Tag: lækur

Annasamasta og ánægjulegasta sumar sem ég man eftirAnnasamasta og ánægjulegasta sumar sem ég man eftir

0 Comments

Þriðja bréf landnámskonu

Elinore P. Stewart
Síðast uppfært 20. janúar 2019.

11. september 1909

Kæra frú Coney,

Þetta hefur verið annasamasta og ánægjulegasta sumar sem ég man eftir.

Ég hef unnið mjög mikið en það hefur verið vinna sem ég hef sannarlega ánægju af.

Það er mjög erfitt að fá hvers kyns hjálp hér.

Herra Stewart hafði verið of viss um að fá menn.

Þanning að heyskapurinn kom honum í opna skjöldu með of fáa menn til að hirða heyið.

Hann hafði engan mann til að keyra sláttuvélina og gat ekki keyrt bæði sláttuvélina og hleðsluvélina.

Svo þú getur ímyndað þér í hvaða klípu hann var.

Ég veit ekki hvort ég hafi nokkurn tíma sagt þér það.

Foreldrar mínir dóu með innan við árs millibili og skildu okkur sex eftir til að sjá um okkur sjálf.

Ættingjar okkar buðust til að taka eitt okkar hér og annað þar þangað til við værum öll komin í hús.

En við neituðum að alast upp hvert í sínu lagi,

gerðum því ráðstafanir til að vera hjá ömmu og halda hópinn.

Við áttum enga peninga til að ráða menn í vinnu, svo við urðum að læra að gera hlutina sjálf.

Þar af leiðandi lærði ég að gera margt,

sem stúlkur í betri aðstæðum vita ekki hvernig á að gera.

Meðal þess sem ég lærði var að keyra sláttuvél.

Það kostaði mig mörg beisk tár því ég varð sólbrunnin og hendurnar á mér voru harðar,

Hrjúfar og blettaðar af vélarolíu.

Og ég velti því oft fyrir mér hvernig nokkur draumaprins gæti horft fram hjá öllu þessu hjá nokkurri stúlku sem hann kynntist,

því allt sem ég hafði lesið um prinsinn snerist um að hann

kyssti lotningarfullt liljuhvíta hönd hennar

eða gerði eitthvað annað kjánalegt með hönd hvíta sem snjókorn.

Jæja, þegar minn prins birtist var hann ekki lengi að láta mig vita að

Barkis1 væri boðinn og búinn

og ég vafði höndunum í gömlu, köflóttu svuntuna mína og þáði boðið áður en hann náði andanum.

Þá var enginn sláttur meir og ég gleymdi næstum því að ég kynni það þangað til herra Stewart varð svo örvæntingarfullur.

Ef hann setti mann á sláttuvélina urðu allir aðgerðalausir við heyhleðsluvélina og hann gat einfaldlega ekki fengið nógu marga menn.

Heyhleðsluvél

Ég þorði ekki að segja honum að ég gæti slegið af ótta við að hann myndi banna mér það.

En einn morguninn, þegar hann var að elta síðustu vonarglætuna um hjálp, fór ég niður í hlöðu, tók út hestana og byrjaði að slá.

Ég var búin að slá nóg áður en hann kom til baka til að sýna honum að ég kynni þetta, og þar sem hann kom mannlaus til baka var hann jafn glaður og hissa.

Ég var ánægð því mér finnst virkilega gaman að slá og auk þess er ég að safna fjöðrum í hattinn á ótrúlegan hátt.

Þegar þú sérð mig næst muntu halda að ég sé með fjaðrakúst, en það er bara vegna þess að sagt hefur verið að ég hafi næstum jafn mikið vit og

karlmaður,

og það er heiður sem ég sóttist aldrei eftir, jafnvel ekki í mínum villtustu draumum.

Ég hef að mestu eldað á nóttunni, mjólkað sjö kýr á hverjum degi og séð um allan heyskap, svo þú sérð að ég hef verið að vinna.

#image_title

En ég hef fundið tíma til að setja niður þrjátíu krukkur af hlaupi og sama magn af sultu fyrir sjálfa mig.

Notaði ég villt ber, stikilsber, rifsber, hindber og kirsuber.

Ég á næstum tvo lítra af kirsuberjasmjörinu og mér finnst það ljúffengt.

Ég vildi að ég gæti komið einhverju af því til þín, ég er viss um að þér myndi líka það.

Við byrjuðum heyskap 5. júlí og kláruðum 8. september.

Eftir að hafa unnið svona mikið og stöðugt ákvað ég að taka mér frídag, svo í gær söðlaði ég um, tók nokkra hluti sem ég þurfti og við Jerrine lögðum af stað.

Barnið getur setið nokkuð vel fyrir aftan.

Við lögðum af stað í sólarupprás og áttum dásamlegan dag.

Við fylgdum læk hærra upp í fjöllin og loftið var svo hvasst og tært í fyrstu að við vorum í jökkunum okkar.

Salvía eða Sage

Það var keimur af salvíu og furu í loftinu og hesturinn okkar var á kafi í kanínurunna, runna sem var alþakinn blómum sem líta út og ilma eins og gullvöndur.

Blá fjarlægðin lofaði mörgum lokkandi ævintýrum, svo við héldum áfram syngjandi og einfaldlega drukkum sumarið í okkur.

Salvíu eða Sage Rjúpa

Stundum flaug hópur af salvíurjúpum upp úr salvíurunnanum eða stökkkanína stökk fram.

Stökkkanínur

Einu sinni sáum við hóp af antilópum stökkva yfir hæð, en við vorum bara úti til að vera úti og veiðidýr freistuðu okkar ekki.

Ég ætlaði mér þó að hafa það eins gott og mögulegt var, svo ég var með öngul í bakpokanum mínum.

Skyndilega, um hádegisbil, komum við að litlum dal þar sem grasið var jafn mjúkt og grænt og grasflöt.

Bómullarviður

Lækurinn rann alveg upp að hæðunum öðrum megin og þar voru lundir af blæösp og bómullarviði sem veittu skugga, og berjalyng og birki sem byrgðu ljótu hæðirnar hinum megin.

Við stigum af baki og bjuggum okkur undir hádegisverð.

Við náðum nokkrum engisprettum og ég skar birkistöng fyrir veiðistöng.

Silungur

Silungurinn er svo fallegur núna, hliðarnar svo silfurlitaðar, með bleikum og appelsínugulum dröfnum, doppurnar svo svartar, á meðan bakið lítur út eins og því hafi verið stráð gullryki.

Þeir bíta svo vel að það þarf enga sérstaka kunnáttu eða veiðarfæri til að ná nóg í máltíð á nokkrum mínútum.

Stuttu síðar fór ég aftur þangað sem ég hafði skilið hestinn minn eftir á beit, með átta glæsilega fiska.

Við kveiktum fyrst eld, síðan gerði ég að silungnum á meðan eldurinn brann niður í góða glóð.

Ég hafði tekið með mér steikarpönnu og flösku af feiti, salti og smurðu brauði.

Við tíndum nokkur berjalyngsber, silungurinn okkar var fljótlega brúnaður og með vatni, tæru og ísköldu, héldum við veislu.

Blæaspir

Blæaspirnar eru farnar að gulna en engin lauf hafa fallið.

Skuggar þeirra döpruðu og tindruðu yfir grasinu eins og glöð börn.

Hljóðið í fossandi, dunandi vatninu hélt áfram að bjóða mér að kasta fyrir silung, en ég vildi ekki bera þá svo langt, svo við hvíldum okkur þar til sólin var farin að lækka og héldum svo heim á leið, með söng engisprettnanna í eyrum okkar sem varaði okkur við því að dapurlegu dagarnir væru næstum komnir.

Engispretta í haustinu

Við komum upp á hæðartopp í dýrð fallegs sólarlags með glæsilegum litum, síðan niður í litla dalinn sem var þegar orðinn fjólublár af dularfullu rökkri.

Svona héldum við áfram þar til, rétt í myrkrinu, við riðum inn í gerðið okkar og afar þreytt, syfjuð lítil stúlka var óskaplega fegin að komast heim.

Eftir að ég hafði póstlagt hitt bréfið mitt varð ég hrædd um að þér þætti ég algerlega ósvífin varðandi litlu Bo-Peep og var miklu meira miður mín en þú getur ímyndað þér.

Ef þú bara vissir hvaða erfiðleikum þessir aumingja menn þola.

Þeir fara tveir og tveir saman og stundum líða mánuðir þar til þeir sjá aðra sál, og sárasjaldan konu.

Ég myndi ekki hegða mér svona frjálslega í bænum, en þessir menn sjá fólk svo sjaldan að þeir verða klaufalegir og feimnir.

Mér finnst gott að láta þeim líða vel og það er aðeins hægt með því að vera nokkurs konar allra Jón í einni persónu við þá.

Hingað til hefur enginn misskilið mig og mér hefur verið sýnd öll kurteisi og góðvild, svo ég er afskaplega glöð að þú skiljir.

Þeir hafa í raun ánægju af því að gera þessa litlu hluti eins og að útbúa kvöldmatinn okkar, og ef minn aumi félagsskapur getur aukið ánægju nokkurs manns, þá er ég bara ofurglöð.

Með kærri kveðju,
Elinore Rupert.

Herra Stewart ætlar að reisa húsið mitt fyrir mig í staðinn fyrir aukavinnuna mína.

Ég skammast mín fyrir löngu bréfin mín til þín, en ég er slíkur tungumálamorðingi að ég þarf að nota þau öll til að segja nokkuð.

Vinsamlegast ekki gleyma mér alveg.

Bréfin þín þýða svo mikið fyrir mig og ég mun reyna að svara fljótar.


Heimild: Letters of a Woman Homesteader eftir Elinore Pruitt Stewart (1914).

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

  1. „Barkis“ vísar oftast til herra Barkis, eftirminnilegrar skáldsagnapersónu í sögu Charles Dickens, David Copperfield, frá 1849–50. Hann er feiminn og fámáll vagnstjóri sem er frægur fyrir að biðla til Peggotty með orðunum „Barkis er boðinn og búinn“, sem varð að vinsælu orðatiltæki til að tjá að maður væri laus og liðugur eða til í samband. ↩︎

Að gera tilkall til landsAð gera tilkall til lands

0 Comments

Annað bréf landnámskonu

Elinore P. Stewart. Síðast uppfært 4. nóvember 2022.

Kæra, kæra frú Coney,—

Jæja, ég er búin að fá landinu úthlutað og er nú orðin vellauðugur landeigandi.

Ég beið lengi eftir að sjá land á verndarsvæðinu og snjórinn er enn of djúpur.

Svo ég hugsaði með mér að þar sem þau hafa aðeins þrjá mánuði af sumri og vori samanlagt og þar sem ég vildi landið hvort eð er undir búgarð, væri kannski betra fyrir mig að vera kyrr í dalnum.

Þannig að ég hef fengið úthlutað landi við hliðina á landi hr. Stewart og er mjög ánægð.

Ég er með lund með tólf mýrarfurum á landareign minni og ég ætla að byggja húsið mitt þar.

Fenja eða mýrarfura
Fenja eða mýrafura

Ég hélt að það yrði mjög rómantískt að búa á tindunum innan um hvíslandi fururnar.

En ég geri ráð fyrir að það yrði líka afskaplega óþægilegt og ég býst við að mínar tólf geti hvíslað nóg fyrir mig.

Það sem er frábært er að ég hef allt það góða snjóvatn sem ég vil.

Og lítill lækur rennur beint í gegnum miðjuna á landinu mínu og ég er alveg nálægt skógi.

Green River járnbrautarbrú
Járnbrautarbrú byggð yfir Green River 1868

Nágranni minn og dóttir hans voru á leið til Green River, höfuðstaðar sýslunnar, og sögðu að ég mætti koma með, sem ég og gerði, þar sem ég gat skráð mig þar jafnt og á landskrifstofunni.

Green River 1919
Green River 1919.

Og ó, þessi ferð!

Ég skemmti mér konunglega, meira en Mark Twain eða Samantha Allen gátu nokkurn tíma kallað fram.

Það tók okkur heila viku að fara og koma til baka.

Við tjölduðum auðvitað, því á allri þessari hundrað kílómetra leið var aðeins eitt hús og í þá áttina sést ekki eitt einasta tré.

Ekkert nema malurt, sandur og kindur.

Um hádegi fyrsta daginn nálguðumst við fjárhirðavagn og á undan okkur gekk reglulegur náungi, fjárhirðir, á heimleið í hádegismat.

fjárhirðavagn
Uppgerur fjárhirðavagn frá Hansen Wheel & Wagon.

Skyndilega fannst mér ég vera að deyja úr hungri ef ég þyrfti að bíða þangað til við kæmum á staðinn þar sem við höfðum ætlað að stoppa í mat, svo ég kallaði til mannsins:

Litla Ljúflingskind, áttu nokkuð að borða?

Ef svo er, þá viljum við gjarnan finna það.

Og hann svaraði:

Um leið og ég get, skal það á borðið sett, ef þú nennir að setjast við það.

Skuggar Shakespeare!

Söngvar Davíðs, hirðaskáldsins!

Hvað finnst ykkur um okkur?

Jæja, við settumst við það og ljúffengara

það

hef ég aldrei smakkað.

Slíkt kaffi!

Og úr slíkum potti!

eldavélin
Eldavél og áhöld inn í fjárhirðavagni uppgerðum af Hansen Wheel & Wagon.

Ég lofaði Litla Ljúflingskind að ég myndi senda honum fjárkrók með bleikum borðum, en mig grunar að hann haldi að ég sé bara svikahrappur án borðanna.

Malurtin er svo lágvaxin á sumum stöðum að hún dugir ekki til að kveikja eld, svo við urðum að aka þar til seint um kvöldið áður en við tjölduðum.

Eftir að hafa ekið allan daginn yfir það sem virtist vera flöt sandauðn komum við um sólsetur að fallegu gljúfri sem við urðum að aka niður um þriggja kílómetra leið áður en við gátum komist yfir.

Í gljúfrinu voru skuggarnir þegar fallnir, en þegar við litum upp sáum við síðustu sólargeislana á toppum hinna stóru, beru hóla.

Skyndilega birtist stór úlfur einhvers staðar frá og stökk meðfram gljúfurbarminum, svartur og skýr í kvöldsólinni.

Forvitnin yfirbugaði hann að lokum, svo hann settist niður og beið til að sjá hvers konar skepnur við værum.

Ég geri ráð fyrir að hann hafi orðið fyrir vonbrigðum því hann ýlfraði afskaplega drungalega.

Mér datt í hug

úlfurinn

Úlfurinn

eftir Jack London.

Eftir að við yfirgáfum gljúfrið sá ég fegurstu sjón.

Það var eins og við keyrðum í gegnum gyllta móðu.

Fjólubláir skuggarnir skriðu upp á milli hæðanna, á meðan snævi þaktir tindarnir í fjarska fönguðu síðustu geisla sólarinnar.

Allt umhverfis okkur teygði sig fátæklega, vonlausa eyðimörkin, malurtin, hörð af sér og ákveðin í að lifa af þrátt fyrir hungrið, og stóru, beru, auðu klettahæðirnar.

malurt
Malurt

Fallegu litirnir breyttust í rafgylltan og bleikan og síðan í almennan, daufgráan tón.

Þá stöðvuðum við til að tjalda og þvílíkur asi varð við að safna greinum fyrir eldinn og útbúa kvöldmat!

Allt bragðaðist svo vel!

Jerrine borðaði eins og karlmaður.

Síðan reistum við vagntunguna (dráttarstöngin), breiddum yfir hana vagndúkinn og bjuggum til svefnherbergi fyrir okkur konurnar.

Við bjuggum um rúmin okkar á heitum, mjúkum sandinum og fórum að sofa.

Nóttin var of fögur til að sofa, svo ég stakk höfðinu út til að horfa og hugsa.

Ég sá tunglið koma upp og hanga um stund yfir fjallinu eins og það væri niðurdregið yfir því sem blasti við, og stóru, hvítu stjörnurnar daðruðu blygðunarlaust við hæðirnar.

Ég sá sléttuúlf koma á brokki og ég vorkenndi honum að þurfa að leita sér matar á svo hrjóstrugum stað. En þegar ég heyrði vængjaþyt skömmu síðar vorkenndi ég Maljurtar-rjúpunum sem hann hafði styggt.

Malurtar rjúpa
Maljurtar-rjúpa

Að lokum kom ský og ég sofnaði og næsta morgun var ég hulin nokkrum sentímetrum af snjó.

Það sakaði okkur ekki neitt en á meðan ég glímdi við þrjósk lífstykki og skó talaði ég við sjálfa mig, að hætti glataðra sona, og sagði:

Hversu miklu betra væri mér komið niðri í Denver.

Jafnvel hjá frú Coney, að grafa með teini í hornum í leit að óhreinindum sem þar gætu leynst.

Já, jafnvel að borða saltfisk, en að farast í þessari eyðimörk – ímyndunaraflsins.

Svo ég sneri straumi ímyndunaraflsins og ímyndaði mér að ég væri heima fyrir framan arininn og að aftasti drumburinn væri að fara að rúlla niður.

Ímyndunaraflið mitt var í svo góðu lagi að áður en ég vissi af sparkaði ég í vagnhjólið og mér varð sannarlega jafn heitt og

heitasti

vísindamaður sem nokkurn tíma hefur lesið frú Eddy gæti óskað sér.

Eftir tvo slíka daga til viðbótar

kom ég á áfangastað.

Þegar ég fór upp á skrifstofuna þar sem ég átti að skrá mig voru dyrnar opnar og þögull gamall maður sat við skrifborð.

Ég hikaði í dyrunum en hann lét sem hann sæi mig ekki.

Ég hóstaði en ekkert merki nema dýpri brúnahnykkur.

Ég gekk inn og velti stól um koll af lítillæti.

Hann snerist við eins og ég hefði skotið hann.

Jæja?

spurði hann.

Ég sagði:

Ég er afskaplega fegin því,

Ég var hrædd um að þú værir veikur, þú virtist svo kvalinn.

Hann horfði á mig um stund, glotti svo og sagði að hann hefði haldið að ég væri bóksali.

Ímyndið ykkur mig, feita, þægilega ekkju, að reyna að selja bækur!

Jæja, ég skráði mig og kom heim.

Ef þið trúið mér þá var Skotinn feginn að sjá mig og kallaði ekki á Campbell-ættina fyrr en tveimur tímum eftir að ég kom heim.

Ég segi ykkur það, það er afar sjaldgæft að nokkur sé jafn mikils metinn.

Nei, við erum ekki með dreifbýlispóst.

Það eru tvær mílur á pósthúsið, en ég fer hvenær sem mér sýnist.

Það er í raun og veru hin mesta skemmtun að stökkva þangað niður eftir.

Við erum sextíu mílur frá járnbrautinni, en þegar okkur vantar eitthvað sendum við eftir því með póstberanum, nema hvað það er ekkert að fá.

Green River
Green River í vetrarbúningi.

Ég veit að þetta er óafsakanlega langt bréf, en það snjóar svo mikið og þú veist hvað mér finnst gaman að tala.

Ég er viss um að Jerrine mun hafa gaman af spilunum og við verðum fegnar að fá þau.

Margt sem er okkur til huggunar hér úti kom frá kæru frú — .

Barnið á kanínuna sem þú gafst henni um páskana fyrir ári.

Í Denver var ég hrædd um að barnið mitt myndi alast upp án ímyndunarafls.

Eins og allir leikskólakrakkar treysti hún á aðra til að skemmta sér.

Mér þótti það mjög leitt, því loftkastalar mínir hafa verið mér raunveruleg heimili.

En það er engin hætta á ferðum.

Hún á trékubb sem hún fann í járnsmiðjunni og kallar

litla barnið

sitt.

Pílári úr vagnhjóli er

litla Margrét

og tunnustafur er

vondi litli Jón.

Jæja, ég verð að hætta að skrifa áður en þú telur mig vera algjört óþol.

Með miklum kærleikskveðjum til þín,

Þín einlæga vinkona,
Elinore Rupert.


Heimild: Letters of a Woman Homesteader eftir Elinore Pruitt Stewart (1914).

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Sögulegar landamærabyggðir frá Arizona til TexasSögulegar landamærabyggðir frá Arizona til Texas

0 Comments

Á flestum stöðum Norður Ameríku eru tengingar við vagnasögnuna enda hefur mikið af efni verið haldið til haga eða varðveitt aftur í tímann!

Frá ýmsum höfundum | 21. feb. 2025 | Ferðalög & varðveisla, Sannir vestrænir bæir

Brautryðjandinn og sagnfræðingurinn Sharlot Hall horfði á stórkostlegustu undur Arizona árið 1928.

Formáli

Frá sólbrenndum eyðimörkum Arizona til ótaminnar villtrar náttúru Wyoming fanga sögufrægar landamærabæir Ameríku hinn varanlega anda villta vestursins.

Þessir sögulegu áfangastaðir taka ferðalanga með í tímaferðalag og veita innsýn í spennandi tímabil kúreka, útlaga og landnema.

Gakktu eftir götum Arizona sem eru þéttsettar sölum, uppgötvaðu námuarfleifð Colorado og sögur af Doc Holliday, eða kannaðu Kansas, þar sem nautgriparekstrar og alræmdir byssubardagar hafa skilið eftir sig óafmáanleg spor á sléttunni. Víðáttumikið landslag Montana bergmálar af draumum gullæðisins, á meðan Hill Country í Texas blandar saman ríkulegri arfleifð og hrjúfri fegurð.

Á sama tíma lífgar Wyoming upp á goðsagnir um Buffalo Bill og Butch Cassidy.

Hver bær geymir brot af landnámssögu Ameríku og skapar þannig vegferð sem er gegnsýrð af sögu, ævintýrum og táknrænum vestrænum sjarma.

Útsýni yfir gamla námubæinn Jerome, sem stendur á Kleópötrufjalli og gnæfir yfir Verde-dalinn í Yavapai-sýslu í Arizona. Á blómaskeiði hinna auðugu koparnáma á þriðja áratug 20. aldar fundu meira en 10.000 manns sér búsetu þar. Árið 2010 var íbúafjöldinn kominn niður í 444, en bærinn fyllist af ferðamönnum marga daga ársins.

Arizona

Þjóðvegir verða til: Könnun á Villta vestrinu í gegnum sögufrægar bæi Arizona

Námugröftur Jerome lauk og skildi eftir sig frægasta draugabæ Arizona.

Arizona er ríki þar sem andi villta vestursins lifir enn, allt frá rykugum eyðimörkum til hrjúfra fjalla. Þetta er land ríkt af sögu, allt frá arfleifð frumbyggja Ameríku og landkönnun Spánverja til kúrekasagna og námugraftaruppgangs.

Ef þú vilt fara í ferðalag aftur í tímann eru sögufrægir bæir Arizona fullkomnir áfangastaðir. Hvort sem um er að ræða heimsókn á fræga bardagastaði villta vestursins, gönguferð niður götur með gömlum börum og verslunum, eða skoðun safna sem segja sögur landnema og útlaga, þá býður Arizona upp á ógleymanleg ferðalög inn í fortíðina.

Hér er leiðarvísir að nokkrum sögufrægum bæjum ríkisins sem vekja villta vesturið til lífs.

Cave Creek: Draumur kúrekans

Framlínubæir óbyggðanna í Cave Creek halda anda Villta vestursins á lofti enn í dag.

Í hlíðum Sonoran-eyðimerkurinnar býður Cave Creek upp á sanna upplifun af villta vestrinu. Bærinn, sem er þekktur fyrir andrúmsloft villta vestursins, laðar að sér gesti sem leita að kúrekamenningu og sögu.

Bærinn er frægur fyrir honky-tonk staðina Harold’s og The Buffalo Chip, en þeir sem vilja versla ættu að heimsækja Watson’s Hat Company og Cave Creek Cowboy Company til að fá ekta kúrekaklæðnað.

Ef þú ert að leita að hlut úr arfleifð vestursins til að taka með heim, þá eru tugir verslana meðfram aðalgötunni sem bjóða upp á list, söguleg verðmæti og rústík heimilisskraut.

Cave Creek-safnið býður upp á áhugaverða sýn á sögu bæjarins, með sýningum um fyrstu landnemana, námugröft og menningarlegu áhrifin sem mótuðu svæðið. Með sínum vestrænu verslunum, gömlum börum (saloon) og stórfenglegri eyðimerkurnáttúru, að ógleymdum goðsagnakenndum veitingastöðum eins og Big Earl’s Greasy Eats og Cryin’ Coyote Barbecue, er Cave Creek fullkominn upphafspunktur fyrir alla þá sem vilja upplifa kúrekasögu Arizona.

Bisbee: Námubær með sál

Bisbee, sem var eitt sinn einn stærsti námubær Bandaríkjanna, er fallega varðveitt sýnishorn af sögu Arizona.

Bærinn er þekktur fyrir iðandi listasenu og sögulega byggingarlist og býður upp á einstaka innsýn í námufortíð ríkisins.

Bærinn var stofnaður seint á 19. öld þegar kopar fannst á svæðinu og varð fljótt eitt af velmegunarmestu námusetrum landsins.

Í dag geta gestir skoðað Námu- og sögusafn Bisbee, sem segir sögu koparblómatímans og innflytjendanna sem byggðu bæinn.

Heimsókn í Queen Mine-sýninguna býður upp á beina innsýn í neðanjarðarlíf námuverkamanna. Myndrænar, hlykkjóttar götur Bisbee, kantraðar af viktoríönskum húsum og sérstökum verslunum, gefa bænum sérstakan sjarma sem blandar saman sögu og nútímalegri sköpun.

Heimsókn væri ekki fullkomin án þess að kíkja á eða gista á sögufræga Copper Queen-hótelinu.

Camp Verde: Mót menningar-heima

Camp Verde, sem stendur við Verde-ána, er ríkt af sögu frumbyggja Ameríku og hersögu.

Bærinn, sem eitt sinn var herstöð á tímum Indíánastríðanna, hefur þróast í sögulegan áfangastað með sterk tengsl við fortíð sína.

Fort Verde ríkissögusafnið varðveitir upprunalega virkið og gestir geta fræðst um hermennina og landnemana sem bjuggu og börðust á svæðinu. Virkið hýsir einnig Verde Valley fornleifa-fræðisetrið, sem sýnir fornminjar frumbyggja Ameríku og forsögulega sögu svæðisins.

Camp Verde er frábær staður til að kanna samspil sögu frumbyggja Ameríku, hersögu og sögu villta vestursins, um leið og notið er hinnar fögru náttúru Verde-dalsins í Arizona.

Póstvagn í Tumbstone

Tombstone: Bærinn sem var of þrautseigur til að deyja

Engin ferð um vesturhluta Bandaríkjanna er fullkomin án þess að stoppa í Tombstone, bænum sem varð frægur fyrir skotbardagann við O.K. Corral.

Tombstone, sem er þekktur sem „Bærinn sem var of þrautseigur til að deyja“, var eitt sinn ein löglausustu staða vestursins og heimili frægra persóna eins og Wyatt Earp, Doc Holliday og Clanton-gengisins.

Í dag geta gestir stigið aftur í tímann með skoðunarferð um Big Nose Kate’s og The Crystal Palace Saloon, þar sem litríkar persónur Tombstone söfnuðust eitt sinn saman.

Bird Cage-leikhúsið, upprunalegt leikhús villta vestursins, er ómissandi viðkomustaður sem veitir innsýn í þá skemmtun sem eitt sinn blómstraði hér. O.K. Corral eru sögufrægar götur, ekta bar (saloon).

Jerome: Endurfæddur draugabær

Jerome, sem stendur á hlíð Kleópötrufjalls, er fyrrverandi námubær sem hefur breyst í blómlegt listamannasamfélag.

Bærinn, sem eitt sinn var þekktur sem „syndugasti bær Vestursins“, blómstraði á dögum koparvinnslu seint á 19. öld og snemma á þeirri 20.

Á blómaskeiði sínu var Jerome auðugasta náma í heimi í eigu eins manns, en þegar námurnar lokuðu á sjötta áratugnum varð bærinn nánast að draugabæ.

Í dag er Jerome staður þar sem saga og list mætast. Jerome State Historic Park býður upp á innsýn í námusögu bæjarins og er til húsa í fyrrum höll sem eitt sinn var heimili námuframkvæmdastjórans.

Gestir geta einnig kannað Jerome Historical Society Mine Museum til að fræðast um uppgang og hnignun sem einkenndi bæinn.

Þröngar, bugðóttar götur Jerome eru nú þaktar listgalleríum, sérverslunum, vínsmökkunarstofum og veitingastöðum, sem gerir hann að sérstökum og heillandi áfangastað með litríka sögu.

Kingman: Klassískur áfangastaður á Route 66

Kingman, heimabær Bob Boze Bell, framkvæmdastjóra True West, er ein af klassísku borgunum meðfram hinni goðsagnakenndu Route 66. Bærinn er fullur af sögu villta vestursins og nostalgísku aðdráttarafli með fortíð sinni úr villta vestrinu og líflegri Route 66 menningu.

Mohave-safnið um sögu og listir er frábær staður til að byrja á, þar sem gestir geta fræðst um sögu frumbyggja svæðisins, námuvinnslu og járnbrautir. Sögusafn Mohave-sýslu er einnig ómissandi viðkomustaður.

Fyrir aðdáendur hins sögufræga þjóðvegar veitir Route 66 safnið ítarlega innsýn í arfleifð Þóðvegarins og hlutverk hans í þróun ameríska vestursins.

Sögulegt miðbæjarsvæði Kingman býður upp á frábært úrval af gömlum matsölustöðum, verslunun með fornmuni og mótelum sem láta manni líða eins og maður hafi stigið aftur í tímann.

Gamli bæjarhlutinn Scottsdale: Nútímaleg vestræn upplifun

Þótt Scottsdale sé þekkt fyrir lúxushótel sín og fínar verslanir býður gamli bæjarhlutinn í Scottsdale upp á innsýn í rætur bæjarins frá villta vestrinu.

Scottsdale var stofnað á níunda áratug 19. aldar og var upphaflega landbúnaðarsamfélag sem þróaðist síðar í mikilvægan bæ fyrir nautgripabændur.

Í dag er gamli bæjarhlutinn í Scottsdale lifandi blanda af sögulegum byggingum, listgalleríum og verslunum í vestrænum stíl.

Sögusafn Scottsdale veitir innsýn í fyrstu daga bæjarins, þar á meðal tengsl hans við frumbyggjamenningu Hohokam-fólksins, landbúnaðarfortíð hans og hlutverk sem samkomustaður fyrir nautgriparekstur. Hápunkturinn er safnið Western Spirit: Scottsdale’s Museum of the West, sem býður upp á sýningar um sögu ameríska vestursins, þar á meðal kúrekamenningu, muni frumbyggja og vestræna list.

Prescott: Villta vestrið lifir hér

Bronsstytta eftir Bill Nebeker stendur á Prescott Courthouse Plaza og heiðrar lögreglumenn Arizona.

Prescott er oft nefndur „Heimabær allra“ og er ómissandi viðkomustaður fyrir þá sem hafa áhuga á sögu villta vestursins í Arizona.

Prescott var stofnuð á sjöunda áratug 19. aldar, varð höfuðborg Arizona-svæðisins og gegndi lykilhlutverki á fyrstu árum ríkisins.

Sögufræga Whiskey Row-bærinn, sem eitt sinn hýsti 40 krár og spilavíti sem lögreglumenn og útlagar sóttu, þar á meðal Doc Holliday og Wyatt Earp, er nú þekkt fyrir lifandi tónlistarsenuna, listgallerí, sælgætisbúðir og að sjálfsögðu sínar frægu krár, þar á meðal hina goðsagnakenndu ,,Palace Restaurant & Saloon“.

Sharlot Hall-safnið býður upp á ítarlega skoðun á sögu svæðisins, með áherslu á menningu frumbyggja, fyrstu landnemana og stofnun Prescott.

Bærinn er einnig frægur fyrir að halda „Frontier Days“, elstu rodeókeppni heims. Fyrir áhugafólk um list villta vestursins sýnir Phippen-safnið suma af bestu kúreka- og vestrænni list í ríkinu. Söguleg hús Prescott, gamlar kirkjur og heillandi bæjartorg veita innsýn í líf í Arizona á 19. öld.

Wickenburg: Eyðimerkurbær með ríka arfleifð

Wickenburg er heillandi eyðimerkurbær með djúpar rætur í námu- og búskaparsögu. Upphaflega var Wickenburg námubær, stofnaður á sjöunda áratug 19. aldar, en varð síðar þekktur fyrir nautgriparækt og hestasölu.

Desert Caballeros Western Museum er lykilviðkomustaður fyrir alla sem hafa áhuga á sögu svæðisins og býður upp á sýningar um menningu frumbyggja, snemmbúið búskaparlíf og sögu bandaríska kúrekans.

Í Wickenburg er einnig að finna Vulture-námuna, gamla gullnámu sem var ein sú auðugasta í Arizona, og gestir geta farið í skoðunarferðir til að læra um uppgang og hrun námuvinnslu á svæðinu.

Sögulegt miðbæjarsvæði bæjarins er fullt af vestrænum sjarma, með verslunum og veitingastöðum sem endurspegla kúrekasögu þess.

Dvöl á Rancho de los Caballeros, Flying E gestaranchi eða The Kay El Bar, elsta gestaranchi Wickenburg, mun gera ferð þína til Wickenburg enn eftirminnilegri.

Williams: Hlið að Grand Canyon

Williams, sem liggur meðfram sögufrægu Route 66, er oft kallað „Hliðið að Grand Canyon“ vegna þess að það þjónar sem miðstöð fyrir ferðamenn á leið til einnar frægustu náttúruundurs heims. Andrúmsloft Villta vestursins í Williams endurspeglast í gömlum húsaframhliðum, matsölustöðum og mótelum. Hápunktur Williams er Grand Canyon-járnbrautin, sem býður upp á skemmtilega lestarferð til Grand Canyon og veitir ógleymanleg tækifæri til að upplifa óbyggðir Arizona. Bærinn er einnig með Williams-lestarstöðina, sögufræga járnbrautarstöð þar sem gestir geta fræðst um mikilvægi járnbrautarinnar fyrir sögu bæjarins. Williams býður upp á fullkomna blöndu af sjarma villta vestursins og náttúrufegurð, sem gerir hann að frábærum viðkomustað fyrir alla sem kanna sögu Arizona.


Heimild: True West. History of the American Frontier

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is