skipaðir lögregluþjónar með leynd um borð í lestinni til að verja hana gegn ræningjum.
Meðal þeirra var járnbrautarlöggan John J. Kinney. Undirforingi Kinney Sid Johnson og þrír meðlimir indiana lögreglunnar í Bandaríkjunum, Charles LeFlore lögregluforingi, Alf McKay og Bud Kell. Leynilöggan steig út úr lestinni til að takast á við ræningjana og næstum samstundis særðust Kinney, LeFlore og Johnson.
Lögreglumennirnir sóttu skjól í kolahúsinu. Útlagarnir notuðu lestarmennina sem mannlega skyldi í skotbardaganum.
Lögreglumennirnir hættu að skjóta af ótta við að skjóta einn af saklausu lestarstarfsmönnunum.
Á meðan voru aðrir meðlimir gengisins að ausa stöðugri skothríð inn í hraðlestina.
Flugumaður 2 opnaði hurðina og veitti ræningjunum aðgang að vagni.
Ræningjarnir rændu peningaskápnum í hraðlestinni fyrir 17.000 dollara en tókst ekki að fá umboðsmann stöðvarinnar til að opna peningaskápinn á stöðinni.
Á leið út úr bænum skaut klíkan tvo óvopnaða lækna sem sátu fyrir utan lyfjabúðina. D. L. Goff læknir lést af byssuskoti sínu og læknir T.S. Youngblood missti fót af byssusári sínu.
Eftir þetta rán setti Katy Railroad 5.000 dollara verðlaun fyrir hvern meðlim gengisins, sem innihélt Dalton-bræður, Dick Broadwell, Charlie Pierce, Bill Doolin og William Power.
Átta útlagar stefna til Adair, Oklahoma. Til viðbótar við skelfilega hegðun þeirra deila þeir sameiginlegum örlögum: Allir munu þeir stöðva byssukúlu en aðeins einn mun lifa til frásagnar. Talið er að ræningjarnir hafi verið Bob Grat, (nýsloppinn úr fangelsi í Kaliforníu) og Emmett Dalton, Bill Doolin, Bill Power, Dick Broadwell, Charley Pierce og Bitter Creek Newcomb. List eftir Bob Boze Bell/Dagblaðaklipping með leyfi Newspapers.com
Opið rántímabil á lestum
Annað lestarrán gerðist í Wharton 8. september 1892. Fimm menn héldu lestinni, náðu hraðlestinni, opnuðu peningaskápinn og fundu ekkert sem var þess virði að ræna.
Þeir rændu tveimur körfum af vínberjum.
Þriðja lestarránið var í Wharton 8. nóvember 1892. Þrír hvítir menn tóku með byssuvaldi Santa Fe farþegalest á suðurleið.
Ræningjarnir náðu aðeins nokkrum litlum pökkum og tóku Winchester-riffil og byssur lestarstarfsmannanna.
Í janúar 1893 voru tveir ræningjanna, Jesse Jackson og Scott Bruner, handteknir eftir mikinn byssubardaga með lestarleynilögreglu undir forystu Black bandaríska marskálkanna Rufus Cannon og Ike Rogers.
Á stuttu færi skaut Cannon í annan handlegg Jacksons í skotbardaganum.
Útlagarnir voru afhentir Heck Thomas aðstoðarforingja Bandaríkjanna í Bartlesville.
Annar maður í gæsluvarðhaldi að nafni Ernest Lewis snerist og vitnaði í þágu ríkisins um ránið til yfirvalda.
Þann 20. október 1894 var farþegalest frá Missouri Pacific Railroad rænd í Coretta, Creek Nation, nú Okay, Oklahoma, fimm mílur suður af bænum Wagoner.
Þann 8. nóvember 1892 rændu útlagamennirnir Scott Bruner og Jesse Jackson farþegalest suður af Wharton, Oklahoma Territory. Seint í janúar 1893 náðu lögreglumennirnir Isaac Rogers (fyrir ofan) og Rufus Cannon (neðar) tveimur ræningjum. Í byssubardaga sem fylgdi tók Cannon af hönd Jacksons með haglabyssu, þegar þeir voru handteknir. Myndir með leyfi True West Archives
Glæpagengisfélagi tengdi hliðarspor á meðan lestin var á um 25 mílna hraða.
Lestin fór á hliðarsporið og rakst á nokkra lestarkassavagna á brautinni. Ræningjarnir gátu rænt peningaskáp um borð í hraðlestinni í sömu aðgerð.
Ræningjarnir gátu ekki opnað öryggishólfið í skápnum.
Farþegarnir voru rændir peningum sínum og verðmætum þegar ræningjarnir fóru í gegnum lestarvagnana.
Ræningjarnir skutu út um hvern glugga í lestinni og stálu meira að segja gufu- og dælumælinum í eimreiðinni.
Black Creek Freedman útilokar Buss Luckey og allt blökkumannagengi hans sem samanstendur af Bob Elzey og bræðrunum Frank, Henry og Will Smith.
Texas Jack
Fyrsta farþegalest Katy, Katy Flyer á norðurleið, var rænd aðfaranótt 13. nóvember 1894. Glæpaforinginn var hvítur maður að nafni Nathaniel „Texas Jack“ Reed ásamt þremur hörku blökkumönnum sem áttu sér engan morgundag: Buss Luckey, Tom Root og Will Smith.
Ránið átti sér stað í Blackstone Switch, nálægt Wybark, átta mílur norður af Muskogee á indiana yfirráðasvæðinu.
Skiptu útlagarnir lestinni á hliðarspor við meginsporið. Lögreglumennirnir Bud Ledbetter og Paden Tolbert.
Goðsagnakenndir lögreglumenn frá indjánayfirráðasvæðinu fóru sem verðir í hraðlestinni.
Í lestinni voru 60.000 dollarar í gulli og silfri. Mikill skotbardagi hófst og útlagarnir náðu ekki hraðlestinni.
Texas Jack fór rænandi og ruplandi meðal farþeganna meðan byssubardaginn stóð.
Rændi hann 460 dollurum, átta úrum og þremur skammbyssum.
LestarræninginnTexas Jack Reed fór í alríkisfangelsi fyrir glæpi sína en eftir að hann var látinn laus lifði hann umbótalífi sem sýningarmaður og prédikari. True West Archives
Þegar Ledbetter fór af vettvangi skaut hann Texas Jack með Winchester sínum og særði hann alvarlega.
Buss Luckey sótti Jack og útlagarnir komust í skyndi á hestbaki.
Luckey var síðar handtekinn af yfirvöldum og dæmdur með vitnisburði frá Root, sem sneri sönnunargögnum ríkisins.
Root var síðar drepinn í skotbardaga; Smith var aldrei handtekinn.
Í Arkansas gaf Reed sig fram og dómarinn Isaac C. Parker dæmdi hann í fimm ára dóm.
Þegar Reed kom út gerðist hann guðspjallamaður og ferðaðist í villta vestrinu.
Farþegalest Rock Island Railroad á suðurleið var rænd 3. apríl 1895 á Oklahoma-svæðinu.
Hópur fimm manna undir forystu William „Tulsa Jack“ Blake og Red Buck Weightman ruddist um borð og rændu hraðlestina fyrir 400 dali.
Þeir stálu einnig skartgripum og verðmætum úrum frá skelfingu lostnum farþegum sem þeir hótuðu að skjóta ef þeir veittu mótspyrnu.
Útlagarnir gátu komist í burtu en Blake og Weightman voru báðir drepnir síðar af leynilöggu bandarískra lögregluþjóna á Oklahoma-svæðinu.
LestarránsdögumTexas Jack Reed lauk fljótlega eftir að hann og gengi hans Buss Luckey, Tom Root og Will Smith rændu Katy Flyer í nóvember 1894. Paden Tolbert aðstoðarlögregluforingi elti Reed í hægri, aftari röð.
Al Jennings
16. ágúst 1897 setti lögfræðingurinn og útlaginn Al Jennings saman hóp sem innihélt tvo harðhausa, frá Bill Doolin-genginu: Little Dick West og Dynamite Dick Clifton.
Þeir ákváðu að ræna Santa Fe farþegalestina í Edmond, Oklahoma-svæðinu.
Útlögunum tókst að komast um borð í eimreiðina og neyddu vélstjórann til að stöðva lestina.
Gengið reyndi árangurslaust að sprengja peningaskápinn í farangursvagninum og rændu þeir farþega verðmætum sínum.
Gengið reið austur í átt að Indjánasvæðinu og sáust af þeldökkum bændum nálægt bænum Arcadia. Bud Ledbetter, aðstoðarlögregluforingi, náði síðar Al Jennings í Creek Nation.
Jennings var sakfelldur og sendur í fangelsi.
Síðar voru West og Clifton báðir drepnir af alríkislögreglumönnum á svæðunum.
Lögregluforinginn Bud Ledbetter. Sá sami og elti uppi útlagann Al Jennings eftir að gengi Jennings rændi Santa Fe lest nálægt Edmund, Oklahoma-svæðinu, þann 16. ágúst 1897. Eftir að hafa afplánað fangelsisdóminn gerðist Jennings ráðgjafi og lék í þöglum myndum sem sýndu hann daga sem útlagi.
