Lítil Roman-stúlka (sígaunastúlka1) situr við hjól á hjólhýsi og heldur á dúkku
28. júlí 1951.
Fötin hennar eru skítug og andlitið óhreint.
Hún er ein af þrjú hundruð í hópi hústökufólks á Corke’s Meadow í Kent.
Í hópnum eru sannir Romanfólk sígaunar, betlarar,
fínar rottur
og
flakkarar.
(Mynd eftir Bert Hardy/Picture Post/Getty Images)
Þessi lýsing er úr greininni
Órómantískir sígaunar.
~ Eftir seinni heimsstyrjöldina var margt fólk á vergangi sem var ekki Rómafólk/sígaunar/farandfólk og bjó á stöðum eins og Corks Meadow og í New Forest-búðunum.
Sumir giftust inn í samfélagið, aðrir fluttu aftur til sinna bæja og borga þegar húsnæði varð aftur í boði.
Á sumum svæðum var Rómafólki/sígaunum úthlutað félagslegu húsnæði. Tímarnir voru að breytast, alveg eins og þeir eru í dag!
Höfundur: Roman Heritage, skrifar líka.
Sápuskömmtun
Frá og með mánudeginum 9. febrúar 1942 er aðeins hægt að kaupa sápu gegn framvísun skömmtunarmiða eða kaupheimildar.
Olíurnar og fitan sem notuð er í sápuframleiðslu taka mikið pláss í skipum og það verður að spara hluta þess pláss fyrir matvæli.
Þú færð 4 skömmtunarmiða á hverju 4 vikna tímabili og getur notað þá eins og þú vilt og hvenær sem er innan tímabilsins.
Engin skráning verður og þú getur verslað í hvaða verslun sem er sem selur þá tegund sem þú þarft.
Hver af þeim fjórum skömmtunarmiðum sem mynda fjögurra vikna skammt gefur þér rétt til að kaupa eitt af eftirfarandi:
annaðhvort,
113 g af harðri sápu (venjuleg heimilisþvottasápa í stöngum eða bitum)
eða 85 g af handsápu
eða 85 g af sápuspæni eða sápukornum
eða 170 g af sápudufti nr. 1
eða 340 g af sápudufti nr. 2
eða 170 g af linsápu.
Skömmtunin mun ekki eiga við um raksturssápu eða tannsápur, sjampóduft, fljótandi sápu eða hreinsiefni.
– Matarskömmtun lauk ekki formlega að fullu fyrr en 4. júlí 1954, þegar kjötskömmtun var aflétt.
Ekki æskilegt heiti og er sennilega bannað vegna þess aðallega að Hitler kallaði Romanfólkið þessu ónefni. ↩︎
Stríðsvagninn er oft tengdur við hina fornu egypsku siðmenningu.
Hann varð áberandi vopn í stríði á tímum Nýja konungsríkisins.
Í raun er hann oft talinn ofurvopn hins forna heims.
E Lawrenceásamt Leonard Woolley, fornleifafræðingnum sem stýrði uppgreftrinum, með hittíska steinplötu á uppgraftarsvæðinu í Carchemish nálægt Aleppo fyrir fyrri heimsstyrjöld. Á plötunni má sjá bogmann á stríðsvagni.
Sumir hafa velt því fyrir sér hvort stríðsvagninn hafi verið kynntur til sögunnar af innrásarliði Hyksos (þó að engar staðreyndir styðji þá fullyrðingu).
Saga stríðsvagnsins nær þó meira en þúsund árum aftur í tímann áður en hann var kynntur til sögunnar í Forn-Egyptalandi.
Að auki þarf að ferðast vestur fyrir landamæri Egyptalands til að uppgötva fornar rætur hans.
1927/8 var breski fornleifafræðingurinn Sir Leonard Woolley að grafa upp konunglega grafreitinn í Úr í nútíma Írak þegar hann uppgötvaði grip sem í dag er þekktur sem Konunglegi staðallinn frá Úr (frá þriðja árþúsundi f.Kr.).
Á annarri hlið þessa grips er sýnd stríðsvél Mesópótamíu, sem samanstóð af fjórhjóla, vagnlíkum farartækjum sem voru dregin af fjórum ösnum.
Listamaðurinn sýnir jafnvel notkun þessa vopns með því að sýna það í mismunandi stellingum/hreyfingum.
Staðall frá Úr, 26. öld f.Kr. Neðsta myndaröðin sýnir stríðsvagna í notkun.
Þannig eru asnar fyrst sýndir gangandi, fara svo í brokk og loks á stökk.
Til að undirstrika að þetta var stríðsvopn bætir listamaðurinn við einum eða tveimur troðnum óvinum undir því til öryggis.
Þetta er ein elsta þekkta myndin af stríðsvagni, þó hann sé mjög ólíkur þeim sem Egyptar notuðu.
Fyrir utan þá staðreynd að það voru fjögur hjól í stað tveggja var önnur stór munur sá að hjól þessara mesópótamísku stríðsvagna voru gegnheil frekar en með teinum.
Að vissu leyti má líta á þessa sem „frumstríðsvagna“.
Almennt hefur verið gert ráð fyrir að hjólið hafi verið þróað frekar í Mið-Austurlöndum og stuðlað að þróun stríðsvagnsins í þá gerð sem við þekkjum betur í dag.
Til dæmis má finna myndir af stríðsvögnum á anatólskum innsiglisþrykki frá öðru árþúsundi fyrir Krist.
Ólíkt mesópótamískum forverum sínum hafa þessir stríðsvagnar hjól með fjórum pílárum.
Fornleifarannsóknir hafa hins vegar bent til þess að þetta stig í þróun stríðsvagna hafi átt sér stað fyrr á Evrasíusteppunni.
Uppgröftur á kurgönum (fornum gröfum yfirstéttarfólks sem þaktar eru jarðhaugum) frá Sintasha-Petrovka-menningunni hefur leitt í ljós hluti sem taldir eru vera stríðsvagnar.
Þótt stríðsvagnarnir sjálfir hafi molnað í dufti, skildu neðri hlutar hjólanna eftir sig för af lögun sinni og hönnun í raufar sem skornar voru fyrir þau í moldargólf grafhýsisins.
Sumir hlutar stríðsvagnabyggingarinnar varðveittust einnig á þennan hátt.
Einnig hefur verið bent á að þeir hafi ef til vill ekki verið notaðir í hernaðarlegum tilgangi, heldur í helgiathöfnum kappaksturs til að leysa deilur eða vinna verðlaun, sem var siður Arýa.
Kýbeledregin í vagni sínum af ljónum í átt að fórnarathöfn (hægra megin). Fyrir ofan eru sólguðinn og himinhnettir. Plata frá Ai Khanoum, Baktríu (Afganistan), 2. öld f.Kr.
Vissulega var stríðsvagninn meira en bara áhrifarík drápsvél.
Á níundu öld fyrir Krist notuðu Assýríumenn til dæmis stríðsvagna sem skyndiáhlaupsvél.
Á öldunum sem fylgdu var hlutverk stríðsvagnsins á vígvellinum þó leyst af hólmi af skilvirkari riddaraliðum.
Engu að síður héldu Assýríumenn áfram að nota stríðsvagna.
Í stað þess að nota þá í herferðum voru stríðsvagnar notaðir sem virðingar- eða athafnafarartæki.
Atriði úr herferð Ashurbanipals (668-627 f.Kr.) gegn elamísku borginni Hamaru, sýnir assýrískan stríðsvagn með vagnstjóra og bogamanni sem eru verndaðir gegn árás óvina af skjaldbera. Assýrískt upphleypt verk frá Níníve. Alabastur upphleypt verk, gert um 650 f.Kr.
Til dæmis sýnir skrautmynd sem prýðir herbergi í höll Ashurbanipals í Níníve konung í skrautlegum stríðsvagni sínum (með sólhlíf að ofan) sem stýrir brottflutningi hinna sigruðu Elamíta.
Önnur skrautmynd úr höllinni sýnir að Assýríumenn notuðu einnig stríðsvagna við ljónaveiðar sínar.
Það voru ekki einungis Assýríumenn sem litu á stríðsvagna sem munaðarvöru.
Um hálfri öld fyrir valdatíð Ashurbanipals innihalda egypsk grafhýsi í Amarna skrautmyndir sem sýna faraóinn Akhenaten (sem var ekki þekktur sem stríðskonungur) og eiginkonu hans, Nefertiti, aka á stríðsvögnum.
Ramses II í orrustunni við Kades ekur vagni (myndríst í Abu Simbel).
Aðrir faraóar notuðu hins vegar stríðsvagna í hernaði og sá frægasti var líklega Ramses II í orrustunni við Kades, þar sem bæði Egyptar og óvinir þeirra, Hettítar, höfðu stríðsvagna í herum sínum.
Stríðsvagnar Egypta voru þó mjög ólíkir þeim sem Hettítar notuðu.
Ólíkt vögnum Hettíta voru egypsku vagnarnir léttari og hraðskreiðari.
Orthostatískt upphleypt verk í basalti; stríðsvagn, Karchemish, 9. öld f.Kr.; síðhettískt listform með assýrískum áhrifum.
Meðal ástæðna fyrir þessum breytingum er að egypsku stríðsvagnarnir voru aðallega notaðir til að vernda fótgönguliðið og að landslag Egyptalands og Kanaans hentaði ekki fyrir notkun þungra stríðsvagna.
Í stað þess að nota þá til að steypa sér á óvinina voru egypsku stríðsvagnarnir notaðir sem færanlegir skotpallar.
Stríðsmaðurinn í vagninum var vopnaður boga og örvum ásamt nokkrum stuttum spjótum.
Auk þess að geta skilvirkt látið örvaregnið dynja á óvininum áður en þeir flytja sig hratt í burtu hentaði egypski stríðsvagninn einnig fullkomlega til að elta uppi flýjandi óvini.
Þó að flestir viti af notkun stríðsvagna í Forn-Austurlöndum nær er kannski tiltölulega minna þekkt að stríðsvagnar voru einnig notaðir í öðrum fornum samfélögum.
Í næsta hluta munum við skoða notkun stríðsvagna lengra austur í Asíu.
Aðalmynd: Smáatriði, Faraóinn Tutankhamun að aka stríðsvagni og tortíma óvinum sínum. Málverk á við, Egyptalandssafnið í Kaíró.
Uppfært af Wu Mingren (‘Dhwty’)
Heimild: Superweapon of the Ancient World: A History of Chariots – Part I | Ancient Origins
Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)
