Tag: 10

Alamo, gamalt klaustur sem stríðið gleypti 1836 #5Alamo, gamalt klaustur sem stríðið gleypti 1836 #5

0 Comments

Hópur sjálfboðaliða úr her Texas hafði tekið yfir Alamo

Höfundar: Amanda Onion, Missy Sullivan, Christian Zapata, Cristiana Lombardo and Adrienne Donica.

Útgefið 4. mars 2010 uppfært 28. maí 2025. Af History.com

Orrustan um Alamo í sjálfstæðisstríði Texas gegn Mexíkó stóð í þrettán daga, frá 23. febrúar 1836 til 6. mars 1836.

Í desember 1835 hafði hópur sjálfboðaliða úr röðum Texasbúa hernumið Alamo, fyrrum franskt kanslaraklaustur nálægt núverandi borg San Antonio.

Þann 23. febrúar hóf mexíkóskt herlið, sem taldi þúsundir manna og var undir stjórn Antonio Lopez de Santa Anna hershöfðingja, umsátur um virkið.

Þrátt fyrir að vera langtum færri stóðust hinir 200 verjendur Alamo, undir stjórn James Bowie og William Travis, og þar á meðal hinn frægi landkönnuður Davy Crockett, vörn í 13 daga áður en mexíkósku hersveitirnar yfirbuguðu þá að lokum.

Fyrir Texasbúa varð orrustan um Alamo varanlegt tákn um andspyrnu þeirra gegn kúgun og baráttu þeirra fyrir sjálfstæði, sem þeir unnu síðar sama ár.

Orrustukallið

munum eftir Alamo

varð síðar vinsælt í stríði Mexíkó og Bandaríkjanna 1846–1848.

Fyrri saga Alamo

Spænskir landnemar byggðu trúboðsstöðina San Antonio de Valero, nefnda eftir heilögum Antoníusi frá Padúa, á bökkum San Antonio-árinnar um 1718.

Þeir stofnuðu einnig nálægt herstöðina San Antonio de Béxar, sem varð fljótlega miðstöð byggðar sem þekkt var sem San Fernando de Béxar (síðar endurnefnt San Antonio).

Trúboðsstöðin San Antonio de Valero hýsti trúboða og frumbyggja sem þeir höfðu snúið til trúar í um 70 ár, eða þar til 1793, þegar spænsk yfirvöld leystu upp hinar fimm trúboðsstöðvar í San Antonio og dreifðu löndum þeirra meðal íbúa á svæðinu.

Vissirðu þetta?

Tíu árum eftir að Texas vann sjálfstæði sitt og skömmu eftir að það var innlimað í Bandaríkin, endurvöktu bandarískir hermenn orrustuhrópið

Munið eftir Alamo!

í stríði Bandaríkjanna og Mexíkó á árunum 1846–1848.


Í upphafi 19. aldar voru spænskar hersveitir staðsettar í yfirgefinni kapellu fyrrum trúboðsstöðvarinnar.

Vegna þess að hún stóð í lundi asparviðartrjáa kölluðu hermennirnir nýja virkið sitt

El Alamo

eftir spænska orðinu yfir asparvið og til heiðurs Alamo de Parras, heimabæ þeirra í Mexíkó.

Hersveitir – fyrst spænskar, síðan uppreisnarmanna og síðar mexíkóskar – hertóku Alamo á meðan og eftir sjálfstæðisstríð Mexíkó frá Spáni í upphafi þriðja áratugar 19. aldar.

Sumarið 1821 kom Stephen Austin til San Antonio ásamt um 300 bandarískum fjölskyldum sem spænsk stjórnvöld höfðu leyft að setjast að í Texas.

Fólksflutningar bandarískra ríkisborgara til Texas jukust á næstu áratugum og kveiktu byltingarhreyfingu sem átti eftir að brjótast út í vopnuð átök um miðjan fjórða áratug 19. aldar.

Orrustan um Alamo

Í desember 1835, á fyrstu stigum sjálfstæðisstríðs Texas frá Mexíkó, yfirbugaði hópur sjálfboðaliða frá Texas (eða Texian), undir forystu George Collinsworth og Benjamin Milam, mexíkóska herliðið í Alamo og hertók virkið og náði þannig yfirráðum yfir San Antonio.

Um miðjan febrúar 1836 höfðu James Bowie ofursti og William B. Travis ofursti tekið við stjórn hersveita Texas í San Antonio.

Þrátt fyrir að Sam Houston, nýskipaður yfirhershöfðingi hersveita Texas, héldi því fram að yfirgefa ætti San Antonio vegna ófullnægjandi fjölda hermanna grófu varnarmenn Alamo – undir forystu Bowie og Travis – sig engu að síður í stöður, reiðubúnir að verja virkið til síðasta manns.

Meðal þessara varnarmanna, sem þrátt fyrir síðari liðsauka urðu aldrei fleiri en 200, var Davy Crockett, hinn frægi landkönnuður og fyrrverandi þingmaður frá Tennessee, sem hafði komið í byrjun febrúar.

Þann 23. febrúar hóf mexíkóskur her, sem samanstóð af einhvers staðar á bilinu 1.800 til 6.000 mönnum (samkvæmt ýmsum áætlunum) og var undir stjórn Antonio Lopez de Santa Anna hershöfðingja, umsátur um virkið.

Texasbúar héldu út í 13 daga, en að morgni 6. mars brutust mexíkóskar hersveitir í gegnum skarð í ytri vegg virkisgarðsins og yfirbuguðu þá.

Santa Anna skipaði mönnum sínum að taka enga fanga og aðeins örfáum Texasbúum var hlíft.

Ein þeirra var Susannah Dickinson, eiginkona Almaron Dickinson skipstjóra (sem var drepinn), og ungbarn þeirra, Angelina.

Santa Anna sendi þær til herbúða Houstons í Gonzalez með viðvörun um að sömu örlög biðu hinna Texasbúanna ef þeir héldu áfram uppreisn sinni.

Mexíkóskar hersveitir urðu einnig fyrir miklu mannfalli í orrustunni um Alamo og misstu á bilinu 600 til 1.600 menn.

Arfleifð Alamo

Frá mars til maí hertóku mexíkóskar hersveitir Alamo á ný.

Elsta þekkta ljósmyndin sem tekin var í Texas, daguerre-mynd frá 1849, ljósmyndari óþekktur (Center for American History, University of Texas at Austin).

Fyrir Texasbúa varð orrustan um Alamo tákn um hetjulega mótspyrnu og hvatningaróp í sjálfstæðisbaráttu þeirra.

Þann 21. apríl 1836 sigruðu Sam Houston og um 800 Texasbúar 1.500 manna mexíkóskt herlið Santa Anna við San Jacinto (nálægt þeim stað þar sem Houston stendur nú) og hrópuðu

Munið Alamo!

þegar þeir gerðu árás.

Sigurinn tryggði árangur sjálfstæðisbaráttu Texas: Santa Anna, sem hafði verið tekin til fanga, samdi við Houston um að binda enda á stríðið.

Í maí var mexíkóskum hersveitum í San Antonio skipað að hörfa og rífa niður varnarvirki Alamo á leið sinni.

Þrælahald og Alamo

Sumir sagnfræðingar telja að þrælahald hafi verið aðalástæðan fyrir átökunum við Alamo og halda því fram að tilraunir Mexíkó til að binda enda á þrælahald hafi stangast á við vonir margra hvítra landnema í Texas á þeim tíma sem fluttu til svæðisins til að rækta bómull.

Endurbætur á Alamo hafa áður tafist vegna svipaðra umræðna um arfleifð staðarins og hlutverk þrælahalds í byltingunni í Texas.

„Munið Alamo!“

Árið 1845 innlimuðu Bandaríkin Texas.

Í mörg ár á eftir hafði bandaríski herinn hermenn á staðnum og geymdi birgðir í Alamo.

Barist um 18 punda fallbyssuna eftir Gary Zaboly. Fengin að láni frá Alamo-safninu.

Alamo var áfram tákn um hugrekki og í stríði Mexíkó og Bandaríkjanna 1846–1848 endurvöktu bandarískir hermenn hvatningarópið

Munið Alamo!

í baráttu sinni gegn mexíkóskum hersveitum.

Alamo hefur verið minnst á öllu mögulegu, allt frá frímerkjum til kvikmyndarinnar The Alamo frá 1960 með John Wayne í hlutverki Davy Crockett.

Ameríka, sagan af okkur: Alamo frá History

Árið 1883 keypti Texasríki Alamo og eignaðist síðar réttindi að öllu landsvæðinu í kring.

Dætur lýðveldisins Texas, kvennasamtök sem innihalda afkomendur elstu íbúa Texas, hafa haft umsjón með Alamo síðan 1905.

Í dag heimsækja meira en 2,5 milljónir manna Alamo á ári. Á 4,2 ekru svæðinu eru nokkrar upprunalegar byggingar sem eru frá trúboðstímabilinu.

Tengt efni: Alamo bardaginn vannst en ekki stríðið við USA 1846?


Heimild: History.com

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Myndir: Flestar fengnar að láni hjá: Smarthistory.com


Tveir vagnar tengdir saman með fjóra hesta.

Tilvitnun í Ronnie Beckham út hópnum Traces og Texas, Facebook.

Heimildin er þaðan.

Jæja núna… Ég hélt að ég hefði séð næstum allar myndir af Alamo (af svipmyndum sem teknar voru af fólki) sem voru þarna úti, en Traces of Texas-lesarinn Will Offley sendi vinsamlegast inn þessa ca 1898 eina og ég trúi ekki að ég hafi nokkurn tíma séð hana áður.


Heimild: Tilvitnun í Ronnie Beckham.

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Svikarar járnbrautannaSvikarar járnbrautanna

0 Comments

Eftir Art T. Burton


Síðasti sagnfræðingur landamærasögu Oklahoma, lögreglumenn og útlaga, Glenn Shirley.

Hann sagði að það væru fleiri rán á póstvögnum og lestum á tvíburasvæðunum1 en nokkurs staðar á vesturlandamærunum.

Fyrsta járnbrautin sem fór inn í Oklahoma fylki árið 1871, var Missouri, Kansas og Texas járnbrautin, þekkt af frumkvöðlum og heimamönnum sem „The Katy“.

Fyrsta Katy-lestarránið á skrá var framið af sveit innfæddra Cherokee.

Það átti sér stað um 10 mílur norður af nýju Red River-borginni Denison, Texas, í Choctaw-þjóðlendunni, sumarið 1873.

Sagt var að ræningjarnir hefðu tekið inn 2.000 dollara í reiðufé auk töluverðs magns hringja og úra frá farþegum.

Lestarrán á Oklahoma- og frumbyggjasvæðunum versnuðu eftir 1890, þegar Oklahoma-svæðið var stofnað. Á þeim tíma voru fleiri járnbrautir sem fóru um svæðin.

Í maí 1891 rændi Dalton-gengið AT&SF (Santa Fe) járnbrautarlest í Wharton, Oklahoma Territory, nú Perry, Oklahoma.

Bob Dalton og George Newcomb biðu í geymslunni eftir að hraðlestin kæmi.

Restin af klíkunni beið við birgðagarðana. Þegar lestin kom inn á stöðina, hoppuðu Dalton og Newcomb inn í stýrishúsið á gufuvélinni með brugðnar byssur og sögðu vélstjóranum að aka lestinni í geymslurnar og stoppa þar.

Vélstjórinn gerði eins og honum var sagt. Í birgðastöðvunum voru vélstjóri og slökkviliðsmaður leiddir að lestarvagni og skipuðu lestarstarfsmanni að opna hurðina.

Skotum var hleypt inn um dyrnar og lestarstarfsmaður opnaði hana.

Félagar gengisins sögðust skjóta þá sem settu höfuð sitt út um glugga.

Dalton-genginu tókst að ná í tvo poka af peningum.

Emmett Dalton fullyrti síðar að klíkan hefði fengið 14.000 dollara fyrir ránið.

Í júní 1892 rændi Dalton-gengið Santa Fe-járnbrautinni við Rauðklett.

Gerðist þetta 15 mílur norður af Wharton á Oklahoma-svæðinu.

Dalton -gengið komst að því að það yrðu 75.000 dalir af indjánaeftirlaunasjóði flutt um Santa Fe þann 1. júní.

Dalton-gengið hafði með sér þekktan útlaga að nafni Bill Doolin þegar þeir rændu þessari lest. Gengið gat aðeins opnað annað af tveimur öryggishólfum í lestarvagninum og fékk ekki meira en 11.000 dollara.

Eftir þetta rán var mikill hópur lögreglumanna settur á vettvang til að finna Dalton -gengið en án árangurs.

Santa Fe Railroad bauð 500 dollara fyrir handtöku hvers félaga gengisins.

Á þessum tíma, á tvíburasvæðum, var greint frá því að það væru 11 menn í Dalton-genginu, þar á meðal bræðurnir: Bob, Grat og Emmett Dalton. Fimmtudagskvöldið 14. júlí 1892 var Katy-lestin númer 2 norður á leið þegar hún stoppaði í Adair í Cherokee-þjóðinni, um 20 mílur suður af Vinita, frumbyggjaverndarsvæðinu, um klukkan 21:42. Umboðsmanni stöðvarinnar var skipað undir byssuógn að flagga lestinni til stöðvunar.

Tveir vopnaðir menn tóku fljótt við stjórn gufuvélarinnar en hinir tóku við af stjórnanda og lestarstarfsmönnum.

Án þess að útlagarnir vissu, voru skipaðir lögregluþjónar með leynd um borð í lestinni til að verja hana gegn ræningjum.

Meðal þeirra var járnbrautarlöggan John J. Kinney. Undirforingi Kinney Sid Johnson og þrír meðlimir indiana lögreglunnar í Bandaríkjunum, Charles LeFlore lögregluforingi, Alf McKay og Bud Kell. Leynilöggan steig út úr lestinni til að takast á við ræningjana og næstum samstundis særðust Kinney, LeFlore og Johnson.

Lögreglumennirnir sóttu skjól í kolahúsinu. Útlagarnir notuðu lestarmennina sem mannlega skyldi í skotbardaganum.

Lögreglumennirnir hættu að skjóta af ótta við að skjóta einn af saklausu lestarstarfsmönnunum.

Á meðan voru aðrir meðlimir gengisins að ausa stöðugri skothríð inn í hraðlestina.

Flugumaður 2 opnaði hurðina og veitti ræningjunum aðgang að vagni.

Ræningjarnir rændu peningaskápnum í hraðlestinni fyrir 17.000 dollara en tókst ekki að fá umboðsmann stöðvarinnar til að opna peningaskápinn á stöðinni.

Á leið út úr bænum skaut klíkan tvo óvopnaða lækna sem sátu fyrir utan lyfjabúðina. D. L. Goff læknir lést af byssuskoti sínu og læknir T.S. Youngblood missti fót af byssusári sínu.

Eftir þetta rán setti Katy Railroad 5.000 dollara verðlaun fyrir hvern meðlim gengisins, sem innihélt Dalton-bræður, Dick Broadwell, Charlie Pierce, Bill Doolin og William Power.

Átta útlagar stefna til Adair, Oklahoma. Til viðbótar við skelfilega hegðun þeirra deila þeir sameiginlegum örlögum: Allir munu þeir stöðva byssukúlu en aðeins einn mun lifa til frásagnar. Talið er að ræningjarnir hafi verið Bob Grat, (nýsloppinn úr fangelsi í Kaliforníu) og Emmett Dalton, Bill Doolin, Bill Power, Dick Broadwell, Charley Pierce og Bitter Creek Newcomb. List eftir Bob Boze Bell/Dagblaðaklipping með leyfi Newspapers.com

Annað lestarrán gerðist í Wharton 8. september 1892. Fimm menn héldu lestinni, náðu hraðlestinni, opnuðu peningaskápinn og fundu ekkert sem var þess virði að ræna.

Þeir rændu tveimur körfum af vínberjum.

Þriðja lestarránið var í Wharton 8. nóvember 1892. Þrír hvítir menn tóku með byssuvaldi Santa Fe farþegalest á suðurleið.

Ræningjarnir náðu aðeins nokkrum litlum pökkum og tóku Winchester-riffil og byssur lestarstarfsmannanna.

Í janúar 1893 voru tveir ræningjanna, Jesse Jackson og Scott Bruner, handteknir eftir mikinn byssubardaga með lestarleynilögreglu undir forystu Black bandaríska marskálkanna Rufus Cannon og Ike Rogers.

Á stuttu færi skaut Cannon í annan handlegg Jacksons í skotbardaganum.

Útlagarnir voru afhentir Heck Thomas aðstoðarforingja Bandaríkjanna í Bartlesville.

Annar maður í gæsluvarðhaldi að nafni Ernest Lewis snerist og vitnaði í þágu ríkisins um ránið til yfirvalda.

Þann 20. október 1894 var farþegalest frá Missouri Pacific Railroad rænd í Coretta, Creek Nation, nú Okay, Oklahoma, fimm mílur suður af bænum Wagoner.

Þann 8. nóvember 1892 rændu útlagamennirnir Scott Bruner og Jesse Jackson farþegalest suður af Wharton, Oklahoma Territory. Seint í janúar 1893 náðu lögreglumennirnir Isaac Rogers (fyrir ofan) og Rufus Cannon (neðar) tveimur ræningjum. Í byssubardaga sem fylgdi tók Cannon af hönd Jacksons með haglabyssu, þegar þeir voru handteknir. Myndir með leyfi True West Archives

Glæpagengisfélagi tengdi hliðarspor á meðan lestin var á um 25 mílna hraða.

Lestin fór á hliðarsporið og rakst á nokkra lestarkassavagna á brautinni. Ræningjarnir gátu rænt peningaskáp um borð í hraðlestinni í sömu aðgerð.

Ræningjarnir gátu ekki opnað öryggishólfið í skápnum.

Farþegarnir voru rændir peningum sínum og verðmætum þegar ræningjarnir fóru í gegnum lestarvagnana.

Ræningjarnir skutu út um hvern glugga í lestinni og stálu meira að segja gufu- og dælumælinum í eimreiðinni.

Black Creek Freedman útilokar Buss Luckey og allt blökkumannagengi hans sem samanstendur af Bob Elzey og bræðrunum Frank, Henry og Will Smith.

Texas Jack

Fyrsta farþegalest Katy, Katy Flyer á norðurleið, var rænd aðfaranótt 13. nóvember 1894. Glæpaforinginn var hvítur maður að nafni Nathaniel „Texas Jack“ Reed ásamt þremur hörku blökkumönnum sem áttu sér engan morgundag: Buss Luckey, Tom Root og Will Smith.

Ránið átti sér stað í Blackstone Switch, nálægt Wybark, átta mílur norður af Muskogee á indiana yfirráðasvæðinu.

Skiptu útlagarnir lestinni á hliðarspor við meginsporið. Lögreglumennirnir Bud Ledbetter og Paden Tolbert.

Goðsagnakenndir lögreglumenn frá indjánayfirráðasvæðinu fóru sem verðir í hraðlestinni.

Í lestinni voru 60.000 dollarar í gulli og silfri. Mikill skotbardagi hófst og útlagarnir náðu ekki hraðlestinni.

Texas Jack fór rænandi og ruplandi meðal farþeganna meðan byssubardaginn stóð.

Rændi hann 460 dollurum, átta úrum og þremur skammbyssum.

Lestarræninginn Texas Jack Reed fór í alríkisfangelsi fyrir glæpi sína en eftir að hann var látinn laus lifði hann umbótalífi sem sýningarmaður og prédikari. True West Archives

Þegar Ledbetter fór af vettvangi skaut hann Texas Jack með Winchester sínum og særði hann alvarlega.

Buss Luckey sótti Jack og útlagarnir komust í skyndi á hestbaki.

Luckey var síðar handtekinn af yfirvöldum og dæmdur með vitnisburði frá Root, sem sneri sönnunargögnum ríkisins.

Root var síðar drepinn í skotbardaga; Smith var aldrei handtekinn.

Í Arkansas gaf Reed sig fram og dómarinn Isaac C. Parker dæmdi hann í fimm ára dóm.

Þegar Reed kom út gerðist hann guðspjallamaður og ferðaðist í villta vestrinu.

Farþegalest Rock Island Railroad á suðurleið var rænd 3. apríl 1895 á Oklahoma-svæðinu.

Hópur fimm manna undir forystu William „Tulsa Jack“ Blake og Red Buck Weightman ruddist um borð og rændu hraðlestina fyrir 400 dali.

Þeir stálu einnig skartgripum og verðmætum úrum frá skelfingu lostnum farþegum sem þeir hótuðu að skjóta ef þeir veittu mótspyrnu.

Útlagarnir gátu komist í burtu en Blake og Weightman voru báðir drepnir síðar af leynilöggu bandarískra lögregluþjóna á Oklahoma-svæðinu.

Lestarránsdögum Texas Jack Reed lauk fljótlega eftir að hann og gengi hans Buss Luckey, Tom Root og Will Smith rændu Katy Flyer í nóvember 1894. Paden Tolbert aðstoðarlögregluforingi elti Reed í hægri, aftari röð.

16. ágúst 1897 setti lögfræðingurinn og útlaginn Al Jennings saman hóp sem innihélt tvo harðhausa, frá Bill Doolin-genginu: Little Dick West og Dynamite Dick Clifton.

Þeir ákváðu að ræna Santa Fe farþegalestina í Edmond, Oklahoma-svæðinu.

Útlögunum tókst að komast um borð í eimreiðina og neyddu vélstjórann til að stöðva lestina.

Gengið reyndi árangurslaust að sprengja peningaskápinn í farangursvagninum og rændu þeir farþega verðmætum sínum.

Gengið reið austur í átt að Indjánasvæðinu og sáust af þeldökkum bændum nálægt bænum Arcadia. Bud Ledbetter, aðstoðarlögregluforingi, náði síðar Al Jennings í Creek Nation.

Jennings var sakfelldur og sendur í fangelsi.

Síðar voru West og Clifton báðir drepnir af alríkislögreglumönnum á svæðunum.

Lögregluforinginn Bud Ledbetter. Sá sami og elti uppi útlagann Al Jennings eftir að gengi Jennings rændi Santa Fe lest nálægt Edmund, Oklahoma-svæðinu, þann 16. ágúst 1897. Eftir að hafa afplánað fangelsisdóminn gerðist Jennings ráðgjafi og lék í þöglum myndum sem sýndu hann daga sem útlagi.

  1. Oklahoma og indjánaverndarsvæðið ↩︎

Heimildir/Uppruni: True West, mánaðarrit. Sögur af ystu byggðu bóli Norður-Ameríku

Skráð og þýtt af Friðrik Kjartansson

Yfirlestur. malstadur.mideind.is/malfridur

Pæton Spider #16Pæton Spider #16

0 Comments

Vagn í sérflokki vegna útlits og umhirðu!


Cartagena, Mucia Spáni. Verð í nóvember 2023 €3.500


Flokkast sem ,,Buggy”


Lchashen-vagninn, einstaklega vel varðveitt fornt farartækiLchashen-vagninn, einstaklega vel varðveitt fornt farartæki

0 Comments

Uppfært 18. April 2026.

Nýjasta greinin er frá Old Historical Pictures á Facebook

Nálægt Sevanvatni grófu fornleifafræðingar upp 4.000 ára gamlan eikarvagn í Lchashen, sem var einstaklega vel varðveittur í jarðveginum.

Þessi óvenjulegi fundur veitir innsýn í samgöngur og tréverkskunnáttu á bronsöld.

Eikarviður vagnsins var að mestu leyti óskemmdur, þar á meðal burðarbitar, staðsetning öxla og leifar af hjólum.

Varðveislan er einstök og gerir vísindamönnum kleift að rannsaka byggingaraðferðir, samskeytingar og verkfræðilegar ákvarðanir sem handverksmenn til forna tóku.

Merki um vandaða samsetningu benda til djúps skilnings á álagsdreifingu, endingu og hreyfanleika í samfélögum bronsaldar.

Vagnar sem þessir hefðu verið nauðsynlegir til að flytja vörur, korn eða hráefni yfir torfærur.

Fundurinn varpar ljósi á hversu þróuð flutningsnet voru á armenska hálendinu og sýnir hvernig samfélög aðlöguðust umhverfi sínu með hagnýtum verkfræðilausnum.

Greining á verkfæramerkjum á viðnum leiðir í ljós að brons- og steinverkfæri voru notuð til að móta og tálga íhlutina.

Þetta eykur skilning okkar á sérhæfingu í handverki á þessu tímabili og tæknilegri getu þessara fornu samfélaga.

Vagninn frá Lchashen býður upp á áþreifanlega tengingu við daglegt líf fyrir 4.000 árum og brúar bilið milli fortíðar og nútíðar.

Hann minnir okkur á að nýsköpun, færni og hugvit hafa alltaf verið hluti af afkomu mannsins og að jafnvel hversdagslegir hlutir eins og vagnar geta haft óvenjulega sögulega þýðingu.

Heimild: Old Historical Pictures Facebook

Ótrúlega vel varðveitt eintak miðað við aldur!

Skrifað af Aleksa Vučković sem segir aðeins af sjáfum sér.

Ég er útgefinn höfundur yfir tíu sögulegra skáldsagna og er sérfræðingur í slavneskum málvísindum.

Ég fylgi ávallt ástríðu minni fyrir skrifum, sögu og bókmenntum og leitast við að skila spennandi og heillandi lestri sem snertir dularfyllstu viðfangsefni sögunnar.

Með margra ára reynslu sem rithöfundur tek ég víðtæka þekkingu mína á sögu, málvísindum og mannfræði og færi hana yfir á ritað form með góðum árangri.


https://hestvagnasetrid.org/wp-content/uploads/2022/07/4000-ara-eikarvagninn.jpg
Þessi frábærlega varðveitti 4.000 ára gamli vagn, aðeins úr eik, fannst neðanjarðar í þorpinu Lchashen nálægt Sevan-vatni í Armeníu. Eikarvagninn er meðal elstu vagna í heiminum.

Þegar fornleifafræðingar grafa upp forn svæði standa þeir oft uppi með leifar sem eru úr óforgengilegum hlutum.

Viður, leður, hold, klæði og öll lífræn efni finnast nánast aldrei þar sem þau rotna og hverfa í aldanna rás.

En ef réttu aðstæðurnar eru til staðar og jarðvegurinn hefur rétta efnasamsetningu geta jafnvel þessi lífrænu efni varðveist í mjög langan tíma.

Þökk sé þessu tókst rússneskum fornleifafræðingum að grafa upp Lchashen-vagninn, merkilega fornleifar úr fornöld, sem veitir heillandi innsýn í tæknilegar framfarir og menningarlegar venjur frá fyrri tímum


Þessi ótrúlega vel varðveitti 4.000 ára gamli vagn úr eik er grafinn upp í þorpinu Lchashen nálægt Sevan-vatni í Armeníu. Þetta er elsti vagn í heimi sem vitað er um. Er vagninn til sýnis í sögusafni Armeníu í Yerevan. Þessi vagn var smíðaður af Lchashen-Metsamor Culture (aka Etiuni). Það er almennt talið að þeir hafi verið indóevrópskir og töluðu mjög líklega frumarmensku. „Timeline of the Development of the Horse“ skrifar Beverley Davis. Framhald undir næstu mynd.

Lchachsen-vagninn og vísbendingar um forna samgöngumáta

Vagninn, sem er frábærlega vel varðveittur, veitir okkur mikilvæga innsýn í hugvit og handverk skapara sinna.

Þessi forngripur varpar ekki aðeins ljósi á þróun samgöngumáta til forna heldur er hann einnig mikilvæg sönnun þegar kemur að því að skilja félags-, efnahags- og menningarlega þætti svæðisins á þeim tíma


Frumstæðir vagnar frá þessum tíma (2000 f.Kr.) hafa fundist í ágætu ásigkomulagi í Armeníu. Þetta eru elstu þekktu vagnar í heimi.“ Vagnarnir í Lchashen voru einnig í bók Stuart Piggott „Fyrsti flutningur á hjólum: frá Atlantshafsströndinni að Kaspíahafinu“. Elsta víngerðin, elstu leðurskórnir, elsta strápilsið, elsti mannsheilinn og elsti vagninn-þeir fundust allir í Armeníu.

Vagninn fannst árið 1956 við uppgröft á Lchashen-grafreitnum við bakka Sevanvatns í Armeníu.

Til að geta vökvað hið víðfeðma Ararat-sléttlendi í nágrenninu þurftu rússarnir að tæma hluta vatnsins, lækka yfirborð þess og afhjúpa þannig gríðarstóran sögulegan stað.

Þessi staður er ríkur af fornleifum og hefur gefið af sér fjölda gripa frá brons- og járnöld.

Grafreiturinn, með sínum víðfeðmu grafhaugum og haugfé, veitir heildstæða sýn á forna íbúa svæðisins sem líklega tilheyrðu Lchashen-Metsamor-menningunni.

Meðal mikilvægustu fundanna var Lchashen-vagninn, sem er frá 15.–14. öld f.Kr.

Þessi uppgötvun var afgerandi til að sýna fram á tæknilega getu fólksins sem bjó á þessu svæði á fyrri hluta járnaldar.

Vagninn er talinn vera undur fornrar verkfræði.

Hann er um það bil 2 metrar (6,5 fet) að lengd og er aðallega smíðaður úr eik, með bronsfestingum sem undirstrika málmsmíðakunnáttu smiðanna.

Grind vagnsins er gerð úr sterkum viðarbitum sem eru flókið tengdir saman til að veita styrk og endingu.

Hjólin, sem einnig eru úr viði, eru styrkt með bronshjólnöfum og -gjörðum, sem tryggir að þau þoli álag ferðalaga um ógreiðfært landslag.

Notkun brons, ekki aðeins í hagnýtum tilgangi heldur einnig fyrir skrautelement, bendir til mikillar handverkskunnáttu og skilnings á bæði fagurfræði og notagildi.

Ef litið er á biblíukortin er Armenía þar sem Edensgarðurinn var og Eden þar sem Adam og Eva voru sköpuð og þar af leiðandi er það fæðingarstaður mannkynsins. Í raun er Armenía þar sem mannkynið fæddist og endurfæðist svo…

Ferðast á ströndum Sevanvatns

Ítarlegar rannsóknir og skönnun benda til þess að hlutar vagnsins hafi verið með flóknum útskurði og skrautlegum þáttum.

Viðaryfirborðið var líklega skreytt með rúmfræðilegum mynstrum og dýramyndum, sem endurspegla listrænan smekk þess tíma og benda til þess að vagninn hafi verið gerður fyrir valdamikinn einstakling, líklega staðbundinn höfðingja.

Þessar skreytingar eru ekki aðeins til skrauts heldur þjóna þær einnig sem menningarlegir vísar og veita innsýn í táknræna og trúarlega trú fornra Armena.

Tilvist slíkrar ítarlegrar listar á hagnýtum hlut eins og vagni bendir til mikilvægis listar og táknmynda í daglegu lífi þeirra.

Uppgötvun Lchashen-vagnsins hefur mikilvægar afleiðingar fyrir skilning okkar á fornum samgöngum og viðskiptum.

Vagnar eins og þessi voru líklega notaðir í ýmsum tilgangi, þar á meðal til að flytja vörur, landbúnaðarafurðir og mögulega jafnvel fólk.

Tilvist svo þróaðs farartækis bendir til þess að á svæðinu hafi þróast net viðskiptaleiða sem auðveldaði skipti á vörum og hugmyndum.

Þetta gefur í skyn ákveðið stig félagslegs og efnahagslegs þroska og skipulags innan samfélagsins.

Auk þessa vagns fundust alls 12 vagnar á svæðinu í mismunandi ástandi varðveislu.

Hæfnin til að búa til endingargóð og nothæf farartæki hefði verið afar mikilvæg fyrir flutninga á vörum og fólki og þannig stuðlað að efnahagslegri og menningarlegri þróun svæðisins.

Notkun brons í hönnun vagnanna undirstrikar málmvinnslugetu samfélagsins og bendir til þess að það hafi haft aðgang að auðlindum og viðskiptanetum sem gerðu því kleift að nálgast og nýta þetta verðmæta efni og mikil færni í trésmíði segir okkur að það hafi kostað margar vinnustundir og mikla fyrirhöfn að smíða eitt slíkt farartæki.

Tíu stórmerkilegar fornminjar sem fundist hafa í Armeníu!

Varðveitt undir botni Sevan-vatns

Þar sem vagninn fannst innan marka stórs greftrunarsvæðis er talið að hann hafi tilheyrt einstaklingi af hárri stöðu og verið grafinn með honum sem eitthvað til að nota í handanheiminum.

Þannig segir fundurinn okkur einnig eitthvað um greftrunartrú fólksins sem tilheyrði hinu forna Lchashen-Metsamor-menningarsamfélagi.

En án efa er þessi fundur ótrúlega mikilvægur til að hjálpa okkur að öðlast betri skilning á frumtímasögu Armeníu og fólksflutningum Indó-Evrópubúa, sem þessi forna menning tilheyrði líklega.

Enn fremur stuðla smíði vagnsins, skreytingar hans og samhengi innan Lchashen-grafreitsins að betri skilningi á fornum trúarbrögðum og hefðum, sem og tæknilegri getu fornrar menningar.

Höfum við efast um hæfileika sameiginlegra forfeðra okkar?


Heimildir: https://www.ancient-origins.net/ Frásögn Aleksa Vučković. Historic Photographs á Facebook og Phoenix Tour Armenia Facebook myndir og texti undir myndum.

Þýðing og skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Bændavagn eða heyrekkiBændavagn eða heyrekki

0 Comments

Framleiddur af Thomas Stell, vagna og yfirbyggingasmið 1909!

Vagn til nota á býlinu.

Hann er smíðaður úr harðviði sem er vottaður að sé hogginn á mesta vaxtartímanum.

Vagninn er með rekka sem nota má sem t.d. heygrind fyrir búfénað þegar hann er ekki í notkun.

Vagninn kemur með einkaleyfisöxlum og 4 tommu hjólum (10,16 cm á breidd).

Bremsur eru ekki sjáanlegar.

Engar fjaðrir.

Hjólin eru með koppum til að smyrja öxlanna.


Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)