Tag: aldir

Coupé Vín 1741-1742 #5Coupé Vín 1741-1742 #5

0 Comments

Skreyttur með gylltum tréskurði

Elísabet Petrovna keisaraynja. Koparmynd úr bókinni „Ítarleg lýsing… á hinni helgu krýningu Elísabetar Petrovnu“ Sankti Pétursborg, 1744.

Þessi fíni gyllti vagn af upprunninni í Vín er sannarlega meistaraverk í listaarfleið heimsins.

Tæknilegar útfærslur hans og listræn meðhöndlun eru einkennandi fyrir hátíðarvagna frá fimmta áratug 18. aldar.

Vagninn er tveggja sæta.

Yfirbyggingin mjókkar niður á við og neðri hluti afturhliðarinnar sveigist á fallegan hátt.

Það eru þrír gluggar á framan- og hliðum.

Gluggarnir og efri helmingur hurðanna með myndskreyttu efri hlutanum innihalda rúðugler.

Vagninn hefur fallegar útlínur. Hann er skreyttur með gylltum tréskurði í hinum óviðjafnanlega Rókókó-stíl.

Coupé Smíðaður í Vín, 1741-1742.
Hlynur, flauel, brons, járn, tréskurður og gyllingar á gifsi. Vagninn tilheyrði Elísabetu Petrovna keisaraynju, dóttur Péturs mikla. 1768 var það flutt frá Sankti Pétursborg til vagnaskemmu Kremlhallarinnar í Moskvu og síðan til vagnaskýlisins. Vopnabúrið fékk það frá vagnaskýlinu í Moskvu 1834.

Hin órólega og fremur ríkulega útskornu нерфе (gúmíi) gefur yfirbyggingunni sérstakt yfirbragð fágunar og inniheldur nokkrar fíngerðar útskornar skreytingar og flóknar djúpskornar myndir sem stundum innihalda skúlptúra í heild sinni.

Útskorin hurð Coupé. Vín, 1741-1742.

Laufmótíf, skrýtnar skrollur (skrolls) og undarlega sveigðar skeljar blandast vel við höggmyndirnar í formi leikandi engla og hálfnakinna karlkyns- og kvenkynstáknmynda.

Hinar myndirnar sýna mótíf úr klassískri goðafræði, táknrænar fígúrur og sögulega atburði fortíðarinnar.

Útskurðurinn þekur alla framhlið undirvagnsins óháð gerð hans.

Þéttar raðir af „uppstígandi“ hringsnúnum skrautrollum vefjast um grindina og öxulliðinn.

Útskurður á framhluta yfirbyggingarinnar Coupé. Vín, 1741-1742.

Táknrænu fígúrurnar í laufmynstrinu hafa göfugt, þótt nokkuð stíft, fágað form og hreinleika í línum.

Útskurðarskreytingin á bakhlið undirvagnsins byggir á algjörum skorti á beinum línum í uppbyggingu sinni.

Stóru skrautskriftirnar og englarnir eru frjálslega raðað um alla grindina.

Hjól vagnsins eru máluð græn og þakin gylltu upphleyptu skrauti.

Mikilvægur þáttur í listrænu útliti vagnsins er bronsskrautið.

Þykkar gylltar og vel útskornar prófílplötur sem hylja fjaðrirnar, og skreyttu vasarnir og naglarnir með kringlóttum mynstruðum höfðum á þakinu.

Vagn keisaraynjunnar Elísabetar Petrovna. Koparmynd eftir I. Sokolov úr bókinni „Ítarleg lýsing… á hinni helgu krýningu Elísabetar Petrovna“. Sankti Pétursborg, 1744.

Nauðsynleg smáatriði, eins og beislið og sylgjurnar og handföngin sem eru mótuð eins og rokókóskraut eða fléttuð með raunverulegum greinum, eru einnig úr gylltum bronsi.

Litasamsetning vagnsins fellur vel að græna flauelinu inni í yfirbyggingunni og á skjaldarmerkinu.

Hið að nokkru óhóflegi skraut og auðgi skreytiformanna, sem venjulega finnast ekki í verkum vagnasmiða frá Vín frá þessu tímabili, má skýra með þeirri staðreynd að vagninn var pantaður fyrir krýningu Elizavetu Petrovnu.

1744 gerði listamaðurinn Grigory Kachalov stungumynd „Keisaraynja kemur inn í Kreml fyrir krýningu“ sem staðfesti að Copé-vagninn hefði tekið þátt í krýningarskrúðgöngunni.


Heimild: https://www.kreml.ru/

Þýðing: Friðrik Kjartansson og erlendur.is

Skráning: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is

Vagnaumferðin og hrossamykjuvandamál 1894 #1Vagnaumferðin og hrossamykjuvandamál 1894 #1

0 Comments

Uppfært 6. mars 2026

Mikla vagnaumferðin og hrossamykjuvandamálið 1894.

Á 18. öld voru jafnvel smábæir eins og Kingston, Twickenham og jafnvel Richmond að vakna upp við frekar ósmekklegt borgarvandamál – hrossaskít um götur.

Þetta var þó lítið miðað við vandamálið sem byrjaði að koma upp í stórum bæjum og borgum.

Í lok 1800 voru bæir og borgir um allt land að

drukkna í hrossastaði

vegna þess að í auknum mæli urðu íbúarnir háðir hestum til að flytja bæði fólk og vörur.

Til að setja það í samhengi má benda á að á 19. öld voru yfir 11.000 Hansom-leiguvagnar á götum London einum saman.

Það voru líka nokkur þúsund hestavagnar, sem hver þurfti 12 hesta á dag, sem gerir samtals yfir 50.000 hesta sem flytja fólk um borgina á hverjum degi.


Því til viðbótar voru enn fleiri hestvagnar og þungaflutningavagnar um stræti borgar sem þá var stærsta borg í heimi.

Jafnvel í smærri bæjum eins og Richmond, þar sem tiltölulega fáir hestar voru til samanburðar, skapaði það samt vandamál.

Helsta áhyggjuefnið var auðvitað mykjumagnið sem skilið var eftir á götunum.

Að meðaltali mun hestur framleiða á milli tæp 7 og tæp 16 kíló af mykju á dag, svo lesandinn getur ímyndað sér hversu stórt vandamálið er.

Hver hestur framleiddi líka um 2 lítra af þvagi á dag og til að gera illt verra voru meðallífslíkur vinnuhests aðeins um 3 ár.

Því þurfti einnig að fjarlægja hestahræ af götum bæja og borga.

Hræin voru oft látin rotna svo auðveldara væri að saga þau í sundur til að fjarlægja þau.


hrossamykja

Málið kom af krafti í umræðuna þegar The Times 1894 spáði…

Eftir 50 ár munu allar götur í London verða grafnar undir rúmlega 90 sentímetra af mykju.

Þetta varð þekkt sem

stóra hestaskítskreppan 1894.

Hins vegar þegar vandamálið var verst var björgunin í formi uppfinningarinnar eða bílsins.

Sem betur fer byrjaði Henry Ford að smíða bíla á viðráðanlegu verði.

Rafmagnssporvagnar og vélknúnir almenningsvagnar birtust einnig á götunum í stað hestavagnanna.

1912 hafði það sem áður virtist óyfirstíganlegt vandamál verið leyst og vélknúin farartæki urðu aðaluppspretta flutninga.


Heimild: Bill Taylor á Facebook

Þýddi og skráði: Friðrik Kjartansson

Yfirlestur: malfridur.is