Tag: jón

Þriðja bréf landnámskonu

Elinore P. Stewart
Síðast uppfært 20. janúar 2019.

11. september 1909

Kæra frú Coney,

Þetta hefur verið annasamasta og ánægjulegasta sumar sem ég man eftir.

Ég hef unnið mjög mikið en það hefur verið vinna sem ég hef sannarlega ánægju af.

Það er mjög erfitt að fá hvers kyns hjálp hér.

Herra Stewart hafði verið of viss um að fá menn.

Þanning að heyskapurinn kom honum í opna skjöldu með of fáa menn til að hirða heyið.

Hann hafði engan mann til að keyra sláttuvélina og gat ekki keyrt bæði sláttuvélina og hleðsluvélina.

Svo þú getur ímyndað þér í hvaða klípu hann var.

Ég veit ekki hvort ég hafi nokkurn tíma sagt þér það.

Foreldrar mínir dóu með innan við árs millibili og skildu okkur sex eftir til að sjá um okkur sjálf.

Ættingjar okkar buðust til að taka eitt okkar hér og annað þar þangað til við værum öll komin í hús.

En við neituðum að alast upp hvert í sínu lagi,

gerðum því ráðstafanir til að vera hjá ömmu og halda hópinn.

Við áttum enga peninga til að ráða menn í vinnu, svo við urðum að læra að gera hlutina sjálf.

Þar af leiðandi lærði ég að gera margt,

sem stúlkur í betri aðstæðum vita ekki hvernig á að gera.

Meðal þess sem ég lærði var að keyra sláttuvél.

Það kostaði mig mörg beisk tár því ég varð sólbrunnin og hendurnar á mér voru harðar,

Hrjúfar og blettaðar af vélarolíu.

Og ég velti því oft fyrir mér hvernig nokkur draumaprins gæti horft fram hjá öllu þessu hjá nokkurri stúlku sem hann kynntist,

því allt sem ég hafði lesið um prinsinn snerist um að hann

kyssti lotningarfullt liljuhvíta hönd hennar

eða gerði eitthvað annað kjánalegt með hönd hvíta sem snjókorn.

Jæja, þegar minn prins birtist var hann ekki lengi að láta mig vita að

Barkis¹ væri boðinn og búinn

og ég vafði höndunum í gömlu, köflóttu svuntuna mína og þáði boðið áður en hann náði andanum.

Þá var enginn sláttur meir og ég gleymdi næstum því að ég kynni það þangað til herra Stewart varð svo örvæntingarfullur.

Ef hann setti mann á sláttuvélina urðu allir aðgerðalausir við heyhleðsluvélina og hann gat einfaldlega ekki fengið nógu marga menn.

Ég þorði ekki að segja honum að ég gæti slegið af ótta við að hann myndi banna mér það.

En einn morguninn, þegar hann var að elta síðustu vonarglætuna um hjálp, fór ég niður í hlöðu, tók út hestana og byrjaði að slá.

Ég var búin að slá nóg áður en hann kom til baka til að sýna honum að ég kynni þetta, og þar sem hann kom mannlaus til baka var hann jafn glaður og hissa.

Ég var ánægð því mér finnst virkilega gaman að slá og auk þess er ég að safna fjöðrum í hattinn á ótrúlegan hátt.

Þegar þú sérð mig næst muntu halda að ég sé með fjaðrakúst, en það er bara vegna þess að sagt hefur verið að ég hafi næstum jafn mikið vit og

karlmaður,

og það er heiður sem ég sóttist aldrei eftir, jafnvel ekki í mínum villtustu draumum.

Ég hef að mestu eldað á nóttunni, mjólkað sjö kýr á hverjum degi og séð um allan heyskap, svo þú sérð að ég hef verið að vinna.

En ég hef fundið tíma til að setja niður þrjátíu krukkur af hlaupi og sama magn af sultu fyrir sjálfa mig.

Notaði ég villt ber, stikilsber, rifsber, hindber og kirsuber.

Ég á næstum tvo lítra af kirsuberjasmjörinu og mér finnst það ljúffengt.

Ég vildi að ég gæti komið einhverju af því til þín, ég er viss um að þér myndi líka það.

Við byrjuðum heyskap 5. júlí og kláruðum 8. september.

Eftir að hafa unnið svona mikið og stöðugt ákvað ég að taka mér frídag, svo í gær söðlaði ég um, tók nokkra hluti sem ég þurfti og við Jerrine lögðum af stað.

Barnið getur setið nokkuð vel fyrir aftan.

Við lögðum af stað í sólarupprás og áttum dásamlegan dag.

Við fylgdum læk hærra upp í fjöllin og loftið var svo hvasst og tært í fyrstu að við vorum í jökkunum okkar.

Það var keimur af salvíu og furu í loftinu og hesturinn okkar var á kafi í kanínurunna, runna sem var alþakinn blómum sem líta út og ilma eins og gullvöndur.

Blá fjarlægðin lofaði mörgum lokkandi ævintýrum, svo við héldum áfram syngjandi og einfaldlega drukkum sumarið í okkur.

Stundum flaug hópur af salvíurjúpum upp úr salvíurunnanum eða stökkkanína stökk fram.

Einu sinni sáum við hóp af antilópum stökkva yfir hæð, en við vorum bara úti til að vera úti og veiðidýr freistuðu okkar ekki.

Ég ætlaði mér þó að hafa það eins gott og mögulegt var, svo ég var með öngul í bakpokanum mínum.

Skyndilega, um hádegisbil, komum við að litlum dal þar sem grasið var jafn mjúkt og grænt og grasflöt.

Lækurinn rann alveg upp að hæðunum öðrum megin og þar voru lundir af blæösp og bómullarviði sem veittu skugga, og berjalyng og birki sem byrgðu ljótu hæðirnar hinum megin.

Við stigum af baki og bjuggum okkur undir hádegisverð.

Við náðum nokkrum engisprettum og ég skar birkistöng fyrir veiðistöng.

Silungurinn er svo fallegur núna, hliðarnar svo silfurlitaðar, með bleikum og appelsínugulum dröfnum, doppurnar svo svartar, á meðan bakið lítur út eins og því hafi verið stráð gullryki.

Þeir bíta svo vel að það þarf enga sérstaka kunnáttu eða veiðarfæri til að ná nóg í máltíð á nokkrum mínútum.

Stuttu síðar fór ég aftur þangað sem ég hafði skilið hestinn minn eftir á beit, með átta glæsilega fiska.

Við kveiktum fyrst eld, síðan gerði ég að silungnum á meðan eldurinn brann niður í góða glóð.

Ég hafði tekið með mér steikarpönnu og flösku af feiti, salti og smurðu brauði.

Við tíndum nokkur berjalyngsber, silungurinn okkar var fljótlega brúnaður og með vatni, tæru og ísköldu, héldum við veislu.

Blæaspirnar eru farnar að gulna en engin lauf hafa fallið.

Skuggar þeirra döpruðu og tindruðu yfir grasinu eins og glöð börn.

Hljóðið í fossandi, dunandi vatninu hélt áfram að bjóða mér að kasta fyrir silung, en ég vildi ekki bera þá svo langt, svo við hvíldum okkur þar til sólin var farin að lækka og héldum svo heim á leið, með söng engisprettnanna í eyrum okkar sem varaði okkur við því að dapurlegu dagarnir væru næstum komnir.

Við komum upp á hæðartopp í dýrð fallegs sólarlags með glæsilegum litum, síðan niður í litla dalinn sem var þegar orðinn fjólublár af dularfullu rökkri.

Svona héldum við áfram þar til, rétt í myrkrinu, við riðum inn í gerðið okkar og afar þreytt, syfjuð lítil stúlka var óskaplega fegin að komast heim.

Eftir að ég hafði póstlagt hitt bréfið mitt varð ég hrædd um að þér þætti ég algerlega ósvífin varðandi litlu Bo-Peep og var miklu meira miður mín en þú getur ímyndað þér.

Ef þú bara vissir hvaða erfiðleikum þessir aumingja menn þola.

Þeir fara tveir og tveir saman og stundum líða mánuðir þar til þeir sjá aðra sál, og sárasjaldan konu.

Ég myndi ekki hegða mér svona frjálslega í bænum, en þessir menn sjá fólk svo sjaldan að þeir verða klaufalegir og feimnir.

Mér finnst gott að láta þeim líða vel og það er aðeins hægt með því að vera nokkurs konar allra Jón í einni persónu við þá.

Hingað til hefur enginn misskilið mig og mér hefur verið sýnd öll kurteisi og góðvild, svo ég er afskaplega glöð að þú skiljir.

Þeir hafa í raun ánægju af því að gera þessa litlu hluti eins og að útbúa kvöldmatinn okkar, og ef minn aumi félagsskapur getur aukið ánægju nokkurs manns, þá er ég bara ofurglöð.

Með kærri kveðju,
Elinore Rupert.

Herra Stewart ætlar að reisa húsið mitt fyrir mig í staðinn fyrir aukavinnuna mína.

Ég skammast mín fyrir löngu bréfin mín til þín, en ég er slíkur tungumálamorðingi að ég þarf að nota þau öll til að segja nokkuð.

Vinsamlegast ekki gleyma mér alveg.

Bréfin þín þýða svo mikið fyrir mig og ég mun reyna að svara fljótar.

Heimild: Letters of a Woman Homesteader eftir Elinore Pruitt Stewart (1914).

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

1. „Barkis“ vísar oftast til herra Barkis, eftirminnilegrar skáldsagnapersónu í sögu Charles Dickens, David Copperfield, frá 1849–50. Hann er feiminn og fámáll vagnstjóri sem er frægur fyrir að biðla til Peggotty með orðunum „Barkis er boðinn og búinn“, sem varð að vinsælu orðatiltæki til að tjá að maður væri laus og liðugur eða til í samband. ↩︎