Tag: fat

Byssubardaginn um Plaza með kúluþytByssubardaginn um Plaza með kúluþyt

FrikkiFrikki 0 Comments

Bat Masterson gegn Peacock & Updegraff

Textafrásögn eftir Bob Boze Bell (einn af Sagnamönnum í USA)

Allt fer í ringulreið um Plaza!

Kúluþytur um inn í Long Branch

Bat Masterson hefur nýlokið við að ferðast 1.100 mílur, að mestu með lest, til að koma fráskyldum bróður sínum, Jim, til hjálpar.

Bat var staddur í Tombstone í Arisona-umdæminu með Wyatt Earp þegar honum bárust fregnir af líflátshótunum í garð bróður síns.

Þegar lestin á leið til Dodge City rennur inn í lestarstöðina í Kansas úr vestri stekkur Bat af lestinni norðan megin við teinana.

Klukkan er um hádegi.

Innsæi hans segir honum að óvinir bróður hans gætu reynt að króa hann af á lestarstöðinni.

Hann skimar yfir lestarpallinn og hinar fjölförnu götur í leit að vandræðum.

Glæsilegur Bat – Þótt hann hafi líklega borið gleiðbörðótta hatta á vettvangi hafði Bat Masterson dálæti á kúluhattinum, eins og sést á fjölmörgum ljósmyndum. Þessi glæsilega ímynd af Bat er sú sem flestir muna eftir.

Þegar aftasti vagninn fer hjá tekur hann eftir tveimur mönnum hinum megin við teinana sem ganga í átt að lestarstöðinni.

Bat þekkir báða mennina strax og hrópar:

Bíðið þið nú við, þið tveir.

Ég vil tala við ykkur.

A.J. Peacock, eigandi Lady Gay Saloon, og mágur hans, barþjónninn Al Updegraff, líta snöggvast á kunnuglega, þéttvaxna manninn sem gengur rösklega í áttina að þeim, snúa á hæli og skjótast fyrir hornið á fangelsinu.

Jim er meðeigandi Peacocks að kránni og þá hafði greint á um að reka Updegraff, sem í augum Jims var óheiðarlegur drykkjurútur.

Jim Masterson

Allir draga upp vopn og hefja skothríð hver á annan (óljóst er hvor hópurinn hóf skothríðina).

Bat hörfar að þriggja feta háum bakkanum við járnbrautarteinana og leitar skjóls þar.

Kúlur þjóta yfir höfuð Bats og lenda í apóteki Dr. McCarty norðanmegin við Front Street.

Bat svarar skothríðinni og stórar flísar losna af horni fangelsisins.

Fljótlega er skotið á Bat frá nokkrum krám sunnanmegin þegar

fylgismenn bannsvæðisins

slást í hópinn.

Skothríðinni er svarað norðanmegin frá teinunum þegar vinveitt skothríð (líklega frá Jim og vinum hans) rífur í byggingarnar sunnanmegin.

Kúlurnar þjóta inn á Long Branch Saloon og gestirnir flýja út um bakdyrnar.

Eigandinn, Chalk Beeson, leitar skjóls bak við hurðina á peningaskápnum sínum.

Rúða brotnar á krá George Hoover og kúla rífur dagblað úr höndum aðgerðarleysingja.

Í miðri skothríðinni steypist Updegraff skyndilega fram þegar kúla fer í gegnum brjóst hans.

Stuttu síðar verða Bat og Peacock uppiskroppa með skoti.

Bæjarstjórinn A.B. Webster hleypur að og stingur Fox-haglabyssuhlaupi framan í Bat.

Þegar bæjarstjórinn segir honum að bróðir hans sé á lífi gefst Bat upp og afhendir tæmdu sexhleypurnar sínar.

Front Street í Dodge City um 1880, með skilti sem á stendur:

Strangt bannað að bera skotvopn.

Prófið Prickly Ash Bitters.

Long Branch Saloon er annar staðurinn hægra megin við múrsteinsbygginguna, Wright, Beverley & Co. (The Alamo Saloon, í eigu A.B. Webster, borgarstjóra Dodge City, er þar á milli.) Með leyfi frá Sagnfræðifélagi Kansas-fylkis

Ham Bell’s Varieties, um 1870 – Að innan úr helsta danssal Dodge City á rólegum degi.

Handan við monte- og faró-borðin búa sex pör sig undir að

gefa sig hinum svimandi dansi á vald.

Í hinum enda byggingarinnar er lítið, upphækkað svið fyrir hljómsveitina.

Með leyfi frá Kansas State Historical Society.

Riddarar græna dúksins í Tombstone – Vorið 1881 brást Bat Masterson við kalli vinar síns Wyatt Earp og kom til nýja bóndabæjarins Tombstone.

Hann gekk í hóp þeirra sem kallaðir voru

Austanmenn,

öfugt við

Vestanmenn,

sem voru spilasvindlarar frá vesturströndinni, vestan við meginlandaskilin eða vesturhlíðar Klettafjalla.

Wyatt sannfærði Masterson um að koma með þeim rökum að faró-gjafarar væru með allt að 25 dollara í laun á viku (kúrekar þénuðu að meðaltali 30 dollara á mánuði!)

Wyatt Earp situr á myndinni og fyrir aftan hann eru (frá vinstri) Doc Holliday, Luke Short, Morgan Earp og Bat Masterson.

Eftirmál: Ýmislegt

Réttarhöld fóru fram og formlegar ákærur voru lagðar fram á hendur Bat Masterson.

Í kærunni kom fram að

W.B. Masterson hafi… ólöglega og af ásetningi hleypt af skammbyssu á götum borgarinnar.

Bat játaði sig sekan og var sektaður um 8 dollara í málskostnað.

Jim Masterson sleit samstarfi sínu við A.J. Peacock og báðir bræðurnir yfirgáfu bæinn með kvöldlestinni. Ford County Globe sagði:

Þeim var leyft að fara úr bænum með því skilyrði að þeir kæmu ekki aftur.

Að sjálfsögðu sneri Bat Masterson aftur í apríl 1883 til að koma vini sínum Luke Short til hjálpar, en bæjarstjórnin hafði áreitt hann.

Yfirvöld handtóku þrjár

söngkonur

á Long Branch Saloon, krá Shorts.

Aðrar krár fengu að vera í friði.

Short kallaði á Bat Masterson, sem aftur kallaði til Wyatt Earp og restina af Dodge City-genginu, sem komu saman í Dodge.

Wyatt samdi um fullnægjandi lausn fyrir Short og þeir fóru allir á ljósmyndastofu til að láta taka af sér mynd (sjá Friðarnefnd Dodge City, bls. 40).

Al Updegraff fullyrti að Bat hefði ekki skotið sig.

Í grein í heimaútgáfu sinni, Medicine Lodge Index (sem síðar var endurprentuð í Ford County Globe), sagði Updegraff:

Þá var skotið á okkur frá dyrum krárinnar norðanmegin við Front Street og úr einni þeirra var ég skotinn í gegnum hægra lungað.

Þrátt fyrir að hann hafi lifað af skotsárið á brjósti lést Updegraff tveimur árum síðar úr bólusótt.

Eftir bardagann á torginu yfirgaf Jim Masterson Dodge City með bróður sínum Bat.

Jim starfaði við löggæslu í Colorado, Nýju-Mexíkó og Oklahoma þar til hann lést úr berklum 39 ára að aldri þann 31. mars 1895.

Mælt með: Bat Masterson: The Man and the Legend eftir Robert K. DeArment, gefin út af University of Oklahoma Press

Myndband um sögu Dodge í göngutúr.
Dodge city í Kansas 1872. Sögufélagið í Kansas.

Textafrásögn eftir Bob Boze Bell

Þýðendur: Friðrik Kjartansson og erlendur.is (Málstaður)

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...Lesa áfram ...

Vagn Péturs III og Önnu dóttir hansVagn Péturs III og Önnu dóttir hans

FrikkiFrikki 0 Comments
Portrett af Pétri III. Óþekktur listamaður. 19. öld.

Stór fjögurra sæta yfirbyggingin með örlítið bogadregnum fram- og bakhlið er útfærður snemma á 18. öld í Frakklandi og hefur fallega skuggamynd og fullkomin hlutföll.

Efri hluti fram- og hliðarveggja og hurða er í þykkt hágæðagler í gluggum (plate glass). Hann er búinn fjöðrun, snúningsás/fimmt hjól, vagnsæti, þjónssæti og fótabretti fyrir þjón, sem er fest inni í yfirbyggingunni.

París (?), 1721; flauel – Ítalía, 18. öld. Fjögurra sæta. Eik, flauel, brons, járn; tréskurður, olíumálun, krítarmalað gylling. Tilheyrði Önnu Petrovnu keisaraynju, dóttur Péturs III, og maka hennar Karli Friðriki prins af Holstein. Umbeðið af hesthúsi Prikaz-verkstæðunum í Kreml í Moskvu árið 1834.

Innréttingarnar voru undir sterkum áhrifum frá nýjum fagurfræðilegum straumum sem kristalluðust í Regency-stílnum sem einkenndist af frönskum búningum þess tíma1.

Útskorin gyllt þakbrúnarskreyting yfirbyggingarinnar, hliðapanelsamskeiti, gluggar og hurðarkarmar2.

Vagninn einkennist af raunsærri meðhöndlun einstakra mótífa ásamt undarlegum, frábærum formum og einnig af samhverfu og reglulegu fyrirkomulagi skrautsins.

Andstæða beinna og bogadreginna lína og frjáls meðferð einstakra fígúra gerir það að verkum að innréttingarnar virðast léttar og hreyfanlegar.

Skrautið í anda hergagna: blómakransar, grímur, skeljar og laufgreinar. Lausaskraut sem mynda blúndumynstur eru áberandi meðal skreytingarmyndanna.

Málaralistin á goðsagnafræðileg efnistök svo sem cerúbum skiptir einnig miklu máli í skreytingum vagnsins.

Málverkið á hlið yfirbyggingarinnar.

Myndir af cerúbum með lúðra og ketiltrommur eru sýndar á hliðunum. Á hurðunum og framhlið eru gyðjurnar Clio, gyðja skáldskapar, Thalia, gyðja gamanleiksins, og Euterpe, en óspjallaðar þokkagyðjur á bakhlið.

Málverkið er aðallega unnið í gylltum, grænum og rauðum litum og sýnir örugga teikningu og tilfinningu fyrir litum, auk mikils hugvits í fylgihlutunum.

Útskurðurinn á vagninum er ýktur með gylltu bronsi. Þakið er prýtt átta fallegum bronskerjum. Áklæðinu er haldið á sínum stað með bronsnöglum, höfuð styttunnar aftan mynda stoð og gegna skrauthlutverki.

Handföng hurðanna eru stórar sylgjur og spennur úr bronsi.

Bogadregnir burðir í undirvaninum eru gylltir bronsi sem er blandað kvikasilfri og púðri, en þar ofar stendur tignarleg kvengyðja sýnd á meðal skrautlega bogadreginna burðarboganna.

Kvenkyns allegórísk líkneski á fremri hluta undirvagnsins

Mótívin eru steypt í nokkuð djúpri þrívídd. Allt ber þetta vitni um reynslu, kunnáttu og vönduð vinnubrögð meistarans.

Fremri hluti undirvagnsins er skreyttur viðarskúlptúr í formi apstraktískra kvenfígúrutívra sem raðað er upp í yfirveguðum og öguðum takti3.

Bólstrunin að innan fylgir krefjandi línum heildarinnréttingarinnar, eins og krúna ítölska flauelsins með blíðri, fölblárri glæsilegri hönnun.

Í langri sögu sinni átti vagninn nokkra eigendur.

1721 kom Karl Friedrich prins af Holstein til Sankti Pétursborgar sem unnusti Anne, dóttur Péturs mikla.

Í sérfræðibókmenntum var þessi vagn ranglega tengdur honum í langan tíma.

Rannsóknir á skjalasafni Armory hafa gert okkur kleift að staðfesta að vagninn hafi verið pantaður í Frakklandi af Pétri mikla.

Síðar var það brúðkaupsgjöf keisarans til dóttur hans, Anne, sem ók í burtu til Holsteins með eiginmanni sínum Carl Friedrich.

1742 kom Pétur III, nýr eigandi vagnsins, til Rússlands í honum. Vagninn var notaður til hátíðargöngu í Holstein. Á fjórða áratugnum var það endurtekið í garði hesthússanna í Sankti Pétursborg.

  1. Vagninn var smíðaður 1721. Sem er nokkrum áratugum fyrir Regency tímabilið eftir því sem næst verður komist. Hef ekki skýringu á þessu misræmi! ↩︎
  2. Helstu einkenni Regency-tímabilsins voru: Ríkisvaldið skartaði einfaldri tísku, rómantískri list og bókmennta og vinsældum skáldsögunnar. Tímabilið er einnig þekkt fyrir stranga félagslega uppbyggingu. ↩︎
  3. Þjóðir voru sýndar sem kvenpersónur. Kvenformið sem valið var til að persónugera þjóðina stóð ekki fyrir neina ákveðna konu í raunveruleikanum heldur var reynt að gefa óhlutbundna hugmynd um þjóð á áþreifanlegan hátt, það er að segja að kvenpersónan varð myndlíking þjóðarinnar. ↩︎

Heimild: Moscow Kremlin Museums: – CARRIAGE. FRANCE, EARLY 18TH C.

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...Lesa áfram ...

Örsýn í líf romanfólksins 1900Örsýn í líf romanfólksins 1900

FrikkiFrikki 0 Comments

Grein eftir Liam Henry

Innsýn í líf rómanfólksins í London snemma á 20. öld Ímyndaðu þér líflegar götur London í upphafi 1900, fullar af hestvögnum, iðandi mörkuðum og gangandi vegfarendum að flýta sér í dagleg viðskipti sín.

Innan um þetta kraftmikla borgarlandslag hefði rómanfólkið staðið upp úr sem litrík og grípandi sjón þegar þau fóru um í hefðbundnu hestvagni sínum. Þessar fjölskyldur, með sínar rótgrónu menningarhefðir og einstaka lífshætti, færðu keim af sveitinni og gamaldags sjarma inn í nútímavæðandi hjarta Englands.

Heimili á ferðalagi: Hinn fallegi Vardo-vagnhýsi Roman-fjölskyldunnar, þekktur sem vardo eða romanvagn, var miklu meira en bara farartæki.

Þau voru skreytt með skærum litum og ítarlegum mynstrum, þau voru flutningsheimili og listaverk. Hver vardo var unnin af ástúð, oft máluð með skærrauðum, grænum og gulum litum og skreytt flóknum útskurði og táknum.

Þetta var ekki bara skraut – hver hönnun bar merkingu og tengdi fjölskylduna við arfleifð sína.

Að sjá rómönsk vagnhýsi var til að fá innsýn í menningu þeirra og handverk, sem voru stolt á ferð.

Sérstakur klæðaburður og gamaldags hefðir Roman-fjölskyldan var klædd í hefðbundnar flíkur sem settu enn meiri lit á útlitið.

Björt pils, sjöl og klútar, ásamt handgerðum skartgripum, endurspegluðu ríkar hefðir þeirra og persónulegan stíl.

Þessi föt voru ekki bara falleg heldur hagnýt, hentug fyrir lífið á veginum og úr endingargóðum efnum sem þola slit daglegra ferðalaga.

Í London snemma á 20. öld, þar sem tískan hallaðist að dökkum, þögguðum litum og einfaldari stílum, hafði klæðnaður roman-fjölskyldunnar fangað athygli margra vegfarenda.

Lundúnabúar gætu aftur á móti hafa fundið fyrir blöndu af forvitni og hrifningu þegar þeir horfðu á þessa fjölskyldu ganga um daglega – elda, deila sögum og sinna hestunum sínum – jafnvel innan um líflegar, troðfullar götur borgarinnar.

Annar lífsstíll í hjarta London.

Á tímum þegar samfélagið var að verða sífellt uppbyggt og þéttbýliskennt stóð rómanskur lífsstíll sem vitnisburður um annars konar frelsi.

Margar Roman-fjölskyldur tóku að sér lífið á veginum og ferðuðust á milli bæja og borga.

Á meðan sumir Lundúnabúar glímdu við langan vinnutíma í verksmiðjum eða skrifstofum, fylgdi Roman-fólkið takti sem endurspeglaði náttúruna og breyttar árstíðir.

Þrátt fyrir erfiðleikana við að búa í borg sem stundum gat verið mótdrægin héldu romanskar fjölskyldur fast við sjálfsmynd sína.

Romanfólkið hélt áfram að iðka siði sína, segja sögur sínar og miðla gildum sínum.

London var suðupottur menningarheima en fáir hópar varðveittu arfleifð sína eins greinilega og samfélag romanfólksins.

Jafnvel á stórum og síbreytilegum stað eins og London, fundu þeir leiðir til að halda sambandi við rætur sínar.

Borgin mætir hefð Ferð Roman-fjölskyldnanna um London snemma á 20. öld var einstök blanda af menningu – skurðpunktur fornra hefða og nútíma borgarlífs.

Fyrir börnin sem horfðu á þau líða hjá eða fullorðna fólkið sem staldraði við í amstri dags til að horfa á litríku vagnhýsin, buðu romanfólkið upp á augnabliksflótta, innsýn inn í heim sem var bæði öðruvísi og djúpt tengdur takti manneskjulegrar upplifunar.

Nærvera þeirra bætti snertingu af fjölbreytileika og dýpt við félagslegt landslag Lundúna og minnti borgina á að það eru margar leiðir til að lifa og að sérhver menning hefur sína eigin fegurð og visku.

Í heimi þar sem ágreiningur getur oft virst eins og gjá, sýndu Roman-fólkið að fjölbreytileiki auðgar skilning okkar á hverju öðru og hjálpar til við að draga upp fyllri mynd af sögunni.

Þetta augnablik, fangað í tíma, talar um varanlegt mikilvægi þess að tileinka sér einstaka arfleifð okkar og læra hvert af öðru

Wikipedia

Romanfólkið fyrir helförina!

Nátengt efni!

Órómantískir Romanar

Lesa meira!

Arfleið Róman-fólksins að lokinni heimsstyrjöldinni seinni

Lesa meira!

Heimild: Liam Henry á Facebook skrifaði

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is (Málstaður)

Lesa áfram ...Lesa áfram ...

Mælieiningar Dauðadalsvagnanna!Mælieiningar Dauðadalsvagnanna!

FrikkiFrikki 0 Comments

Nýtt!

Tvær mikilvægar teikningar um Dauðadals/Borax vagnana!

Lesa meira!

Staðreyndir vekja undrun!

Milli 1883 og 1889 skiptu tuttugu múldýr spennt fyrir vagna sköpum við að flytja borax frá Death Valley til Mojave, Kaliforníu.

Þessi flutningsaðferð var skipulögð með múldýrum. Múldýrin skiluðu af sér 264 kílómetra eða 165 mílur til að komast að þar sem járnbrautarteinarnir enduðu.

Staðreyndir um vagnana


Hlutverk vagnanna var að flytja 10 „stutt“ tonn af borax í ferð. USA þyngdareining. Jafngildir 20,000 lb avoirdupois eða 9,071,85 kg sem stutt toon (short ton).

Vagnarnir voru með afturhjólum sem stóðu 2.1336 metra (sjö fet) á hæð, með 2,54 sentimetra eða 1 tommu þykkum járngjörðum á hjólum, smíðaðir upp úr gegnheilli eik.

Rýmið um borð var 4.8768 metrar (16 fet) á lengd og 1.8288 metrar (6 fet) á dýpt og hver tómur vagn vó 3.538 kíló (3.53802 tonn).

Vagnlestin, sem spannaði yfir 54.864 metra (180 fet) með múldýr í eftirdragi til vara, samanstóð af þremur vögnum sem urðu að vera til staðar svo hægt væri að fara af stað.

Fremsti vagninn, „Trailer“ og seinast „Back Action“, og allra síðast var vatnsflutningatankurinn.

Stjórnun teymisins og rekstur


Teymisstjórinn var ábyrgðarmaður á stjórn teymisins, notaði langan taum sem kallaður var „Skíthælslína“-1 og langa svartormasvipu.

Hann var venjulega að stjórn við vinstra hjólið og gat teymisstjórinn einnig stjórnað bremsunni frá vagnsætinu niður bratta brekku.

„Skiptirinn“ sem venjulega sat í vagninum stjórnaði bremsunni á mishæðóttu landi.

„Skiptirinn“ var líka með fötu af litlum steinum til að grýta múlhestana til hlýðni. Báðir deildu mennirnir með sér ábyrgð, þar á meðal að undirbúa liðið, sinna þörfum múldýranna og sinna dýralæknis- eða viðgerðarmálum.

Hádegisstopp leyfði að fóðra og vökva múlhestana þótt þeir væru enn beislaðir, og á kvöldin voru múlarnir settir í búr með fóðurkössum.

Ferðalag hvers dags var yfirleitt 10,6 kílómetrar eða nálægt 17 mílum, sem olli því að ferðin aðra leiðina tók um það bil tíu daga. Fyrirtækið sem rak þessa „útgerð“ útvegaði skála á næturstoppum fyrir ökumenn og múldýrin.

Sögulegt samhengi


Söguleg frásögn Remi Nadeau, „Fraktteymi Nadeau í Mojave“, leggur áherslu á yfirburði múlhestanna til notkunar í eyðimörkinni og undirstrikar mikilvæga hlutverk þeirra í að flytja borax með góðum árangri.

Með því að skilja flutninga, forskriftir og rekstrarstjórnun tuttugu múldýra sem var beitt fyrir vagnana fáum við innsýn í þá ótrúlegu viðleitni sem auðveldaði flutning á borax seint á 19. öld.

Norður-Bandaríkja þyngdareining sem jafngildir 2.000 lb avoirdupois (907,19 kg). nafnorð: stutt tonn

Smelltu á Google Ngram Viewer til að sjá nákvæmari tímalínu og stærri!

Dauðadals-vagnarnir!

Google Ngram Viewer

Heimild: History Shortcut á Facebook

Skráði og þýddi: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Lesa áfram ...Lesa áfram ...